Корпоративтік басқару жүйесі

ҚМГ корпоративтік басқару құрылымы Қазақстан Республикасы заңнамасының, Жарғының және Компанияның ішкі құжаттарының талаптарына сәйкес құрылған және стратегиялық басқару, бақылау және операциялық басқару функцияларын нақты бөлуге бағытталған.

Жоғары орган – акционерлердің жалпы жиналысы, ол Компания қызметінің негізгі бағыттарын анықтайды және даму стратегиясын және жұмыс істеудің басқа да негізгі аспектілерін бекітуді қоса алғанда, негізгі мәселелер бойынша шешімдер қабылдайды.

Директорлар кеңесі акционерлердің жалпы жиналысына есеп бере отырып, Компания қызметіне жалпы басшылықты жүзеге асырады, стратегиялық даму нұсқауларын әзірлейді, атқарушы органдардың қызметін бақылайды және корпоративтік басқару жүйесінің тиімді жұмыс істеуін қамтамасыз етеді.

Мәселелерді мұқият зерттеу және шешімдер дайындау үшін Директорлар кеңесінің құрамында мамандандырылған комитеттер бар:

Тағайындау және сыйақы беру комитеті – кадр саясаты, еңбекақы төлеу жүйесі, ынталандыру және персоналды дамыту мәселелерін қарастырады;
Стратегия және портфельді басқару комитеті – стратегиялық дамуды, инвестициялық қызметті және бизнесті трансформациялауды бақылайды;
Аудит комитеті – қаржылық есептілікті, ішкі бақылауды және тәуекелдерді басқаруды бақылауды жүзеге асырады;
Қауіпсіздік, еңбекті, қоршаған ортаны қорғау және орнықты даму комитеті – тұрақты даму қағидаттарының Компанияның негізгі процестеріне, сондай-ақ стратегия мен шешім қабылдау процестеріне интеграциялануын қамтамасыз етеді.

Комитеттер бекітілген ережелер негізінде жұмыс істейді, өз құзыретіне кіретін мәселелерді қарайды және Директорлар кеңесіне өз жұмысының нәтижелері мен басқарушылық шешімдер қабылдау бойынша ұсыныстарды үнемі ұсынады.

Басқарма Директорлар кеңесіне есеп беретін алқалы атқарушы орган болып табылады және Компанияның күнделікті қызметін басқарады, бекітілген стратегияның іске асырылуын және белгіленген көрсеткіштерге қол жеткізілуін қамтамасыз етеді.

Ішкі аудит қызметі ішкі бақылау, тәуекелдерді басқару және корпоративтік басқару жүйелерінің тиімділігін тәуелсіз бағалауды жүзеге асырады және Директорлар кеңесіне функционалды түрде есеп береді.

Корпоративтік хатшы корпоративтік басқару рәсімдерінің сақталуын, басқару органдары арасындағы өзара іс-қимылды үйлестіруді және ақпаратты тиісті түрде ашуды қамтамасыз етеді.

Сәйкестік қызметі Қазақстан Республикасының сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңнамасының, ҚМГ ішкі құжаттарының және іскерлік этика қағидаттарының сақталуын бақылайды.

Омбудсмен қызметкерлердің шағымдарын қарайды және еңбек қатынастарына және этикалық нормаларды сақтауға байланысты мәселелерді шешуге ықпал етеді.

2025 жылдың 31 желтоқсанындағы жағдай бойынша ҚМГ Директорлар кеңесінің құрамына 9 адам кіреді:

8 ер адам және 1 әйел (әйелдердің үлесі – 11,1%);
8 Қазақстан Республикасының азаматтары және 1 Ұлыбританияның азаматы;
Жас бойынша бөлінуі: 36-дан 78 жасқа дейін, орташа жасы – 55 жас, оның ішінде:
- 36 жастан 49 жасқа дейін – 5 адам;
- 50 жастан 59 жасқа дейін – 1 адам;
- 60 жастан 78 жасқа дейін – 3 адам.

№	Толық аты-жөні	Мәртебесі	Сайлау күні (түпнұсқа)	Басқа маңызды лауазымдар мен міндеттер
1	Жақыпов Нұрлан Қаршығаұлы	Директорлар кеңесінің төрағасы, «Самұрық-Қазына» АҚ өкілі	2025 жылғы 5 мамыр	«Самұрық-Қазына» АҚ Басқарма төрағасы; «Эйр Астана» АҚ Директорлар кеңесінің мүшесі; «KEGOC» АҚ Директорлар кеңесінің төрағасы
2	Хасенов Асхат Ғалымұлы	ҚМГ атқарушы директоры, Басқарма төрағасы	2024 жылғы 28 мамыр	ҚМГ Басқармасының төрағасы
3	Арғынғазин Арман Әнуарбекұлы	Тәуелсіз директор	2023 жылғы 30 мамыр	«Қазатомөнеркәсіп» ҰАК» АҚ Директорлар кеңесінің төрағасы, тәуелсіз директор; «Қазақстанның инвестициялық даму қоры» Директорлар кеңесінің мүшесі, тәуелсіз директор
4	Жұбаев Арманбай Сапарбайұлы	Тәуелсіз директор	2023 жылғы 6 сәуір	«STRATEGYLAB» ЖШС негізін қалаушы; «Қазатомөнеркәсіп» ҰАК» АҚ Директорлар кеңесінің мүшесі, тәуелсіз директор; «Тау-Кен Самұрық» АҚ Директорлар кеңесінің мүшесі, тәуелсіз директор; «Самұрық-Энерго» АҚ Директорлар кеңесінің мүшесі, тәуелсіз директор
5	Қарабалин Ұзақбай Сүлейменұлы	«Самұрық-Қазына» АҚ өкілі, атқарушы емес директор	2016 жылғы 18 ақпан	«KAZENERGY» қауымдастығының төрағасының орынбасары
6	Мыңшәріпова Сая Найманбайқызы	Тәуелсіз директор	2023 жылғы 14 тамыз	«QazaqGaz» ҰК АҚ Директорлар кеңесінің мүшесі, тәуелсіз директор; «Samruk-Kazyna Construction» АҚ Директорлар кеңесінің мүшесі, тәуелсіз директор
7	Отыншиев Елжас Мұратұлы	«Самұрық-Қазына» АҚ өкілі	2023 жылғы 27 маусым	«Самұрық-Қазына» АҚ стратегия және активтерді басқару жөніндегі басқарушы директоры; «Қазатомөнеркәсіп» ҰАК» АҚ Директорлар кеңесінің мүшесі; «QazaqGaz» ҰК» АҚ Директорлар кеңесінің мүшесі
8	Холланд Филип Малкольм	Тәуелсіз директор	2020 жылғы 17 тамыз	Velocys PLC директорлар кеңесінің төрағасы және EnQuest PLC компаниясының атқарушы емес директоры және қауіпсіздік, климат және тәуекелдер комитетінің төрағасы
9	Шәкіров Асқар Оразалыұлы	Тәуелсіз директор, Аға тәуелсіз директор	2023 жылғы 6 қараша	1-ші дәрежелі Төтенше және Өкілетті Елші

Директорлар кеңесі негізгі мүдделі тараптардың өкілдігін қамтамасыз етеді:

ірі акционер («Самұрық-Қазына» АҚ) – Директорлар кеңесінің 3 мүшесі (Н.К. Жақыпов, Ұ.С. Қарабалин, Е.М. Отыншиев);
тәуелсіз директорлар – барлық акционерлердің мүдделерін білдіретін және қабылданатын шешімдердің объективтілігін қамтамасыз ететін Директорлар кеңесінің 5 мүшесі;
атқарушы басшылық – ҚМГ Басқармасының төрағасы (А.Ғ. Хасенов).

Директорлар кеңесінің өкілеттік мерзімі

Директорлар кеңесінің өкілеттік мерзімі – үш жыл. Мүшелерді қатарынан алты жылдан асатын мерзімге қайта сайлау арнайы қарастыру бойынша, ал ерекше жағдайларда тоғыз жылдан асатын мерзімге мүмкін болады. Тәуелсіз директорлар мүдделі тараптарға жарияланған егжей-тегжейлі негіздемені талап етеді.

Тәуелсіздік

Компанияның Директорлар кеңесі Корпоративтік басқару кодексінің тәуелсіз директорлардың үлесіне қойылатын талаптарына сәйкес құрылды – олардың саны 50%-дан асады. Директорлар кеңесінің комитеттерін тәуелсіз директорлар басқарады, ал Директорлар кеңесінің төрағасы «Самұрық-Қазына» АҚ өкілі болып табылады.

Директорлар кеңесінің мүшелігіне кандидаттарды, соның ішінде тәуелсіз директорларды ұсыну және іріктеу объективті критерийлерге сәйкес және Директорлар кеңесінің құрамындағы әртүрлілік қажеттілігін ескере отырып, ҚМГ корпоративтік басқару кодексінде, ҚМГ Директорлар кеңесі туралы ережеде және ҚМГ-ға қолданылатын «Самұрық-Қазына» АҚ тиісті құжаттарында белгіленген тәртіппен ашықтық, әділдік және кәсібилік қағидаттарын қамтамасыз ету арқылы жүзеге асырылады.

Процесс келесі қадамдарды қамтиды:

Жоспарлау: Директорлар кеңесінің ағымдағы құрамын талдау, қажетті кандидаттың бейінін анықтау (қажетті құзыреттер, тәжірибе, жеке қасиеттер).
Кандидаттарды іздеу: кандидаттар пулы пайдаланылады, мамандандырылған рекрутингтік агенттіктер тартылады және мүдделі тараптардың (акционерлер, директорлар кеңесінің мүшелері) ұсыныстары ескеріледі.
Кандидаттарды іріктеу: критерийлерге сәйкестігін бағалау (білім, тәжірибе, іскерлік бедел), мүдделер қақтығысының болмауын және тәуелсіздік критерийлеріне сәйкестігін тексеру («Самұрық-Қазына» АҚ құрылымдық бөлімшелері жүзеге асырады).
Сұхбаттасу және бекіту: үміткерлер «Самұрық-Қазына» АҚ басқарушы директорларымен, Директорлар кеңесінің төрағасымен және Тағайындау және сыйақы комитетінің төрағасымен сұхбаттасудан өтеді.
Шешім қабылдау: сайлау туралы соңғы шешімді акционерлердің жалпы жиналысы қабылдайды.

Іріктеу критерийлеріне мыналар кіреді:

басшылық лауазымдарда (кемінде 5 жыл) және/немесе директорлар кеңесінің мүшесі ретінде (кемінде 3 жыл) табысты жұмыс тәжірибесі;
стратегия, қаржы, аудит, тәуекелдерді басқару, мұнай-газ өнеркәсібі, тұрақты даму (ESG) және құқық салаларындағы құзыреттер;
мінсіз іскерлік және жеке бедел;
құрамның әртүрлілігін қамтамасыз ету (жынысы, жасы, кәсібилігі).

Директорлар кеңесінің мүшелігіне кандидаттар Директорлар кеңесінің өз функцияларын орындауы және Компанияның ұзақ мерзімді құнының өсуі мен тұрақты дамуын қамтамасыз етуі үшін қажетті білімге, дағдыларға және тәжірибеге ие болуы, сондай-ақ мінсіз іскерлік және жеке беделге ие болуы тиіс.

ҚМГ Директорлар кеңесінің мұрагерлік саясатына сәйкес, сайлау және мұрагерлік жоспарлары лайықтылық пен объективті критерийлерге негізделген және осы тұрғыда жыныс, әлеуметтік және этникалық шығу тегі, когнитивтік және жеке күшті жақтары тұрғысынан әртүрлілікті ілгерілетеді.

Директорлар кеңесінің төрағасы мен мүшелері акционерлердің жалпы жиналысында сайланады.

Корпоративтік ережелерге және Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес, Компания Басқармасының төрағасы Директорлар кеңесінің төрағасы болып сайлана алмайды.

Есепті жыл ішінде Директорлар кеңесінің қызметі Директорлар кеңесінің екі төрағасының басшылығымен қамтамасыз етілді.

2025 жылдың 27 наурызына дейін «Самұрық-Қазына» АҚ мүдделерін білдіретін өкіл Бердігулов Ернат Құдайбергенұлы болды.

2025 жылғы 5 мамырдан бастап Директорлар кеңесінің төрағасы «Самұрық-Қазына» АҚ мүдделерін білдіретін өкіл Жақыпов Нұрлан Қаршығаұлы болып табылады, ол корпоративтік қаржы, стратегиялық басқару және инвестициялар саласында көпжылдық тәжірибесі бар.

ҚМГ Корпоративтік басқару кодексіне және Компанияның Директорлар кеңесі туралы ережеге сәйкес, Директорлар кеңесінің төрағасы Директорлар кеңесінің тиімді жұмыс істеуін қамтамасыз етуде маңызды рөл атқарады. Директорлар кеңесінің төрағасы өз жұмысында стратегиялық басымдықтарға бағытталған теңгерімді күн тәртібін қалыптастыруды қамтамасыз етеді, Директорлар кеңесі, Басқарма және ҚМГ акционерлері арасында ашық және сындарлы диалог үшін жағдай жасайды және Директорлар кеңесінің шешімдері мен ҚМГ басшылығына берілген тапсырмалардың орындалуын бақылайды.

Есепті жылдың маңызды оқиғасы Аға тәуелсіз директорды сайлау болды. Директорлар кеңесінің 2025 жылғы 11 ақпандағы шешімімен (№ 1/2025 хаттамасы, № 6 мәселе) бұл лауазымға тәуелсіз директор А.О. Шәкіров сайланды. Халықаралық озық тәжірибеге сәйкес, Директорлар кеңесі туралы ережеде Аға тәуелсіз директордың келесі функциялары белгіленген:

Директорлар кеңесі төрағасының кеңесшісі қызметін атқару;
Директорлар кеңесі төрағасының қызметін жыл сайын бағалауды ұйымдастыру (оның ішінде тәуелсіз директорлардың кездесулері арқылы);
Директорлар кеңесі төрағасының лауазымдық мұрагерлігін жоспарлауға Тағайындау және сыйақы комитетімен бірлесіп қатысу;
ҚМГ акционерлері, Басқарма, Директорлар кеңесінің төрағасы және мүшелері арасында келіспеушіліктер туындаған жағдайда делдал функциясы;
тұрақты байланыс арқылы шешілмеген мәселелер бойынша ҚМГ акционерлеріне қолжетімді арнаны қамтамасыз ету;
ҚМГ ірі акционерлерімен олардың ұстанымын түсіну үшін кездесулерге қатысу.

Директорлар кеңесінің төрағасы мен аға тәуелсіз директор арасындағы өзара әрекеттесу Директорлар кеңесінің тиімділігіне ықпал етті. Жалпы алғанда, Төраға мен аға тәуелсіз директордың 2025 жылғы жұмысы Директорлар кеңесі жұмысының стратегиялық бағытын қамтамасыз етуге, шешім қабылдау сапасын жақсартуға және барлық мүдделі тараптармен диалогты нығайтуға бағытталған.

Директорлар кеңесі барлық бизнес және шешім қабылдау процестерінде тұрақтылық қағидаттарының енгізілуіне стратегиялық қадағалау мен бақылауды қамтамасыз етеді.

Директорлар кеңесінің тұрақты даму саласындағы өкілеттіктері мен міндеттеріне мыналар кіреді:

Стратегиялық басқару: ESG факторларын ескере отырып, Компания қызметінің басым бағыттарын анықтау, Даму стратегиясын бекіту және оның іске асырылуын бақылау.
Саясаттар мен құжаттарды бекіту: Тұрақты даму саясатын, ТКДБ-2060, ESG тәуекел рейтингін жақсарту жөніндегі іс-шара жоспарын және тұрақты даму саласындағы басқа да ішкі құжаттарды бекіту.
Есепті бекіту: ҚМГ-ның жылдық тұрақты даму есебін бекіту.
Тәуекелдерді бақылау: қоршаған ортаға, әлеуметтік және климаттық тәуекелдерді анықтауды, бағалауды және басқаруды қоса алғанда, тәуекелдерді басқару жүйесін қадағалау.
Мақсаттар мен негізгі өнімділік көрсеткіштерін (ҚНК) белгілеу: Компания басшылығы үшін тұрақты даму саласындағы негізгі өнімділік көрсеткіштерін бекіту.
ESG рейтингтерін бақылау: ҚМГ ESG рейтингі және ҚМГ ESG тәуекел рейтингін жақсарту жөніндегі іс-шара жоспарының іске асырылу мәртебесі туралы ақпаратты қарау.

Тұрақты даму мәселелерін одан әрі зерттеу үшін Директорлар кеңесінің жанында Қауіпсіздік, еңбекті қорғау, қоршаған ортаны қорғау және орнықты даму комитеті (бұдан әрі – ҚЕҚОҚТДК) бар, оны тәуелсіз директор басқарады, бұл оның ұсыныстарының объективтілігі мен тәуелсіздігін қамтамасыз етеді.

ҚЕҚОҚТДК жұмысының негізгі бағыттары:

Директорлар кеңесіне келесі мәселелер бойынша көмек көрсету:

қауіпсіздікті, еңбекті қорғауды және қоршаған ортаны қорғауды қамтамасыз ету;
тұрақты даму қағидаттарын енгізу және ESG мақсаттарын ҚМГ стратегиялық жоспарлауы мен әлеуметтік-экономикалық дамуына енгізу;
жер қойнауын пайдалануға жасалған келісімшарттар шеңберіндегі ҚМГ-ның әлеуметтік міндеттемелері мен бағдарламалары;
ҚМГ-ның экологиялық тиімділігін қамтамасыз ету;
ҚМГ-ның еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау, қоршаған ортаны қорғау саласындағы саясатының негізгі бағыттарын мен еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау, қоршаған ортаны қорғауды басқару жүйесін жетілдіруге бағытталған бастамаларды анықтау;
қауіпсіздік, еңбекті қорғау және қоршаған орта саласындағы бағдарламалық құжаттарды әзірлеу және бекіту;
ҚМГ ТКДБ-2060 шараларын мақұлдау және іске асыруды бақылау;
ESG тәуекел рейтингін жақсарту жөніндегі іс-шаралар жоспарын бекіту және іске асыруды бақылау, сондай-ақ ҚМГ ESG рейтингі туралы ақпаратты қарау;
жаңа, экологиялық таза, энергия үнемдейтін технологияларды пайдалану немесе қолданыстағы технологияларды пайдалануды тоқтату, сондай-ақ ҚМГ қызметінің ауқымы мен көлемін кеңейту, ҚМГ қызметінің экономикалық тиімділігі мен сапасын жақсарту үшін басқа мүмкіндіктерді пайдалану;
еңбекті қорғау және қауіпсіздік, өнеркәсіптік қауіпсіздік және қоршаған ортаны қорғау саласындағы басқару жүйесі бойынша нұсқаулықтарды әзірлеу және бекіту;
ҚМГ-ның еңбек қауіпсіздігі, денсаулық сақтау және қоршаған ортаны қорғау саласындағы негізгі көрсеткіштерін бақылау;
тұрақты даму саласындағы саясатты, ҚМГ орнықты даму жөніндегі жыл сайынғы есепті, тұрақты даму саласындағы іс-шаралар жоспарларын және өзге де ішкі құжаттарды бекіту Директорлар кеңесінің құзыретіне жатады;
Кодекске және ең үздік халықаралық тәжірибеге сәйкес ҚМГ қызметінде «Қаржылық мәселелерге» қатысты компоненттерді қоспағанда, тұрақты дамудың әлеуметтік, экономикалық және экологиялық компоненттерін енгізу;
тұрақты даму саласындағы басқару жүйесін үш бағытта қалыптастыру: экономикалық, экологиялық және әлеуметтік;
тұрақты даму саласындағы мақсаттар мен нәтижелік көрсеткіштерді анықтау;
ҚМГ-да тұрақты дамудың іске асырылуын бақылау, оның ішінде тұрақты дамудың ҚНК іске асырылуын бақылау, түзету шараларын қабылдау және үздіксіз жетілдіру мәдениетін енгізу арқылы;
ішкі және сыртқы ортаны үш сала бойынша талдау: экономикалық, экологиялық және әлеуметтік;
тұрақты дамуды ҚМГ-ның негізгі процестеріне, соның ішінде тәуекелдерді басқару, жоспарлау, адами ресурстарды басқару, инвестициялар, есеп беру және басқаларына, сондай-ақ стратегия мен шешім қабылдау процестеріне біріктіру.

2025 жылы ҚЕҚОҚТДК 9 отырыс өткізді, онда ҚМГ-да тұрақты даму қағидаттарын енгізуге қатысты 61 мәселе қаралды.

Есепті жылдағы ҚЕҚОҚТДК-нің күн тәртібіндегі негізгі мәселелер:

Өнеркәсіптік қауіпсіздік, еңбекті қорғау және қоршаған ортаны қорғау туралы есеп.
Жетекшілік ететін еншілес және тәуелді ұйымдардағы («Қаражанбасмұнай» АҚ, «Oil Services Company» ЖШС, «Өзенмұнайгаз» АҚ, «Маңғыстаумұнайгаз» АҚ, «Ембімұнайгаз» АҚ, «Қазгермұнай» БК» ЖШС, «Атырау мұнай өңдеу зауыты» ЖШС, «Павлодар мұнай-химия зауыты» ЖШС, «PetroKazakhstan Oil Products» ЖШС, «Өзенмұнайсервис» ЖШС) өнеркәсіптік қауіпсіздік, еңбекті қорғау және қоршаған ортаның жай-күйі туралы еншілес және тәуелді ұйымдардың бас менеджерлерінің есептерін тыңдау.
ҚМГ компаниялары тобында жоспарланған қызметтің қоршаған ортаға әсерін бағалауды жүргізудің корпоративтік стандартын енді күшін жойды деп тану.
«Қаражанбасмұнай» АҚ-дағы бұзушылықтарды жою туралы есеп.
2060 ТКДБ іс-шараларын 2024 жылға дейін іске асыру мәртебесі.
«ӨзенМұнайГаз» АҚ-дағы өлімге әкеп соққан апатты тергеу туралы есеп.
ҚМГ Басқарма мүшесіне тәртіптік жаза қолдану.
ҚЕҚОҚТДК-нің 2026 жылға арналған жұмыс жоспарын бекіту.
ҚМГ компаниялары мен мердігерлері тобында өнеркәсіптік қауіпсіздік деңгейін арттыру бойынша қабылданған шаралар жарақаттардың алдын алуға және азайтуға, сондай-ақ ҚМГ корпоративтік талаптары мен стандарттарының сақталуын қамтамасыз етуге бағытталған.
ҚЕҚОҚТДК-нің 2024 жылға арналған қызметі туралы есеп.
Директорлар кеңесінің ҚМГ ұзақ мерзімді құнын арттыру және тұрақты дамуын қамтамасыз ету бойынша қабылдаған шаралары және ҚМГ ұзақ мерзімді құнының өсуіне және тұрақты дамуын қамтамасыз етуге әсер ететін факторлар.
ҚМГ-ның 2024 жылға арналған тұрақты даму есебін бекіту.
ESG рейтингі және ҚМГ ESG тәуекел рейтингін жақсарту бойынша іс-шара жоспарының іске асырылу мәртебесі.
ҚМГ-ның тұрақты даму мақсаттарына жетуге қосқан үлесі.

ҚЕҚОҚТДК ҚМГ-ның 2024 жылға арналған тұрақты даму есебін қарап, мақұлдады.

ҚМГ лауазымды тұлғалары мен қызметкерлері ҚЕҚОҚТДК жұмысына үнемі қатысып отырды, ал ҚЕҚОҚТДК әзірлеген ұсынымдар Директорлар кеңесімен қабылданды.

2025 жылғы негізгі кеңес шешімдері және бақылау нәтижелері:

2025 жылы әсерді басқаруды қадағалау аясында Директорлар кеңесі келесі негізгі шешімдер қабылдады:

Стратегиялық құжаттарды бекіту:
- 2022–2031 жылдарға арналған Даму стратегиясының өзектілігі расталды;
- өндіріс процестеріне жасанды интеллектті енгізу бойынша Жол картасы бекітілді;
- «Мирный» энергия сақтау жүйесі бар (жалпы қуаты 1 ГВт) жел электр станциясын салу жобасына қатысу мақұлданды;
- Кендірлі тұщыландыру зауытын муниципалдық меншікке беру мақұлданды;
Нормативтік базаны жетілдіру:
- ҚМГ іскерлік этика кодексі жаңа редакцияда бекітілді;
- ҚМГ Адам құқықтары жөніндегі саясаты жаңа редакцияда бекітілді;
- Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес жөніндегі нұсқаулық бекітілді;
- ҚМГ тәуекелдерді басқару жүйесінің саясаты жаңа редакцияда бекітілді.
Мониторинг және бақылау:
- ҚМГ-ның ТКДБ бағдарламасын іске асыру туралы есептер қаралды;
- ҚМГ еншілес және тәуелді ұйымдарының бас менеджерлерінің өнеркәсіптік қауіпсіздік жағдайы туралы есептері тыңдалды;
- өліммен аяқталған апаттарды тергеу нәтижелері қаралды және қауіпсіздік шараларын күшейту бойынша нұсқаулар берілді;
- ESG рейтингінің мәртебесі және ҚМГ ESG тәуекел рейтингін жақсарту жөніндегі іс-шара жоспарының іске асырылуы қаралды.

ҚМГ-дағы мүдделер қақтығысы Директорлар кеңесі бекіткен мүдделер қақтығысы саясатына және Іскерлік этика кодексіне сәйкес реттеледі. Бұл құжаттар қызметкерлердің немесе лауазымды тұлғалардың жеке мүдделері шешім қабылдаудың объективтілігі мен бейтараптығына әсер етуі мүмкін немесе әсер етуі мүмкін сияқты жағдайларды анықтау, ашу және шешу бойынша бірыңғай талаптарды белгілейді.

Компанияның әрбір қызметкері мен лауазымды тұлғасы осы саладағы ішкі құжаттардың талаптарын сақтау үшін жеке жауапты.

Жұмысқа қабылдау, тағайындау немесе басқа лауазымға ауыстыру кезіндегі ықтимал тәуекелдердің алдын алу мақсатында мүдделер қақтығысының ықтималдығы туралы ақпаратты міндетті түрде жария ету жүзеге асырылады.

Ақпаратты ашуды талап ететін жағдайларға келесілер жатады, оның ішінде:

ҚМГ-мен бәсекелес компаниялардағы немесе контрагент ұйымдардағы акцияларға иелік ету;
контрагенттердің немесе бәсекелестердің басқару органдарына қатысу;
ҚМГ контрагенттерімен шарттық немесе басқа коммерциялық қатынастардың болуы;
Компанияның активтерін немесе бағалы қағаздарын сатып алу ниеті;
қабылданған шешімдердің тәуелсіздігіне әсер етуі мүмкін басқа да жағдайлар.

Әлеуетті мүдделер қақтығысын қарау рәсімі ықтимал байланысты талдауды, тәуекелдің сипаты мен дәрежесін бағалауды және оны жою шараларын қабылдауды қамтиды. Қазақстан Республикасының сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңнамасының және Компанияның ішкі стандарттарының сақталуы да бақыланады.

Егер мүдделер қақтығысы анықталса, оны болдырмау немесе азайту бойынша шаралар қабылданады, соның ішінде қызметкерді тиісті шешімдер қабылдауға немесе басқа да түзету шараларына қатысудан шеттету.

Директорлар кеңесінің мүшелеріне қатысты анықталған мүдделер қақтығысы туралы ақпарат акционерлерге жеткізіледі. 2025 жылы Директорлар кеңесінің мүшелеріне қатысты мүдделер қақтығысы тіркелген жоқ.

Директорлар кеңесінің мүшелеріне мүдделер қақтығысының алдын алу және шешудің келесі тетіктері қолданылады:

Тәуелсіздікті жыл сайын растау: әрбір тәуелсіз директор «Акционерлік қоғамдар туралы» Қазақстан Республикасының Заңында және ҚМГ корпоративтік басқару кодексінде белгіленген тәуелсіздік критерийлеріне сәйкестігі туралы жазбаша растауды ұсынады. Директорлар кеңесі берілген ақпаратты қарап, олардың тәуелсіздігін растайды. 2025 жылы бес тәуелсіз директордың барлығы өз мәртебесін растады және олардың тәуелсіздігіне әсер ететін ешқандай мән-жайлар анықталған жоқ.
Хабарландыру міндеттемесі: Директорлар кеңесінің мүшесі тәуелсіздіктің жоғалуына немесе мүдделер қақтығысын тудыруы мүмкін кез келген мән-жайлар туралы Директорлар кеңесінің төрағасына жазбаша түрде дереу хабарлауға міндетті. 2025 жылы мұндай хабарламалар келіп түскен жоқ.
Ықтимал қақтығыстарды декларациялау: Директорлар кеңесінің мүшелігіне кандидаттарды ұсыну кезінде мүдделер қақтығысының бар-жоғын тексеру жүргізіледі («Самұрық-Қазына» АҚ құрылымдық бөлімшелерімен).
Дауыс беру кезінде бас тарту: мәмілеге мүдделі Директорлар кеңесінің мүшесі осы мәселе бойынша дауыс беруге қатыспайды (ҚР заңнамасына және ҚМГ ішкі құжаттарына сәйкес).

Ықтимал мүдделер қақтығысын ашу:

Бірнеше директорлар кеңесінде бір мезгілде мүше болу: басқа ұйымдардың директорлар кеңестеріндегі директорлардың мүшелігі туралы ақпарат GRI 2-9 (басқа маңызды лауазымдар) бөлімінде ашылған. Басқа директорлар кеңестеріндегі барлық мүшелік ҚМГ қызметіне мүдделер қақтығысын тудырмайды деп саналады.
Жеткізушілердегі және басқа да мүдделі тараптардағы үлестерге меншік құқығы: 2025 жылы жүргізілген жылдық декларация мен аудит нәтижелері бойынша Директорлар кеңесі мүшелерінің жеткізушілердегі, мердігерлердегі немесе ҚМГ-ның басқа да контрагенттеріндегі акция (үлестерге) иелік етуінің шешімдердің объективтілігіне әсер етуі мүмкін жағдайлары анықталған жоқ.
Бақылаушы акционерлер: ҚМГ-ның бақылаушы акционері – «Самұрық-Қазына» АҚ (ірі акционер) болып табылады. Оның өкілдері Директорлар кеңесіне (үш мүше) кіреді, бұл стратегиялық шешімдер қабылдау кезінде мемлекет мүдделерінің ескерілуін қамтамасыз етеді. Бақылаушы акционер мен басқа акционерлер арасындағы мүдделер қақтығысының алдын алу тетіктері ҚМГ Корпоративтік басқару кодексінде белгіленген және атап айтқанда, тәуелсіз директорлардың (директорлар кеңесінің жартысынан көбі) қатысуын және барлық Директорлар кеңесі комитеттерін тәуелсіз директорлардың басқаруын қамтиды.

Байланысты тараптар, олардың қарым-қатынастары, мәмілелер және шоттардағы қалдықтар: байланысты тараптардың мәмілелері туралы ақпарат ҚМГ-ның жылдық қаржылық есептілігінде ашылады. Директорлар кеңесі және Аудит комитеті мұндай мәмілелердің бекітілуін Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес бақылайды. 2025 жылы Директорлар кеңесінің мақұлдауын талап ететін барлық байланысты тараптардың мәмілелері белгіленген тәртіппен қаралып, бекітілді.

Компания ашықтық пен адалдық мәдениетін үнемі дамытып отырады, бұл ықтимал қақтығыстарды уақытылы ашу корпоративтік жауапкершіліктің ажырамас элементі ретінде қарастырылатын ортаны құруды қамтамасыз етеді.

Директорлар кеңесі Компанияның қызметі туралы негізгі стратегиялық, қаржылық және операциялық аспектілерді қамтитын есептерді, сондай-ақ аса маңызды мәселелер бойынша ақпаратты үнемі алып отырады. Оларға мыналар кіреді:

Басқарма төрағасының есебінде негізгі өзгерістер және Компанияның жалпы қызметі қамтылған.
Қаржылық және операциялық есептер – алдын ала нәтижелер, инвестициялық жобалар және ҚМГ даму стратегиясын іске асыру туралы.
Еңбекті қорғау, қауіпсіздік және қоршаған ортаны қорғау туралы есептер – маңызды оқиғалар және олардың алдын алу шаралары туралы ақпаратты қоса алғанда.
Тәуекелдер және корпоративтік басқару туралы есептер – Директорлар кеңесінің шешімдерін орындау, комитеттердің есептері және корпоративтік мәмілелерді талдау.

ҚМГ-дағы қаржылық көрсеткіштерді, маңызды оқиғаларды немесе операциялық жағдайды қоса алғанда, шұғыл мәселелер туындаған жағдайда Директорлар кеңесіне дереу хабарланады.

Әсерді басқару процестерінің тиімділігі Директорлар кеңесімен ай сайын, тоқсан сайын, жарты жылда бір рет, жыл сайын және қажет болған жағдайда қарастырылады.

ай сайын: Басқарма төрағасының негізгі өзгерістер және Компанияның жалпы қызметі туралы есептері, соның ішінде еңбекті қорғау және қауіпсіздік, қаржылық көрсеткіштер және инвестициялық жобаларды іске асыру нәтижелері туралы ақпарат;
тоқсан сайын: негізгі тәуекелдер (қаржылық тәуекелдерді қоса алғанда) бойынша есептер, Ішкі аудит қызметінің қызметі туралы есептер, Комплаенс қызметінің есептері;
алты айда бір рет: Даму стратегиясын іске асыру туралы есептер, ҚМГ мен оның еншілес және тәуелді ұйымдарының инвестициялық жобаларын іске асыруды мониторингілеу және талдау нәтижелері туралы есептер;
жыл сайын: стратегиялық сессия (сыртқы ортаны талдау және стратегияның өзектілігі), тұрақты даму мәселелері бойынша кездесу (тұрақты даму жүйесіне шолу, ТКДБ-2060, өнеркәсіптік қауіпсіздік), Тұрақты даму туралы есепті бекіту;
қажет болған жағдайда: маңызды оқиғаларды (мысалы, өліммен аяқталған апаттар) кезектен тыс қарау, сыртқы ортадағы маңызды өзгерістерді (санкциялық тәуекелдер, заңнамадағы өзгерістер) жедел қарастыру.

2025 жылы Директорлар кеңесінің назарына келесі маңызды мәселелер жеткізілді:

Санат	Сипат / Мысалдар
Өнеркәсіптік қауіпсіздік	Өліммен аяқталған апаттар (соның ішінде «ӨзенМұнайГаз» АҚ-да 8). Әрбір оқиға бойынша тергеу жүргізілді, Директорлар кеңесі есептерді тыңдап, қауіпсіздік шараларын күшейту бойынша нұсқаулар берді.
Санкциялық тәуекелдер	«ЛУКОЙЛ» ААҚ компаниясының АҚШ OFAC арнайы тағайындалған азаматтарының (SDN) санкциялар тізіміне енгізілуі «Қаламқас-теңіз және Хазар» жобасына қауіп төндірді. Директорлар кеңесіне әсерді азайту шаралары (OFAC-пен келіссөздер жүргізу, балама сақтандыру шешімдерін іздеу) туралы хабарланды.
Ірі инвестициялық жобалардың тәуекелдері	«Павлодар мұнай-химия зауыты» ЖШС-дегі «Сутек өндірісі қондырғысын салу» жобасының құнының өсуі; «Павлодар мұнай-химия зауыты» ЖШС-дегі «Дизель отынын гидротазарту» жобасының бірнеше рет кешігуі.
Қызметкерлердің өтініштері	Қызметкерлердің құқықтары мен заңды мүдделерінің (еңбек жағдайлары, тұрмыс жағдайлары және жұмыс орнындағы қарым-қатынастар) бұзылуына қатысты Омбудсменге өтініштер. Қарау нәтижелері бойынша басшылыққа ұсыныстар берілді және нормативтік базаға өзгерістер енгізілді.
Мүдделер қақтығысы	Басшының туысын жұмысқа алуға байланысты мүдделер қақтығысы анықталды. Қызметкер жұмыстан шығарылды, ал басшы тәртіптік жауапкершілікке тартылды.
Этикалық бұзушылықтар	Басшылардың дөрекі немесе этикаға жатпайтын мінез-құлық жағдайлары анықталды, ал ішкі тергеулер нәтижесінде жұмыстан шығаруды қоса алғанда, тәртіптік шаралар қолданылды.

Жоғарыда аталған факторлардың барлығы Директорлар кеңесінің және/немесе оның тиісті комитеттерінің отырыстарында қарастырылды, тиісті шешімдер қабылданды және Компания басшылығына нұсқаулар берілді.

Кеңестің құрамы құзыреттердің, тәжірибенің және кәсіби білімнің тепе-теңдігін қамтамасыз етеді, бұл ҚМГ мүддесінде және тұрақты даму қағидаттарын ескере отырып, объективті және тиімді шешімдер қабылдауға ықпал етеді.

Директорлар кеңесінің дағдыларын дамыту

Директорлар кеңесінің мүшелері экономикалық, экологиялық және әлеуметтік басқару саласындағы кәсіби дағдыларын үнемі жетілдіріп отырады. Тағайындаулар және сыйақы комитеті құзырет пен білімнің тепе-теңдігін талдайды, олардың Компанияның стратегиялық мақсаттарына сәйкестігін қамтамасыз етеді. Аяқталған оқу туралы ақпарат ҚМГ веб-сайтында жаңартылып отырады.

2025 жылы Директорлар кеңесі тұрақты даму саласындағы ұжымдық білім мен құзыреттілікті дамыту бойынша жүйелі жұмысын жалғастырды:

Директорлар кеңесі мүшелерінің 2025–2026 жылдарға арналған кәсіби даму бағдарламасы бекітілді (Директорлар кеңесінің 26–27.05.2025 жылғы шешімі (№ 9/2025 хаттамасы, № 4 мәселе)), оған тұрақты дамуға қатысты келесі тақырыптар кіреді:
- мұнай-газ саласындағы инвестициялық жобаларды бағалау (ESG факторларын ескере отырып);
- көміртекті реттеу және көміртегі нарықтарын дамыту мәселелері;
- Іскерлік этика кодексі және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл рәсімдері туралы білімді жаңарту;
- тау-кен және мұнай-химия саласындағы технологиялық инновацияларға шолу (қоршаған ортаға әсерді азайту тұрғысынан).
Директорлар кеңесінің мүшелері келесі оқу іс-шараларына қатысты (тегін немесе өз есебінен):
- С.Н. Мыңшәріпова – «Жобаларды басқару I: Қарқынды» тренингі (ЕУ бизнес академиясы, 2025 жылғы 3–15 тамыз);
- С.Н. Мыңшәріпова – «Мұнай-газ саласындағы инвестициялық жобаларды бағалау» тренингі (ЕУ бизнес академиясы, 2025 жылғы 12–14 қараша);
- С.Н. Мыңшәріпова – «Директорлар кеңесінің тиімділігін бағалауды жүргізу алгоритмі» семинары (Governance & Management Consulting, 2025 жылғы 19 желтоқсан).

Кездесулерде ESG мәселелерін шешу арқылы хабардарлықты арттыру:
- 2024 жылға арналған Тұрақты даму туралы есепті бекіту кезінде Директорлар кеңесінің мүшелері ҚМГ-ның ESG рейтингтеріндегі (MSCI) орны, негізгі индикаторлардың динамикасы және рейтингке әсер ететін факторлар туралы егжей-тегжейлі ақпарат алды;
- ҚЕҚОҚОДК кездесулерінде ESG тәуекел рейтингін жақсарту бойынша іс-шара жоспарының іске асырылу мәртебесі, соның ішінде шығарындыларды азайту, биоалуантүрлілік және суды пайдалану саласындағы тәжірибелерді дамыту, еңбекті қорғау мен өнеркәсіптік қауіпсіздікті жақсарту шаралары қарастырылды.

Корпоративтік хатшы Директорлар кеңесінің мүшелерінің тұрақты даму және корпоративтік басқару бойынша тиісті конференциялар, семинарлар және оқыту курстары туралы үнемі хабардар болуын қамтамасыз етеді, сондай-ақ аналитикалық шолулар мен өзіндік оқу материалдарын ұсынады.

Директорлар кеңесі, оның комитеттері және мүшелері ҚМГ Корпоративтік басқару кодексіне сәйкес жыл сайынғы бағалаудан өтеді. Тәуелсіз кеңесші үш жыл сайын тартылады. Бағалаудың мақсаты – Директорлар кеңесінің және әрбір мүшенің ҚМГ ұзақ мерзімді құндылық өсуі мен тұрақты дамуына қосқан үлесін анықтау, жетілдіру салаларын анықтау және өнімділікті арттыру шараларын енгізу.

Бағалауға мыналар кіреді:

құрамның, дағдылардың, тәжірибенің және құзыреттіліктің тепе-теңдігі;
компанияның стратегиясын, мақсаттары мен құндылықтарын түсіну;
Директорлар кеңесі мен комитеттердің жұмыс істеуі, Басқармамен және акционерлермен өзара іс-қимыл жасау;
ақпараттың, талқылаулардың және тәуекелдерді анықтау процестерінің сапасы;
директорлар кеңесі мүшелерінің сабақтастық жоспары және кәсіби дамуы.

Бағалау нәтижелері Директорлар кеңесінің мүшелерін қайта сайлау, Директорлар кеңесінің құрамын қайта қарау және Директорлар кеңесі мүшелерінің сыйақысын анықтау кезінде ескеріледі.

2025 жылы Директорлар кеңесінің жұмысына баға берілген жоқ.

2024 жылдың желтоқсанында Директорлар кеңесі 2025 жылдың екінші жартысында ҚМГ корпоративтік басқару диагностикасы аясында Директорлар кеңесін, оның комитеттерін, Төрағаны, Директорлар кеңесінің мүшелерін және Корпоративтік хатшыны қамтитын сыртқы бағалауды, сондай-ақ ҚМГ Ішкі аудит қызметінің қызметін (Ішкі аудиттің кәсіби тәжірибесінің халықаралық стандарттарына сәйкес) сыртқы бағалауды, оның ішінде ҚМГ ішкі аудит жүйесінің тиімділігі мен нәтижелілігін анықтау мақсатында жүргізу туралы шешім қабылдады.

Дегенмен, Аудит комитетінің мен Тағайындау және сыйақы комитетінің ұсыныстарын ескере отырып, Директорлар кеңесі 2024 жылға Директорлар кеңесінің қызметіне бөлек сыртқы бағалау жүргізу туралы шешім қабылдады. Бұл бағалау және оның нәтижелерін қарау 2026 жылға жоспарланған.

2025 жылдың желтоқсанында Директорлар кеңесі Директорлар кеңесінің, комитеттердің, төрағаның, мүшелердің және Корпоративтік хатшының 2025 жылдың нәтижелері бойынша өзін-өзі бағалау сауалнамасы түрінде жұмысын бағалау туралы шешім қабылдады.

Осылайша, Директорлар кеңесінің 2024 жылғы нәтижелері бойынша (сыртқы бағалау арқылы) және 2025 жылғы нәтижелер бойынша (сауалнама арқылы өзін-өзі бағалау түрінде) жұмысын бағалау жүргізіледі, ал бағалау нәтижелері туралы есептер 2026 жылы Директорлар кеңесімен қаралып, талқыланады. Директорлар кеңесінің жұмысын жақсарту бағыттарына қатысты Директорлар кеңесінің жұмысын жақсарту жөніндегі іс-шаралар жоспары әзірленеді.

Директорлар кеңесінің сыйақысы

Директорлар кеңесі мүшелеріне еңбекақы төлеу жүйесі тұрақты даму қағидаттарын ескере отырып, тиімді стратегиялық басқаруды қамтамасыз етуге және Компанияның ұзақ мерзімді құнын арттыруға қабілетті жоғары білікті мамандарды тартуға және ұстап тұруға бағытталған.

Еңбекақы құрылымы:

Директорлар кеңесі мүшелерінің сыйақысы тек бекітілген (жылдық) бөліктен тұрады. Директорлар кеңесі мүшелері үшін айнымалы бөлік (бонустар немесе жұмыс нәтижелеріне негізделген ынталандырулар) жоқ.
Сыйақы мөлшері акционерлердің жалпы жиналысының шешімімен анықталады және тәуелсіз директорлар мен «Самұрық-Қазына» АҚ өкілдеріне төленеді (директорлар кеңесіне мүшелік үшін сыйақы төленбейтін, бірақ «Самұрық-Қазына» АҚ-нан қосымша төлем алуы мүмкін «Самұрық-Қазына» АҚ қызметкерлерінен басқа).
Сыйақы тоқсан сайын, Директорлар кеңесіндегі мүшелік кезеңіне пропорционалды түрде төленеді. Есепті кезең үшін сыйақы алу үшін Директорлар кеңесінің мүшесі өткізілген барлық отырыстардың жартысынан көбіне қатысуы керек (ауруға байланысты болмаған жағдайларды қоспағанда).

Сыйақы мөлшері:

2025 жылы Директорлар кеңесінің барлық мүшелеріне төленген жалпы сыйақы 207 200 000 теңгені құрады (бұл сома 2024 жылғы көрсеткішпен бірдей).

Шығындарды өтеу:

Директорлар кеңесінің мүшелеріне сыйақыдан басқа, тұрақты тұратын жерінен тыс жерде өз міндеттерін орындауға байланысты құжатталған шығындар өтеледі:

іссапар шығындары;
байланыс және құжаттама шығындары.

Сыйақыны анықтау процесі:

Сыйақыны қалыптастыру әдістемесі «Самұрық-Қазына» АҚ-ның портфельдік компаниялардың директорлар кеңесін құру туралы ішкі құжаттарына сәйкес келеді.
Директорлар кеңесі мүшелерінің сыйақысына қатысты мәселелер қажет болған жағдайда алдын ала Директорлар кеңесінің Тағайындау және сыйақы комитетімен (тек тәуелсіз директорлардан тұрады) қарастырылады, ол акционерлердің жалпы жиналысына ұсыну үшін ұсынымдар дайындайды.

Сыйақы мөлшері туралы соңғы шешімді акционерлердің жалпы жиналысы қабылдайды.
2025 жылы Директорлар кеңесі мүшелерінің сыйақысын анықтау үшін сыртқы кеңесшілер тартылған жоқ. Сыйақы саясатына ешқандай өзгерістер енгізілген жоқ, сондықтан мәселе акционерлердің дауыс беруіне ұсынылмады.

Әсерді басқарумен байланыс:

Директорлар кеңесінің сыйақысының бекітілген сипатын ескере отырып, өтемақы мөлшері мен экономикалық, экологиялық және адами әсерлерді басқару нәтижелері арасында тікелей байланыс жоқ. Дегенмен, жанама байланыс келесі арқылы қамтамасыз етіледі:

Директорлар кеңесінің құрамына ESG (экология, еңбек қауіпсіздігі, тұрақты даму) саласында тәжірибесі бар тәуелсіз директорларды енгізу;
Директорлар кеңесіне әсерді басқару мәселелері бойынша ұсыныстар дайындайтын Директорлар кеңесінің Қауіпсіздік, еңбекті қорғау, қоршаған ортаны қорғау және орнықты даму комитетінің (тәуелсіз директор басқаратын) жұмысы;
Директорлар кеңесінің қызметін жыл сайынғы бағалау, онда мүшелердің Компанияның тұрақты дамуын қамтамасыз етуге қосқан үлесі ескеріледі.

Басқарманың сыйақысы

«Самұрық-Қазына» АҚ компаниялар тобының корпоративтік адами ресурстарды басқару стандарттарына сәйкес сыйақы саясатын және Басқарма мүшелерінің жұмысын бағалау тәртібін анықтайды.

Есепті жылдың қорытындысы бойынша сыйақы Басқарма мүшелеріне олардың қызметінің нәтижелілігін бағалау негізінде төленеді. Ынталандыру жүйесі Компанияның стратегиялық және операциялық мақсаттарына қол жеткізуге бағытталған және өзара байланысты, өлшенетін көрсеткіштерге негізделген, олар тиімділіктің негізгі көрсеткіштерінің теңгерімді картасында (ҚНК картасы) айқындалған. ҚНК картасы корпоративтік және функционалдық көрсеткіштерді қамтиды.

Ашық және объективті еңбекақы төлеу жүйесін қалыптастыруға байланысты мәселелерді алдын ала қарау үшін Директорлар кеңесінің құрамында Тағайындаулар және сыйақылар жөніндегі комитет бар.

Басқарманың құрамы

2025 жылдың соңындағы ҚМГ Басқармасының құрамы:

Хасенов Асхат Ғалымұлы	Басқарма төрағасы
Eсқазиев Құрманғазы Орынғазыұлы	Басқарма төрағасының бірінші орынбасары
Абайылданов Бекзат Қалышпекұлы	Басқарма төрағасының орынбасары (барлау және өндіру)
Мағауов Әсет Маратұлы	Басқарма төрағасының орынбасары (мұнай өңдеу, мұнай химиясы және мұнай мен мұнай өнімдерін сату)
Закиров Болат Қалауияұлы	Басқарма төрағасының орынбасары (мұнай тасымалдау және халықаралық жобалар)
Балықбаев Руслан Әлібекұлы	Басқарма төрағасының орынбасары (ірі мұнай-газ жобалары)
Арысова Диана Айдарқызы	Басқарма төрағасының орынбасары (экономика және қаржы)
Құдабаев Шафкат Серікұлы	Басқарма төрағасының орынбасары (заңды қолдау және корпоративтік қауіпсіздік)
Құсайынов Қазбек Қайнарбекұлы	Басқарма төрағасының орынбасары (корпоративтік даму)

ҚМГ Директорлар кеңесі мен Басқарма экономикалық, экологиялық және әлеуметтік мәселелер бойынша мүдделі тараптармен үздіксіз диалог жүргізеді. Бұл өзара іс-қимыл ашықтық, ақпаратқа қолжетімділік және сұраныстарға уақытылы жауап беру қағидаттарына негізделген.

Директорлар кеңесі келесі тетіктер арқылы әсерді басқару мәселелері бойынша мүдделі тараптармен өзара іс-қимылды қамтамасыз етеді:

Акционерлер: Директорлар кеңесінде «Самұрық-Қазына» АҚ-ның тікелей өкілдігі (3 мүше); «Самұрық-Қазына» АҚ өкілдерінің Директорлар кеңесі мен оның комитеттерінің отырыстарына қатысуы; акционерлердің жалпы жиналыстарында акционерлер бастамашылық еткен мәселелерді қарау.
Инвесторлар: кейіннен жариялау үшін халықаралық стандарттарға (GRI) сәйкес дайындалған есептерді қарау; ақпараттың жария етілуін қамтамасыз ету.
Мемлекеттік органдар: ҚМГ-ның мемлекеттік бағдарламаларды іске асыруға қатысуына, ҚМГ-ның Қазақстан Республикасы Энергетика министрлігімен өзара іс-қимылына және ҚМГ-ның мемлекеттік органдарға есеп беруіне байланысты мәселелерді қарау.
Жергілікті қауымдастықтар: әлеуметтік жобалар мен аймақтық даму бағдарламаларын іске асыруға қатысты мәселелерді қарау және шешім қабылдау; жергілікті қауымдастықтар мен қоршаған ортаға әсер етуге қатысты мәселелерді қарау (ҚЕҚОҚОДК қызметінің бөлігі ретінде); кері байланыс арнасының («Нысана» сенім телефоны) жұмысы туралы Комплаенс қызметінің және Омбудсменнің есептерін қарау.

Сарапшылар қауымдастығы: Директорлар кеңесі комитеттерінің жұмысына сыртқы сарапшыларды тарту (2025 жылы «Самұрық-Қазына» АҚ қызметкерлері арасынан сарапшылар). Стратегиялық сессияда S&P Global және Rystad Energy компанияларының халықаралық сарапшыларының пікірлерін тыңдау.
Қызметкерлер: қызметкерлердің құқықтарының бұзылуына және еңбек дауларына қатысты өтініштер бойынша Омбудсменнің есептерін және оларды қарау нәтижелерін қарау (2025 жылы Омбудсмен 87 өтінішті қарады).

Компания ресми веб-сайт, баспасөз қызметі, қоғамдық іс-шаралар және ақпаратты ашу және ішкі мен сыртқы мүдделі тараптармен өзара әрекеттесу үшін негізгі құрал болып табылатын жыл сайынғы Тұрақты даму туралы есепті қоса алғанда, әртүрлі байланыс арналарын пайдаланады.

Нақты мүдделі тараптар топтарымен мақсатты өзара әрекеттесу үшін мамандандырылған платформалар мен кері байланыс арналары бар:

Инвесторлар үшін – ресми веб-сайтындағы https://www.kmg.kz/ru/investors/ бөлімінде жаңартылған қаржылық және корпоративтік ақпарат бар.
Жұмысқа орналасу туралы сұраулар үшін – жұмыс порталдары:
- «ҚазМұнайГаз» ҰК АҚ – https://work.kmg.kz/#/
- «Самұрық-Қазына» АҚ – https://qsamruk.kz/vacancy
Жұмысшылардың құқықтарының бұзылуы туралы хабарлау – сенім телефоны: nysana@cscc.kz.

Құпия ақпарат жүйесі – портал: https://www.sk-hotline.kz/

Функционалдық бағыттар байланыстар :

Омбудсмен: ombudsman@kmg.kz
Еңбек қауіпсіздігі және экология: hse@kmg.kz
Тұрақты даму: sustainability@kmg.kz

Бұл тетіктер мүдделі тараптарға ықтимал бұзушылықтар туралы сұраныстар, ұсыныстар және есептер жіберуге, сондай-ақ қажетті ақпаратты ыңғайлы түрде алуға мүмкіндік береді.

Компания кеңес беру мен кері байланысты корпоративтік басқару және тұрақты даму жүйесінің маңызды элементі ретінде қарастырады, бұл сенімді нығайтуға, ашықтықты арттыруға және басқарушылық шешімдерді жақсартуға көмектеседі.

Монополияға қарсы реттеу

Есепті жыл ішінде ҚМГ-ның кейбір еншілес және тәуелді ұйымдары монополияға қарсы және тарифтік заңнаманы қолдануға байланысты тексерулер мен сот істерін жүргізуге қатысты.

Қазақстан Республикасы Бәсекелестікті қорғау және дамыту агенттігі «Атырау мұнай өңдеу зауыты» ЖШС-не үстем жағдайды теріс пайдалану айыбы бойынша тергеу жүргізді. Тергеу нәтижесінде сотқа шағымданған қорытынды жасалды. Бірінші сатыдағы сот компанияға қарсы шешім шығарды; апелляциялық шағым заңмен белгіленген мерзімде берілді.

«ҚазМұнайГаз-Аэро» ЖШС үшін монополияға қарсы органның бұйрығының орындалуы қайта қаралды. Сот органдары реттеушінің ұстанымының заңдылығын растады. Компания сот шешімдерін қайта қараудың заңмен көзделген тетіктерін пайдаланды. Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2025 жылғы 22 қыркүйектегі № 785 қаулысымен «ҚазМұнайГаз-Аэро» ЖШС-не 2029 жылдың 31 желтоқсанына дейін келесі қызмет санаттары берілді: «Авиациялық бензин мен керосиннің көтерме саудасы» (ЭҚЖЖ 194) және «Дүкендерде жоқ басқа бөлшек сауда» (ЭҚЖЖ 194-1).

«МұнайТас» СБҚК» ЖШС-не қатысты тарифтік реттеуге қатысты әкімшілік іс қаралды. Сот отырысының қорытындысы бойынша әкімшілік айыппұл салынды, ол белгіленген тәртіппен төленді.

«Business Jet Fuel» ЖШС компаниясының Қазақстан Республикасы Бәсекелестікті қорғау және дамыту агенттігіне қарсы қойған әкімшілік талап арызы бойынша ҚМГ мүдделі тарап ретінде қатысты, ҚМГ әрекеттерінде бәсекелестік туралы заңнаманы бұзу белгілері болмағаны туралы шешімге шағымданды. Барлық деңгейдегі соттар талапкердің талаптарын қабылдамады. Сот процесінің сәтті аяқталуының негізгі факторы «Business Jet Fuel» ЖШС компаниясының авиациялық отынды маркетингтік қызметіне қатысты көтерген мәселелері бойынша монополияға қарсы агенттіктен ресми құқықтық түсініктемелердің уақтылы алынуы болды.

Ұйымның өзінің белсенді күш-жігері монополияға қарсы заңнама саласындағы реттеуші тәуекелдерді тиімді түрде азайтудың ең тиімді тәсілі болып табылады, оның ықтимал үлкен әкімшілік айыппұлдары бар. Осыған байланысты, 2025 жылы ҚМГ Корпоративтік орталығында Мұнай және мұнай өнімдері маркетингі департаментінің құрамында ішкі корпоративтік монополияға қарсы қолдау және басшылық жасау үшін арнайы бөлімше – Монополияға қарсы сәйкестік тобы құрылды. Бұл бастама ірі коммерциялық ұйымдар үшін ең жақсы халықаралық стандарттарға сәйкес келеді.

Сот ісін жүргізу

Есепті жыл ішінде 832 азаматтық және әкімшілік іс қаралды, нәтижесінде 49 іс бойынша ҚМГ компаниялар тобына қарсы шешімдер қабылданды.

Әкімшілік құқық бұзушылық туралы 81 іс қаралды, нәтижесінде 15 еншілес және тәуелді компаниялары ісі әкімшілік жауапкершілікке тартылды.

Есепті жылда заңды сақтамағаны үшін қылмыстық жауапкершілікке тарту жағдайлары тіркелген жоқ.

ҚМГ заңдылық, адалдық және іскерлік этика қағидаттары бойынша жұмыс істейді, сыбайлас жемқорлықтың алдын алуға және бизнес-процестердің ашықтығын қамтамасыз етуге жүйелі тәсілді енгізеді.

Компанияның сыбайлас жемқорлыққа қарсы басқару тәсілі бұзушылықтардың алдын алуға, анықтауға және оларға жауап беруге негізделген. Негізгі мақсат – операциялық және инвестициялық қызметтегі сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін азайту, сондай-ақ қызметкерлермен, контрагенттермен және мемлекеттік органдармен әділ өзара әрекеттесуді қамтамасыз ету. Бұл басқару ішкі саясат пен рәсімдер, тәуекелге негізделген үшінші тарап аудиттері, интеграцияланған бақылау механизмдері және қызметкерлерді оқыту жүйесі арқылы жүзеге асырылады. Бұл тәсілдің тиімділігі аудиттердің, тергеулердің және кері байланыс нәтижелері негізінде бағаланады, ал нәтижелер рәсімдер мен алдын алу шараларын жетілдіру үшін қолданылады.

Сыбайлас жемқорлықтың алдын алу функцияларын ҚМГ тобының барлық бизнес бөлімшелерінің қызметіне біріктірілген Комплаенс қызметі орындайды. Жүйе төрт негізгі элементке негізделген: саясат, рәсімдер, бақылау және оқыту.

Комплаенс қызметі өз жұмысы туралы Директорлар кеңесінің аудит комитетіне және Компанияның Директорлар кеңесіне мерзімді түрде есеп береді, сондай-ақ сыбайлас жемқорлыққа қарсы қабылданған шаралар туралы ақпаратты уәкілетті мемлекеттік органдарға жібереді.

Компанияның сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл мәселелерін реттейтін ішкі құжаттары бар, соның ішінде:

Сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясат;
Құпиялылық саясаты;
Мүдделер қақтығысы саясаты;
ҚМГ және оның еншілес және тәуелді ұйымдарындағы үшінші тараптардың сәйкестік аудиті ережелері;
Инсайдерлік ақпаратқа қол жеткізу құқықтарын шектеу және инсайдерлердің мұндай ақпаратты дұрыс пайдаланбау мүмкіндігін болдырмау үшін ішкі бақылау ережелері;
Іскерлік этика кодексі;
Комплаенс қызметі туралы ереже.

Есепті жыл ішінде жүйені жоспарлы түрде әзірлеу жүзеге асырылды, оның ішінде:

ішкі нормативтік құжаттарды жаңарту;
үшінші тараптардың сыбайлас жемқорлыққа қарсы талаптарды сақтауын тексеру рәсімдерін енгізу;
корпоративтік орталықта және еншілес және тәуелді компанияларда оқыту іс-шараларын өткізу;
сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін басқару элементтерін жетілдіру.

Жұмыс бағыттарының бірі – сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізу, бұл бизнес-процестердегі ықтимал бұзушылықтар мен кемшіліктерді анықтауға көмектеседі. 2025 жылы талдау 33 еншілес және тәуелді кәсіпорындарда, сондай-ақ Компанияның бас кеңсесінде жүргізілді.

Сәйкестік бақылауы Компанияның негізгі бизнес-процестеріне, соның ішінде сатып алу рәсімдеріне, контрагенттердің тиісті тексеруіне және жеке корпоративтік шешімдерді қарауға енгізілген. Барлық маңызды мәселелер Комплаенс қызметтің қорытындысына сүйемелденеді. Саясат орталықтандырылған түрде жүзеге асырылады және сәйкестік жөніндегі қызметкерлер мен әкімшілер жұмыс істейтін еншілес және тәуелді компанияларға қолданылады.

Компания мыналарды жүзеге асырады:

контрагенттер мен іскерлік серіктестерді тексеру;
ұйымдастырушылық-басқарушылық және әкімшілік-шаруашылық функциялары бар лауазымдарға үміткерлерді іріктеу;
мүдделер қақтығысын бақылау (қызметкерлердің мәлімдемелерін қоса алғанда);
инсайдерлік ақпаратты өңдеуді бақылау.

Барлық келісімшарттарда қарсы тараптың Компанияның талаптарын орындауын және ішкі құжаттармен таныстығын растауын талап ететін сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы тармақ бар.

Компания серіктестермен жұмыс істеуде тәуекелге негізделген тәсілді қолданады. Келісімшарттар жасамас бұрын, үшінші тараптың кешенді тексеруі мамандандырылған бағдарламалық жасақтаманы және ашық үкіметтік ақпарат көздерін пайдалана отырып жүргізіледі, оның ішінде компанияны, бенефициарларды, тіркелген елді және басқа да тәуекел факторларын талдау жүргізіледі. Кешенді тексеру нәтижелері бойынша тәуекел деңгейі тағайындалады және ынтымақтастық туралы шешім қабылдаған кезде қолданылатын Комплаенс қызметінің есебі жасалады. Тәуекел деңгейі жоғары жағдайларда келісімшарттық қатынастар ұсынылмайды.

Сыбайлас жемқорлық белгілері анықталған кезде, ақпарат басшылыққа хабарланады және расталған жағдайда заңға сәйкес уәкілетті мемлекеттік органдарға жіберіледі. Бақылау және оқыту рәсімдерін жақсарту үшін тергеу нәтижелері талданады; алдын алу оқыту бағдарламаларында жасырын кейс-стадилер қолданылады.

2025 жылдың желтоқсанында Компания ҚР СТ ISO 37001 «Парақорлыққа қарсы басқару жүйесі» стандарты бойынша сертификатталды. Сертификат 2025 жылдың 26 желтоқсанында тіркелді және 2028 жылдың 25 желтоқсанына дейін жарамды.

Есепті кезеңде ҚМГ тобында сыбайлас жемқорлықтың 3^A расталған ісі тіркелді. Барлық жағдайларда қызметкерлерге тәртіптік шаралар қолданылды, сондай-ақ іскерлік әріптестермен шарттық қатынастар бұзылды немесе қайта жаңартылмады. Компанияға және оның қызметкерлеріне қатысты сыбайлас жемқорлық негіздер бойынша сот істері болған жоқ. Компания сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениетті дамытуды жалғастыруда, оның ішінде қызметкерлер мен іскерлік әріптестердің сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңнама талаптары мен іскерлік этиканың ішкі нормалары туралы хабардарлығын арттыру жөніндегі іс-шараларға жоғары басшылықты тарту арқылы.

2025 жылы сыбайлас жемқорлыққа қарсы оқытудан 6 590^A қызметкер өтті, бұл персоналдың жалпы санының (48 714 адам) 14%^A құрайды, оның ішінде «ҚазМұнайГаз» ҰК АҚ Басқармасының барлық 9^A мүшесі бар. Сонымен қатар қызметкерлер мен Басқарма мүшелерінің 100%^A Компанияның сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясаттарымен таныстырылды.

Корпоративтік басқару

Корпоративтік басқару құрылымы

Директорлар кеңесінің құрамы

Директорлар кеңесінің өкілеттік мерзімі

Тәуелсіздік

Директорлар кеңесінің мүшелігіне кандидаттарды ұсыну және іріктеу тәртібі

Директорлар кеңесінің төрағасы

Директорлар кеңесінің әсерді басқаруды қадағалаудағы рөлі

Қауіпсіздік, еңбекті қорғау, қоршаған ортаны қорғау және орнықты даму комитетінің рөлі

Есепті жылдағы ҚЕҚОҚТДК-нің күн тәртібіндегі негізгі мәселелер:

2025 жылғы негізгі кеңес шешімдері және бақылау нәтижелері:

Мүдделер қақтығысы

Ықтимал мүдделер қақтығысын ашу:

Директорлар кеңесін аса маңызды мәселелер туралы хабардар ету

Құзыреттер балансы

Директорлар кеңесінің дағдыларын дамыту

Директорлар кеңесінің жұмысын бағалау

Сыйақы