Климат және ESG тәуекелдерін басқару

ESG және климаттық тәуекелдерді басқару әдісі

Компания ESG және климаттық тәуекелдерді біріктірілген негізде жұмыс істейтін Корпоративтік тәуекелдерді басқару жүйесі (бұдан әрі – КТБЖ) шеңберінде басқарады. Климаттық және басқа ESG тәуекелдері Компанияның жалпы тәуекелдерді басқару жүйесіне біріктірілген және өндірістік, қаржылық, стратегиялық және операциялық тәуекелдермен қатар қарастырылады.

Климаттық тәуекелдерді басқару 2024 жылы Директорлар кеңесімен бекітілген ҚМГ-ның 2060 жылға дейінгі ТКДБ ережелерін, сондай-ақ Қазақстан Республикасының экология және климат саласындағы ұлттық заңнамасының талаптарын ескере отырып жүзеге асырылады.

ҚМГ-дағы климаттық тәуекелдер, Тәуекелдер тізілімінде маңызды тәуекелдер ретінде анықталған, соның ішінде:

физикалық климаттық тәуекелдер;
энергияның ауысу және көміртекті реттеу тәуекелдері;
парниктік газдар шығарындыларымен, метанмен және факельдік жағумен байланысты тәуекелдер;
климаттық факторлардың беделіне және қаржылық салдары.

Климаттық және ESG тәуекелдерін корпоративтік басқару

ESG және климаттық тәуекелдерді басқару жауапкершілігі ҚМГ-ның қазіргі корпоративтік басқару моделі шеңберінде бөлінген:

Директорлар кеңесі тәуекелдерді басқару жүйесіне жалпы бақылауды жүзеге асырады, 2060 жылға дейінгі ТКДБ қоса алғанда, негізгі стратегиялық құжаттарды бекітеді және елеулі тәуекелдер туралы ақпаратты қарайды.
ҚМГ Басқармасының қызметі КТБЖ енгізуді және жұмыс істеуін қамтамасыз етеді, сондай-ақ климаттық және ESG тәуекелдерін басқару жөніндегі шаралардың орындалуын бақылайды.
Тәуекел иелері және тиісті бөлімдер өз жауапкершілік салаларындағы тәуекелдерді басқару іс-шараларын анықтауға, бағалауға, бақылауға және енгізуге жауапты.

ҚМГ-ның КТБЖ жүйесі келесі қағидаттар бойынша жұмыс істейді:

тәуекелдер тізілімін үнемі жаңартып отыру;
тәуекел иелерін анықтау;
негізгі тәуекел көрсеткіштерін (НТК) бақылау;
корпоративтік деңгейде есеп беру.

ҚМГ тәуекелдерді басқару жүйесі корпоративтік басқарудың ажырамас бөлігі болып табылады және бизнестің тұрақтылығын қамтамасыз етуге және стратегиялық және операциялық мақсаттарға қол жеткізуге бағытталған. Жүйе басқарудың барлық деңгейлерін қамтиды және ҚМГ-ны, оның ішінде ЕТҰ-ны да қамти отырып, тәуекелдерді сәйкестендіру, бағалау, мониторингтеу және азайтуға бірыңғай тәсілді консолидатталған негізде қамтамасыз етеді.

Тәуекелдерді басқару процестері халықаралық тәжірибелер мен қағидаттарға, соның ішінде операциялық бөлімшелер арасында рөлдер мен жауапкершіліктерді нақты бөлуді көздейтін «үш қорғаныс желісі» моделіне сәйкес жүзеге асырылады. Бұл құрылым процестердің ашықтығын арттыруға, тәуекелдерді уақтылы анықтауға ықпал етеді және ішкі бақылау жүйесінің тиімділігін қамтамасыз етеді.

Қатар	Қамту	Рөлдер мен міндеттер
Операциялық басқару (бірінші желі)	ҚМГ‑ның бизнес‑бөлімшелері мен ЕТҰ-да операциялық, өндірістік және инвестициялық қызмет шеңберінде шешім қабылдайтын басшылар мен қызметкерлер	Климаттық және ESG тәуекелдерін, соның ішінде физикалық және өтпелі тәуекелдерді анықтау және бастапқы бағалау Климаттық факторларды операциялық қызметке, жобалық және инвестициялық жоспарлауға интеграциялау Активтер мен бизнес-процестер деңгейінде тәуекелдерді басқару шараларын енгізу Жауапкершілік саласындағы негізгі тәуекел көрсеткіштерін бақылау
Тәуекелдерді басқару және ішкі бақылау функциясы (екінші желі)	Компания деңгейінде тәуекелдерді басқару жүйесін әдіснамалық қолдауды, үйлестіруді және мониторингін қамтамасыз ететін корпоративтік орталықтың мамандандырылған функциялары	ESG тәуекелдерін қоса алғанда, тәуекелдерді басқару бойынша нормативтік құжаттарды әзірлеу және жаңарту ҚМГ компаниялар тобы деңгейінде климаттық тәуекелдер туралы ақпаратты шоғырландыру және талдау Климаттық тәуекелдердің ықтимал қаржылық және операциялық әсерін бағалау Басқарма мен Директорлар кеңесіне арналған есептер мен аналитикалық материалдарды дайындау
Ішкі аудит (үшінші желі)	Тәуекелдерді басқару және ішкі бақылау процестерін тәуелсіз бағалауды жүзеге асыратын ҚМГ ішкі аудит қызметі	Климаттық және ESG тәуекелдерін қоса алғанда, тәуекелдерді басқару жүйесінің тиімділігін тәуелсіз бағалау Тәуекелдерді анықтау, бағалау және мониторинг процестерінің жеткіліктілігін тексеру Климаттық тәуекелдерді басқару шараларының тиімділігін бағалау Директорлар кеңесіне тәуекелдерді басқару жүйесінің сенімділігі туралы тәуелсіз кепілдік беру

Бұл модель климаттық және ESG‑тәуекелдерді басқаруды бизнес-шешімдер қабылдау процестеріне біріктіруді қамтамасыз етеді, ашықтық пен есеп берушілікті арттырады, сондай-ақ ҚМГ стратегиясына, қаржылық көрсеткіштеріне және тұрақтылығына айтарлықтай әсер етуі мүмкін тәуекелдерді уақтылы анықтауға және тиімді басқаруға ықпал етеді.

Климаттық тәуекелдерді қоса алғанда, тәуекелдерді басқару мәселелері Басқарма мен Тәуекелдер комитетімен үнемі қаралады, ал мониторинг нәтижелері Директорлар кеңесіне тоқсан сайын ұсынылады.

Тұрақты даму және ESG басқаруы ҚМГ-ның 2022–2031 жылдарға арналған даму стратегиясына біріктірілген және Компанияның ұзақ мерзімді тұрақтылығы мен бәсекеге қабілеттілігінің негізгі элементтері болып саналады.

Климаттық тәуекелдерді анықтау және бағалау процестері

Климаттық және ESG тәуекелдерді анықтау тәуекелдерді басқарудың тұрақты процесі шеңберінде жүзеге асырылады және мыналарды қамтиды:

Тәуекелдер тізілімін жыл сайын өзектендіру;
Маңызды тәуекелдерді тоқсан сайынғы мониторингілеу;
Іске асқан тәуекел оқиғаларына талдау жүргізу.

Физикалық климаттық тәуекелдер

ҚМГ-ның ТКДБ-2060 шеңберінде климаттың өзгеруі жөніндегі үкіметаралық топтың (бұдан әрі – IPCC) сценарийлерін пайдалана отырып, физикалық климаттық тәуекелдерді бағалау жүргізілді (РТК 2.6, 4.5, 8.5). Талдау мыналарды қамтиды:

температураның жоғарылауы және төмендеуі;
құрғақшылық және су тапшылығы;
төтенше ауа райы құбылыстары (су тасқыны, дауыл, қатты жел);
активтердің тұрақтылығына әсер ететін ұзақ мерзімді климаттың өзгеруі.

Бағалау нәтижелері активтерді бейімдеу шараларын әзірлеу үшін пайдаланылады, бірақ КТБЖ жеке ресми бағалау құралы ретінде біріктірілмеген.

Өтпелі климаттық тәуекелдер

Өтпелі тәуекелдер мыналарды ескере отырып бағаланады:

қоршаған ортаны қорғау және климаттық реттеуді күшейту;
шығарындылар саудасы жүйесіндегі өзгерістер;
шығарындылар мен энергия шығындарының ықтимал өсуі;
өнімдерге сұраныс пен технологиялық талаптардың өзгеруі.

ТКДБ-2060 энергетикалық ауысудың ықтимал әсерлерін бағалау үшін NGFS сценарийлерін пайдаланды, бірақ бұл сценарийлер корпоративтік тәуекелдерді бағалаудың міндетті элементі ретінде емес, аналитикалық және стратегиялық мақсаттарда пайдаланылады.

ҚМГ климаттық тәуекелдерді басқару контексіндегі нысаны

Басқару, мониторинг және ден қою шаралары

Климаттық және ESG тәуекелдерін басқару мыналарды қамтиды:

Жоспарлау процестеріне интеграциялау

Климаттық факторлар стратегиялық және инвестициялық шешімдерді әзірлеу кезінде, соның ішінде шығарындыларды азайту және энергия тиімділігін арттыру шараларын жоспарлау кезінде ескеріледі.

Тәуекелдер мен көрсеткіштерді бақылау

КТБЖ қоршаған ортаға және климатқа қатысты факторларды көрсететін негізгі тәуекел көрсеткіштерін пайдаланады, соның ішінде:

шығарындылар мен жағу көрсеткіштері;
апаттар және экологиялық оқиғалар;
қоршаған ортаны қорғау саласындағы құқық бұзушылықтардың айыппұлдары және қаржылық салдары.

Іс-шараларды жүзеге асыру

ESG тәуекелдерін басқарудың негізгі шараларына мыналар жатады:

энергия тиімділігін арттыру бағдарламалары;
жаңартылатын энергия көздерін дамыту және көміртегі қарқындылығын төмендету;
Метан шығарындыларын (LDAR) басқару бағдарламалары;
CCUS пилоттық жобалары және өтемақы бастамалары;
инфрақұрылымды физикалық климаттық тәуекелдерге бейімдеу.

Есеп беру және ашықтық

ҚМГ келесі шеңберлерде климаттық тәуекелдер мен қызмет туралы ақпаратты ашуды қамтамасыз етеді:

ТКДБ-2060 іске асыру туралы жыл сайынғы есептілік аясында;
корпоративтік ESG есеп беруі;
халықаралық ерікті ақпараттандыру бастамаларына қатысу.

Есепті жылдағы ҚМГ тәуекел профиліне макроэкономикалық және геосаяси тұрақсыздық, реттеуші және санкциялық шектеулер, сондай-ақ экологиялық және әлеуметтік талаптардың артуы сияқты сыртқы факторлар айтарлықтай әсер етті. Бұл факторлар проактивті тәуекелдерді басқарудың және бизнес-процестерді төмен көміртекті өтпелі кезеңге бейімдеудің маңыздылығын арттырады.

Есепті жыл ішінде Компания өзінің біріктірілген тәуекелдер тізілімін жаңартты және тәуекелдерді басқарудың нормативтік базасын жетілдірді, соның ішінде:

ҚМГ және ЕТҰ бойынша тәуекелдерді басқару жүйесі жөніндегі саясат;
ҚМГ және ЕТҰ-да тәуекелдерді басқару процесін ұйымдастыру туралы, тәуекелдерді анықтау және бағалау рәсімдерін қамтитын нұсқаулық.

Сонымен қатар, санкциялар мен реттеуші тәуекелдерді бақылау күшейтілді және негізгі тәуекел көрсеткіштерін автоматтандыру бойынша пилоттық жоба іске қосылды.

Негізгі климаттық және ESG тәуекелдері мен басқару шаралары төмендегі кестеде көрсетілген.

Климаттық тәуекелдер және төмен көміртекті даму

Тәуекел сипаттамасы	Тәуекелді азайту үшін қабылданған шаралар
Экологиялық аспект
ҚМГ үшін климаттық тәуекелдер төмен көміртекті экономикаға көшумен және климаттың физикалық өзгеруімен байланысты. Оларға мыналар жатады: Энергияның ауысу тәуекелдеріне реттеуші талаптардың күшеюі, технологиядағы өзгерістер, нарықтық және беделдік тәуекелдер жатады. Физикалық климаттық тәуекелдерге экстремалды ауа райы оқиғалары (су тасқыны, құрғақшылық) және созылмалы климаттың өзгеруі (су стрессі, температураның көтерілуі) жатады. Ықтимал әсер Климаттық тәуекелдер операциялық және капиталдық шығындардың артуына (квоталар/айыппұлдар/ сәйкестік), бұзушылықтарға байланысты операциялардың тоқтатылуына, жеке активтердің кірістілігінің төмендеуіне, беделге нұқсан келтіретін тәуекелдерге және ESG рейтингтері мен капиталға қолжетімділікке әсер етуі мүмкін. Климаттың өзгеруі Компания өнімдеріне деген сұранысқа және бизнестің ұзақ мерзімді тұрақтылығына әсер етуі мүмкін.	ҚМГ климаттық тәуекелдерді азайту бойынша белсенді жұмыс істейді, соның ішінде: 2060 жылға дейін ТКДБ бағдарламасын іске асыруды жалғастырады, ЕТҰ іс-шара жоспарларының орындалуын үнемі бақылайды. Энергия тұтыну және парниктік газдар шығарындыларының есебін жүргізеді, OGMP 2.0 бастамасына қатысады, метан шығарындыларын үнемі аспаптық, әуе және спутниктік өлшеулер жүргізеді, LDAR жүйесін әзірлейді, персоналды оқытады және метан шығарындыларын басқарудың корпоративтік стандартын енгізеді. Төмен көміртекті жобалар мен технологиялар. Жаңартылатын энергия көздері (гибридті жобаның бөлігі ретінде күн электр станциясын іске қосуды қоса алғанда), CCUS (пилоттық шағын шешімдерге көшумен), тұрақты авиациялық отын (SAF – FEED кезеңіне көшу) және сутегі энергиясын дамыту (пилоттық жобаларды қоса алғанда, жасыл, көк және табиғи сутегі) салаларында жобалар жүзеге асырылуда және дамытылуда. Серіктестік және халықаралық ынтымақтастық: Декарбонизация, метанды басқару және тұрақты бастамалар саласында халықаралық және аймақтық серіктестермен келісімдер мен меморандумдар жасалды. Құзыреттілікті арттыру және тәжірибе алмасу: Корпоративтік орталықтың және ЕТҰ-ның қызметкерлері үшін халықаралық сарапшылардың (IFC, OGCI, IMEO, INPEX және т.б.) қатысуымен оқыту іс-шаралары, практикалық семинарлар және техникалық сессиялар өткізіледі. ҚМГ климаттың өзгеруіне бейімделу шараларын жетілдіруді жалғастыруда, бұл климаттық тәуекелдердің Компания қызметіне әсерін азайтады.

Тәуекел сипаттамасы

Тәуекелді азайту үшін қабылданған шаралар

Экологиялық аспект

ҚМГ үшін климаттық тәуекелдер төмен көміртекті экономикаға көшумен және климаттың физикалық өзгеруімен байланысты.

Оларға мыналар жатады:

Энергияның ауысу тәуекелдеріне реттеуші талаптардың күшеюі, технологиядағы өзгерістер, нарықтық және беделдік тәуекелдер жатады.
Физикалық климаттық тәуекелдерге экстремалды ауа райы оқиғалары (су тасқыны, құрғақшылық) және созылмалы климаттың өзгеруі (су стрессі, температураның көтерілуі) жатады.

Ықтимал әсер

Климаттық тәуекелдер операциялық және капиталдық шығындардың артуына (квоталар/айыппұлдар/ сәйкестік), бұзушылықтарға байланысты операциялардың тоқтатылуына, жеке активтердің кірістілігінің төмендеуіне, беделге нұқсан келтіретін тәуекелдерге және ESG рейтингтері мен капиталға қолжетімділікке әсер етуі мүмкін.

Климаттың өзгеруі Компания өнімдеріне деген сұранысқа және бизнестің ұзақ мерзімді тұрақтылығына әсер етуі мүмкін.

ҚМГ климаттық тәуекелдерді азайту бойынша белсенді жұмыс істейді, соның ішінде:

2060 жылға дейін ТКДБ бағдарламасын іске асыруды жалғастырады, ЕТҰ іс-шара жоспарларының орындалуын үнемі бақылайды.
Энергия тұтыну және парниктік газдар шығарындыларының есебін жүргізеді, OGMP 2.0 бастамасына қатысады, метан шығарындыларын үнемі аспаптық, әуе және спутниктік өлшеулер жүргізеді, LDAR жүйесін әзірлейді, персоналды оқытады және метан шығарындыларын басқарудың корпоративтік стандартын енгізеді.
Төмен көміртекті жобалар мен технологиялар. Жаңартылатын энергия көздері (гибридті жобаның бөлігі ретінде күн электр станциясын іске қосуды қоса алғанда), CCUS (пилоттық шағын шешімдерге көшумен), тұрақты авиациялық отын (SAF – FEED кезеңіне көшу) және сутегі энергиясын дамыту (пилоттық жобаларды қоса алғанда, жасыл, көк және табиғи сутегі) салаларында жобалар жүзеге асырылуда және дамытылуда.
Серіктестік және халықаралық ынтымақтастық: Декарбонизация, метанды басқару және тұрақты бастамалар саласында халықаралық және аймақтық серіктестермен келісімдер мен меморандумдар жасалды.
Құзыреттілікті арттыру және тәжірибе алмасу: Корпоративтік орталықтың және ЕТҰ-ның қызметкерлері үшін халықаралық сарапшылардың (IFC, OGCI, IMEO, INPEX және т.б.) қатысуымен оқыту іс-шаралары, практикалық семинарлар және техникалық сессиялар өткізіледі.

ҚМГ климаттың өзгеруіне бейімделу шараларын жетілдіруді жалғастыруда, бұл климаттық тәуекелдердің Компания қызметіне әсерін азайтады.

Қоршаған ортаға теріс әсер ету қаупі

Тәуекел сипаттамасы	Тәуекелді азайту үшін қабылданған шаралар
Экологиялық аспект
ҚМГ атмосфераға ластаушы заттардың шығарындыларын, су мен топырақ ресурстарының ластануын және қоршаған ортаны қорғау саласындағы реттеуші талаптардың жоғарылауын қоса алғанда, қоршаған ортаға теріс әсер ету қаупіне ұшырайды. Қоршаған ортаны қорғау ережелерін сақтамау айыппұлдардың көбеюіне, қосымша қаржылық шығындарға және Компанияның беделіне нұқсан келтіруі мүмкін. Ықтимал әсер Экологиялық тәуекелдің жүзеге асуы айыппұлдарды, артық төлемдерді, қоршаған ортаны қалпына келтіру шығындарын және заңды жауапкершілікті қоса алғанда, пайдалану шығындарының артуына әкелуі мүмкін. Сонымен қатар, экологиялық көрсеткіштердің нашарлауы ҚМГ-ның инвестициялық тартымдылығы мен бизнес тұрақтылығына кері әсер етуі мүмкін.	Қоршаған ортаға теріс әсерді азайту үшін ҚМГ бірқатар жүйелі шараларды жүзеге асыруда: Мемлекеттік органдарға деректерді онлайн режимінде беру және бірыңғай шығарындыларды есептеу әдістерін қолдану арқылы шығарындыларды бақылаудың автоматтандырылған жүйелерін енгізу және дамыту. Ластаушы заттар шығарындыларын азайту бойынша шараларды іске асыру, соның ішінде шикі газды жағуды азайту және халықаралық бастамаларға қатысу (Zero Routine Flaring). Су ресурстары мен қалдықтарды басқару жүйесін жетілдіру, оның ішінде ЕТҰ‑ларда корпоративтік стандарттар мен бағдарламаларды әзірлеу және енгізу. «Тарихи» мұнай қалдықтарын қайта өңдеу және мұнаймен ластанған жерлерді тазарту жұмыстарын жүргізу. Қоршаған ортаға аудит және мониторинг жүргізу, кейіннен түзету шараларын енгізу. Ең үздік қолжетімді техникаларды (ЕҚТ) қолдану, кешенді экологиялық рұқсаттарды алу және ЕҚТ бойынша салалық анықтамалықтарды әзірлеуге қатысу. Мемлекеттік органдармен және салалық қауымдастықтармен өзара іс-қимыл арқылы реттеуші экологиялық тәуекелдерді алдын ала басқару. Тұрақты кеңестер, ЕТҰ оқытулары және мүдделі тараптарды тарту арқылы экологиялық тәуекелдерді басқаруды арттыру. ҚМГ қоршаған ортаны қорғау жүйесін үнемі дамытып келеді, заңнамалық талаптардың сақталуын қамтамасыз етеді және өндірістік қызметінің қоршаған ортаға әсерін азайтады.

Тәуекел сипаттамасы

Тәуекелді азайту үшін қабылданған шаралар

Экологиялық аспект

ҚМГ атмосфераға ластаушы заттардың шығарындыларын, су мен топырақ ресурстарының ластануын және қоршаған ортаны қорғау саласындағы реттеуші талаптардың жоғарылауын қоса алғанда, қоршаған ортаға теріс әсер ету қаупіне ұшырайды.

Қоршаған ортаны қорғау ережелерін сақтамау айыппұлдардың көбеюіне, қосымша қаржылық шығындарға және Компанияның беделіне нұқсан келтіруі мүмкін.

Ықтимал әсер

Экологиялық тәуекелдің жүзеге асуы айыппұлдарды, артық төлемдерді, қоршаған ортаны қалпына келтіру шығындарын және заңды жауапкершілікті қоса алғанда, пайдалану шығындарының артуына әкелуі мүмкін. Сонымен қатар, экологиялық көрсеткіштердің нашарлауы ҚМГ-ның инвестициялық тартымдылығы мен бизнес тұрақтылығына кері әсер етуі мүмкін.

Қоршаған ортаға теріс әсерді азайту үшін ҚМГ бірқатар жүйелі шараларды жүзеге асыруда:

Мемлекеттік органдарға деректерді онлайн режимінде беру және бірыңғай шығарындыларды есептеу әдістерін қолдану арқылы шығарындыларды бақылаудың автоматтандырылған жүйелерін енгізу және дамыту.
Ластаушы заттар шығарындыларын азайту бойынша шараларды іске асыру, соның ішінде шикі газды жағуды азайту және халықаралық бастамаларға қатысу (Zero Routine Flaring).
Су ресурстары мен қалдықтарды басқару жүйесін жетілдіру, оның ішінде ЕТҰ‑ларда корпоративтік стандарттар мен бағдарламаларды әзірлеу және енгізу.
«Тарихи» мұнай қалдықтарын қайта өңдеу және мұнаймен ластанған жерлерді тазарту жұмыстарын жүргізу.
Қоршаған ортаға аудит және мониторинг жүргізу, кейіннен түзету шараларын енгізу.
Ең үздік қолжетімді техникаларды (ЕҚТ) қолдану, кешенді экологиялық рұқсаттарды алу және ЕҚТ бойынша салалық анықтамалықтарды әзірлеуге қатысу.
Мемлекеттік органдармен және салалық қауымдастықтармен өзара іс-қимыл арқылы реттеуші экологиялық тәуекелдерді алдын ала басқару.
Тұрақты кеңестер, ЕТҰ оқытулары және мүдделі тараптарды тарту арқылы экологиялық тәуекелдерді басқаруды арттыру.

ҚМГ қоршаған ортаны қорғау жүйесін үнемі дамытып келеді, заңнамалық талаптардың сақталуын қамтамасыз етеді және өндірістік қызметінің қоршаған ортаға әсерін азайтады.

Теңіз операциялары кезінде мұнайдың төгілуі қаупі

Тәуекел сипаттамасы	Тәуекелді азайту үшін қабылданған шаралар
Экологиялық аспект
Мұнайдың төгілуі өндірістік үзілістерге, құбырлардағы апаттарға, жабдықтардың істен шығуына және Каспий теңізінің қатал табиғи-климаттық жағдайларына байланысты болуы мүмкін. Қауіп факторларына таяз сулар, кен орындарындағы жоғары қабат қысымы, күкіртсутектің болуы және маусымдық беткі қабаттың қатуы жатады. Ықтимал әсер Мұнайдың төгілуі қоршаған ортаға айтарлықтай зиян келтіруі, өндіріс процестерінің бұзылуына және тазалау мен өтемақы шараларына айтарлықтай қаржылық шығындар әкелуі мүмкін.	Теңіз операциялары кезінде мұнайдың төгілуі қаупін азайту үшін ҚМГ бірқатар алдын алу шараларын жүзеге асырады, соның ішінде: Технологиялық процестер мен жабдықтардың жай-күйін үздіксіз бақылау. Құбырлар мен жабдықтарға жоспарлы профилактикалық жөндеу жұмыстарын жүргізу. Қызметкерлерді оқыту және мұнайдың авариялық төгілуін жою бойынша тұрақты оқу-жаттығулар өткізу. Солтүстік Каспий экологиялық жауап беру базасының тиімді жұмыс істеуі. Тастанды ұңғымаларды бақылау. Төтенше жағдайлардың алдын алу бойынша жұмыс топтарына қатысу. 2025 жылдың соңына қарай теңіз операциялары кезінде мұнайдың төгілуі тіркелген жоқ. Оқиғалардың болмауын және процестердің басқарылуын ескере отырып, 2025 жылы мұнайдың төгілуі қаупі 2024 жылмен салыстырғанда нашарлаусыз тұрақты деп бағаланады. ҚМГ ықтимал экологиялық және қаржылық тәуекелдерді азайтуға бағытталған мұнай төгілуінің алдын алу және ден қою жүйесін жетілдіруді жалғастыруда.

Тәуекел сипаттамасы

Тәуекелді азайту үшін қабылданған шаралар

Экологиялық аспект

Мұнайдың төгілуі өндірістік үзілістерге, құбырлардағы апаттарға, жабдықтардың істен шығуына және Каспий теңізінің қатал табиғи-климаттық жағдайларына байланысты болуы мүмкін. Қауіп факторларына таяз сулар, кен орындарындағы жоғары қабат қысымы, күкіртсутектің болуы және маусымдық беткі қабаттың қатуы жатады.

Ықтимал әсер

Мұнайдың төгілуі қоршаған ортаға айтарлықтай зиян келтіруі, өндіріс процестерінің бұзылуына және тазалау мен өтемақы шараларына айтарлықтай қаржылық шығындар әкелуі мүмкін.

Теңіз операциялары кезінде мұнайдың төгілуі қаупін азайту үшін ҚМГ бірқатар алдын алу шараларын жүзеге асырады, соның ішінде:

Технологиялық процестер мен жабдықтардың жай-күйін үздіксіз бақылау.
Құбырлар мен жабдықтарға жоспарлы профилактикалық жөндеу жұмыстарын жүргізу.
Қызметкерлерді оқыту және мұнайдың авариялық төгілуін жою бойынша тұрақты оқу-жаттығулар өткізу.
Солтүстік Каспий экологиялық жауап беру базасының тиімді жұмыс істеуі.
Тастанды ұңғымаларды бақылау.
Төтенше жағдайлардың алдын алу бойынша жұмыс топтарына қатысу.

2025 жылдың соңына қарай теңіз операциялары кезінде мұнайдың төгілуі тіркелген жоқ. Оқиғалардың болмауын және процестердің басқарылуын ескере отырып, 2025 жылы мұнайдың төгілуі қаупі 2024 жылмен салыстырғанда нашарлаусыз тұрақты деп бағаланады.

ҚМГ ықтимал экологиялық және қаржылық тәуекелдерді азайтуға бағытталған мұнай төгілуінің алдын алу және ден қою жүйесін жетілдіруді жалғастыруда.

ҚМГ өндірістік нысанындағы жабдықты тексеру

Өнеркәсіптік нысандардағы төтенше жағдайлар мен техногендік апаттар қаупі

Тәуекел сипаттамасы	Тәуекелді азайту үшін қабылданған шаралар
Экологиялық аспект
ҚМГ өндірістік қызметі өте қауіпті, бұл апаттар, жарылыстар, өрттер және басқа да техногендік апаттар қаупін тудырады. Ықтимал себептерге жабдықтардың тозуы, технологиялық процестердің бұзылуы, адами қателіктер және қолайсыз сыртқы факторлар жатады. Ықтимал әсер Өнеркәсіптік нысандардағы апаттар жұмысшылардың жарақат алуына және өліміне, жабдықтар мен инфрақұрылымның бұзылуына, қалпына келтіруге айтарлықтай қаржылық шығындарға және қоршаған ортаға зиян келтіруі мүмкін.	Төтенше жағдайлардың алдын алу үшін ҚМГ кешенді шараларды қолданады: Ұңғымаларды бұрғылау жұмыстары кезіндегі алдын алу шаралары. Жабдықтарды үнемі диагностикалау және техникалық қызмет көрсету. Өнеркәсіптік қауіпсіздікті бағалау және ықтимал қауіптерді анықтау. Қауіпті өндірістік нысандардағы жабдықтардың оңтайлы технологиялық жұмыс режимдерінің сақталуын, сондай-ақ техникалық құрылғыларды үнемі тексеруді және сараптамалық тексеруді қамтамасыз ету. Жабдықтарды қауіпсіз пайдалану, өнеркәсіптік және өрт қауіпсіздігі бойынша персоналға нұсқаулықтар мен оқыту, соның ішінде рұқсаттар мен біліктілік сертификаттарын беру. Өнеркәсіптік қауіпсіздікті жақсарту жөніндегі шаралардың орындалуын бақылау. Мүліктік залалды сақтандыру шарттарын жасасу. ҚМГ төтенше және техногендік тәуекелдердің алдын алу және оларға ден қою, сенімді персоналды қорғауды, жабдықтардың қауіпсіздігін және қоршаған ортаға әсерді азайтуды қамтамасыз ету процестерін жетілдіруді жалғастыруда.

Тәуекел сипаттамасы

Тәуекелді азайту үшін қабылданған шаралар

Экологиялық аспект

ҚМГ өндірістік қызметі өте қауіпті, бұл апаттар, жарылыстар, өрттер және басқа да техногендік апаттар қаупін тудырады. Ықтимал себептерге жабдықтардың тозуы, технологиялық процестердің бұзылуы, адами қателіктер және қолайсыз сыртқы факторлар жатады.

Ықтимал әсер

Өнеркәсіптік нысандардағы апаттар жұмысшылардың жарақат алуына және өліміне, жабдықтар мен инфрақұрылымның бұзылуына, қалпына келтіруге айтарлықтай қаржылық шығындарға және қоршаған ортаға зиян келтіруі мүмкін.

Төтенше жағдайлардың алдын алу үшін ҚМГ кешенді шараларды қолданады:

Ұңғымаларды бұрғылау жұмыстары кезіндегі алдын алу шаралары.
Жабдықтарды үнемі диагностикалау және техникалық қызмет көрсету.
Өнеркәсіптік қауіпсіздікті бағалау және ықтимал қауіптерді анықтау.
Қауіпті өндірістік нысандардағы жабдықтардың оңтайлы технологиялық жұмыс режимдерінің сақталуын, сондай-ақ техникалық құрылғыларды үнемі тексеруді және сараптамалық тексеруді қамтамасыз ету.
Жабдықтарды қауіпсіз пайдалану, өнеркәсіптік және өрт қауіпсіздігі бойынша персоналға нұсқаулықтар мен оқыту, соның ішінде рұқсаттар мен біліктілік сертификаттарын беру.
Өнеркәсіптік қауіпсіздікті жақсарту жөніндегі шаралардың орындалуын бақылау.
Мүліктік залалды сақтандыру шарттарын жасасу.

ҚМГ төтенше және техногендік тәуекелдердің алдын алу және оларға ден қою, сенімді персоналды қорғауды, жабдықтардың қауіпсіздігін және қоршаған ортаға әсерді азайтуды қамтамасыз ету процестерін жетілдіруді жалғастыруда.

Кәсіби жарақат алу қаупі

Тәуекел сипаттамасы	Тәуекелді азайту үшін қабылданған шаралар
Әлеуметтік аспект
Жарақат алу қаупі жұмысшылардың еңбек қауіпсіздігі ережелерін сақтамауымен, өндірістік тәртіпті бұзуымен және қауіпті өндірістік факторлардың әсеріне ұшырауымен байланысты, бұл апаттарға, жұмыс қабілетінің жоғалуына және өмірге қауіп төндіруге әкелуі мүмкін. Ықтимал әсер Кәсіби жарақаттар келесі салдарға әкелуі мүмкін, соның ішінде: Жұмысшылардың денсаулығының нашарлауы, жұмыс істеу қабілетінің уақытша немесе тұрақты жоғалуы. Өндіріс тиімділігінің төмендеуі, жұмыстың тоқтап қалуы және жобаны іске асырудың баяулауы. Өтемақы, айыппұлдар және сот істерімен байланысты қаржылық шығындар. Компанияның беделіне нұқсан келтіру тәуекелдері.	Жарақаттардың алдын алу үшін ҚМГ өндірістік процестердің еңбек қауіпсіздігі мен еңбекті қорғауға жүйелі тәсілді енгізеді: Қауіпсіз еңбек жағдайларын қамтамасыз ету және жаңа технологияларды енгізу. Қауіпті нысандардағы желілік басшылардың (бригадирлердің/цех меңгерушілерінің) жоғары басшылардың міндетті түрде қатысуымен өндірістік бақылауды күшейту. Қызметкерлерге арналған профилактикалық оқыту және нұсқаулық, соның ішінде «Жұмыс орнындағы тиімді нұсқаулық», «Қауіпті аймақ: жабдықпен қауіпсіз өзара әрекеттесу принциптері» және «Қорғаныс жүргізу (Defensive Driving)». Өндірістік қауіпсіздік саласындағы жүйелік сәйкессіздіктерді анықтай отырып, ЕТҰ-да кешенді тексерулер жүргізу. «Қорғау» картасын пайдалана отырып, қауіпсіздік бойынша мінез‑құлықтық бақылаулар бағдарламасын және салдарсыз оқиғалар (Near Miss) бойынша есептілік жүйесін іске асыру. Процесс қауіпсіздігін басқару жүйесін (PSM) интеграциялау, «Сапарларды басқару» және «TUMAR» жүйелерін репликациялау, жұмысқа рұқсаттарды электронды түрде беру, «СТОП ЖКО» науқанын енгізу. Қызметкерлердің барлық деңгейін тарту арқылы еңбекті қорғау қауіпсіздігі мәдениетін дамыту бағдарламасын іске асыру, ол күнделікті өндірістік қызметте өмірлік маңызы бар қағидаларды сақтауға негізделген, сондай‑ақ ЕТҰ басшыларының, мердігер ұйымдардың және ЕТҰ HSE қызметтерінің басшыларының қатысуымен HSE форумдарын өткізу. Мердігерлермен өзара әрекеттесудің корпоративтік стандартын жаңарту. ҚМГ қауіпсіз еңбек жағдайларын қамтамасыз ету және қызметкерлер арасында қауіпсіздік мәдениетін жақсарту арқылы өндірістік жарақаттар деңгейін төмендетуге ұмтылады.

Тәуекел сипаттамасы

Тәуекелді азайту үшін қабылданған шаралар

Жарақат алу қаупі жұмысшылардың еңбек қауіпсіздігі ережелерін сақтамауымен, өндірістік тәртіпті бұзуымен және қауіпті өндірістік факторлардың әсеріне ұшырауымен байланысты, бұл апаттарға, жұмыс қабілетінің жоғалуына және өмірге қауіп төндіруге әкелуі мүмкін.

Ықтимал әсер

Кәсіби жарақаттар келесі салдарға әкелуі мүмкін, соның ішінде:

Жұмысшылардың денсаулығының нашарлауы, жұмыс істеу қабілетінің уақытша немесе тұрақты жоғалуы.
Өндіріс тиімділігінің төмендеуі, жұмыстың тоқтап қалуы және жобаны іске асырудың баяулауы.
Өтемақы, айыппұлдар және сот істерімен байланысты қаржылық шығындар.
Компанияның беделіне нұқсан келтіру тәуекелдері.

Жарақаттардың алдын алу үшін ҚМГ өндірістік процестердің еңбек қауіпсіздігі мен еңбекті қорғауға жүйелі тәсілді енгізеді:

Қауіпсіз еңбек жағдайларын қамтамасыз ету және жаңа технологияларды енгізу.
Қауіпті нысандардағы желілік басшылардың (бригадирлердің/цех меңгерушілерінің) жоғары басшылардың міндетті түрде қатысуымен өндірістік бақылауды күшейту.
Қызметкерлерге арналған профилактикалық оқыту және нұсқаулық, соның ішінде «Жұмыс орнындағы тиімді нұсқаулық», «Қауіпті аймақ: жабдықпен қауіпсіз өзара әрекеттесу принциптері» және «Қорғаныс жүргізу (Defensive Driving)».
Өндірістік қауіпсіздік саласындағы жүйелік сәйкессіздіктерді анықтай отырып, ЕТҰ-да кешенді тексерулер жүргізу.
«Қорғау» картасын пайдалана отырып, қауіпсіздік бойынша мінез‑құлықтық бақылаулар бағдарламасын және салдарсыз оқиғалар (Near Miss) бойынша есептілік жүйесін іске асыру.
Процесс қауіпсіздігін басқару жүйесін (PSM) интеграциялау, «Сапарларды басқару» және «TUMAR» жүйелерін репликациялау, жұмысқа рұқсаттарды электронды түрде беру, «СТОП ЖКО» науқанын енгізу.
Қызметкерлердің барлық деңгейін тарту арқылы еңбекті қорғау қауіпсіздігі мәдениетін дамыту бағдарламасын іске асыру, ол күнделікті өндірістік қызметте өмірлік маңызы бар қағидаларды сақтауға негізделген, сондай‑ақ ЕТҰ басшыларының, мердігер ұйымдардың және ЕТҰ HSE қызметтерінің басшыларының қатысуымен HSE форумдарын өткізу.
Мердігерлермен өзара әрекеттесудің корпоративтік стандартын жаңарту.

ҚМГ қауіпсіз еңбек жағдайларын қамтамасыз ету және қызметкерлер арасында қауіпсіздік мәдениетін жақсарту арқылы өндірістік жарақаттар деңгейін төмендетуге ұмтылады.

Кәсіби аурулардың даму қаупі

Тәуекел сипаттамасы	Тәуекелді азайту үшін қабылданған шаралар
Әлеуметтік аспект
ҚМГ өндірістік қызметі қолайсыз кәсіптік факторлардың (масаңдық, ластану, діріл, шу және физикалық стресстің жоғарылауы) әсеріне ұшыраумен байланысты, олардың ұзақ мерзімді әсері кәсіптік аурулардың дамуына әкелуі мүмкін. Сондай-ақ, персоналдың денсаулығына және өндіріс процесінің тұрақтылығына әсер етуі мүмкін жаңа вирус штамдарын қоса алғанда, жұқпалы аурулардың таралу қаупі бар. Ықтимал әсер Кәсіби аурулардың дамуы, жұмысшылардың еңбек қабілетін уақытша немесе тұрақты жоғалтуы. Аурушаңдық деңгейінің артуы және медициналық және әлеуметтік қамсыздандыру шығындарының артуы. Жұмыс күшінің қысқаруы және өндіріс тиімділігінің төмендеуі. Жұқпалы аурулардың таралуына байланысты операциялық қызметтің бұзылуы.	Тәуекелді азайту үшін ҚМГ жұмысшылардың денсаулығын қорғауға және кәсіби аурулардың алдын алуға бағытталған бірқатар шараларды жүзеге асырады: Жұмыс орындарын еңбек жағдайлары бойынша тұрақты түрде аттестаттау. Қызметкерлердің денсаулығын бақылау және міндетті медициналық тексерулер. Өндірістік санитарлық бақылау және еңбек жағдайларын жақсарту. Аурулардың алдын алу, кешенді денсаулық сақтау шаралары және денсаулық сақтау саласындағы білім беруді қамтитын 2025-2027 жылдарға арналған Жұмысшылардың денсаулығы бағдарламасын іске асыру. Алғашқы медициналық көмек көрсету бойынша оқыту: 2025 жылы жұмыстағы өлім қаупін азайту үшін 1 193 қызметкер оқытылды. МТАЖ енгізу: 2025 жылы ҚМГ‑ның ЕТҰ-да 69 бірлік орнатылды. Созылмалы аурулардың қауіп факторларын ерте анықтау, жоспарланбаған ауруханаға жатқызуды азайту және салауатты өмір салтына деген ынтаны арттыру үшін киілетін медициналық құрылғыларды пайдалану. Корпоративтік стандарттардың сақталуын тексеру және аудиттер жүргізу үшін КО ҚМГ және ЕТҰ мамандарынан тұратын жұмыс тобы құрылды. 2025 жылы мердігерлердің қатысуымен өнеркәсіптік нысандарда медициналық оқу-жаттығу дабылын өткізу, 2025 жылы – 1 633 оқу-жаттығу дабылын өткізілді. ҚМГ кәсіби аурулар мен инфекциялардың таралу қаупін азайтып, қауіпсіз еңбек жағдайларын қамтамасыз ете отырып, еңбекті қорғау және қауіпсіздік жүйесін жетілдіруді жалғастыруда.

Тәуекел сипаттамасы

Тәуекелді азайту үшін қабылданған шаралар

ҚМГ өндірістік қызметі қолайсыз кәсіптік факторлардың (масаңдық, ластану, діріл, шу және физикалық стресстің жоғарылауы) әсеріне ұшыраумен байланысты, олардың ұзақ мерзімді әсері кәсіптік аурулардың дамуына әкелуі мүмкін. Сондай-ақ, персоналдың денсаулығына және өндіріс процесінің тұрақтылығына әсер етуі мүмкін жаңа вирус штамдарын қоса алғанда, жұқпалы аурулардың таралу қаупі бар.

Ықтимал әсер

Кәсіби аурулардың дамуы, жұмысшылардың еңбек қабілетін уақытша немесе тұрақты жоғалтуы.
Аурушаңдық деңгейінің артуы және медициналық және әлеуметтік қамсыздандыру шығындарының артуы.
Жұмыс күшінің қысқаруы және өндіріс тиімділігінің төмендеуі.
Жұқпалы аурулардың таралуына байланысты операциялық қызметтің бұзылуы.

Тәуекелді азайту үшін ҚМГ жұмысшылардың денсаулығын қорғауға және кәсіби аурулардың алдын алуға бағытталған бірқатар шараларды жүзеге асырады:

Жұмыс орындарын еңбек жағдайлары бойынша тұрақты түрде аттестаттау.
Қызметкерлердің денсаулығын бақылау және міндетті медициналық тексерулер.
Өндірістік санитарлық бақылау және еңбек жағдайларын жақсарту.
Аурулардың алдын алу, кешенді денсаулық сақтау шаралары және денсаулық сақтау саласындағы білім беруді қамтитын 2025-2027 жылдарға арналған Жұмысшылардың денсаулығы бағдарламасын іске асыру.
Алғашқы медициналық көмек көрсету бойынша оқыту: 2025 жылы жұмыстағы өлім қаупін азайту үшін 1 193 қызметкер оқытылды.
МТАЖ енгізу: 2025 жылы ҚМГ‑ның ЕТҰ-да 69 бірлік орнатылды.
Созылмалы аурулардың қауіп факторларын ерте анықтау, жоспарланбаған ауруханаға жатқызуды азайту және салауатты өмір салтына деген ынтаны арттыру үшін киілетін медициналық құрылғыларды пайдалану.
Корпоративтік стандарттардың сақталуын тексеру және аудиттер жүргізу үшін КО ҚМГ және ЕТҰ мамандарынан тұратын жұмыс тобы құрылды. 2025 жылы мердігерлердің қатысуымен өнеркәсіптік нысандарда медициналық оқу-жаттығу дабылын өткізу, 2025 жылы – 1 633 оқу-жаттығу дабылын өткізілді.

ҚМГ кәсіби аурулар мен инфекциялардың таралу қаупін азайтып, қауіпсіз еңбек жағдайларын қамтамасыз ете отырып, еңбекті қорғау және қауіпсіздік жүйесін жетілдіруді жалғастыруда.

Білікті кадрлардың жетіспеушілігі

Тәуекел сипаттамасы	Тәуекелді азайту үшін қабылданған шаралар
Әлеуметтік аспект
Тәуекел кадрлардың ауысуымен, қажетті құзыреттілікке ие мамандардың жетіспеушілігімен және білікті қызметкерлерді тарту мен ұстап тұрудағы ықтимал қиындықтармен байланысты. Кадрлардың жетіспеушілігі бәсекелестік ортаға, еңбек миграциясына және біліктілік талаптарының өзгеруіне байланысты болуы мүмкін. Ықтимал әсер Компания қызметінің тиімділігі мен өнімділігінің төмендеуі. Қолданыстағы қызметкерлерге жүктеменің артуы, жұмыс процестерінің нашарлау қаупі. Стратегиялық жобаларды іске асырудың баяулауы. Жаңа қызметкерлерді іздеу, оқыту және жұмысқа орналастыру шығындарының артуы.	ҚМГ адами капиталды басқару бойынша бірқатар шараларды жүзеге асыруда: Қызметкерлердің ауысу себептерін үнемі бақылау және талдау, соның ішінде кетіп бара жатқан қызметкерлерге сауалнама жүргізу. Қызметкерлердің қажеттіліктерін анықтау, жұмыс жағдайларына қанағаттанушылығын бағалау және олардың жұмысқа деген қызығушылығын арттыру үшін сауалнамалар жүргізу. Мотивациялық бағдарламалар мен жұмыс жағдайларын жақсарту. 2025 жылы қызметкерлердің құқықтарын құрметтеуге және тұрақты дамуды қолдауға бағытталған ішкі ережелер жаңартылып, бекітілді, оның ішінде ҚМГ Адам құқықтары саясаты, ҚМГ және оның еншілес және тәуелді ұйымдарының жастар саясаты, Еңбек ережелері және еңбек қатынастарын реттеу ережелері, ҚМГ компаниялары тобының заңды тұлғаларының атқарушы органдары басшыларын іздеу және іріктеу, тағайындауды (сайлауды) бекіту және өкілеттіктерін мерзімінен бұрын тоқтату ережелері және басқа да ішкі ережелер. ҚМГ-ның 2025–2026 жылдарға арналған кадр саясаты бойынша іс-шара жоспарын іске асыру. Корпоративтік мәдениетті, ішкі коммуникацияларды және команда құру бастамаларын дамыту. Мансаптық мүмкіндіктер мен кәсіби даму бағдарламаларын құру. ҚМГ кәсіби өсу, жұмысқа орналасу және қызметкерлерді ұзақ мерзімді ұстап тұру үшін тартымды жағдайлар жасау арқылы HR тәуекелдерін азайтуды жалғастыруда.

Тәуекел сипаттамасы

Тәуекелді азайту үшін қабылданған шаралар

Тәуекел кадрлардың ауысуымен, қажетті құзыреттілікке ие мамандардың жетіспеушілігімен және білікті қызметкерлерді тарту мен ұстап тұрудағы ықтимал қиындықтармен байланысты. Кадрлардың жетіспеушілігі бәсекелестік ортаға, еңбек миграциясына және біліктілік талаптарының өзгеруіне байланысты болуы мүмкін.

Ықтимал әсер

Компания қызметінің тиімділігі мен өнімділігінің төмендеуі.
Қолданыстағы қызметкерлерге жүктеменің артуы, жұмыс процестерінің нашарлау қаупі.
Стратегиялық жобаларды іске асырудың баяулауы.
Жаңа қызметкерлерді іздеу, оқыту және жұмысқа орналастыру шығындарының артуы.

ҚМГ адами капиталды басқару бойынша бірқатар шараларды жүзеге асыруда:

Қызметкерлердің ауысу себептерін үнемі бақылау және талдау, соның ішінде кетіп бара жатқан қызметкерлерге сауалнама жүргізу.
Қызметкерлердің қажеттіліктерін анықтау, жұмыс жағдайларына қанағаттанушылығын бағалау және олардың жұмысқа деген қызығушылығын арттыру үшін сауалнамалар жүргізу.
Мотивациялық бағдарламалар мен жұмыс жағдайларын жақсарту.
2025 жылы қызметкерлердің құқықтарын құрметтеуге және тұрақты дамуды қолдауға бағытталған ішкі ережелер жаңартылып, бекітілді, оның ішінде ҚМГ Адам құқықтары саясаты, ҚМГ және оның еншілес және тәуелді ұйымдарының жастар саясаты, Еңбек ережелері және еңбек қатынастарын реттеу ережелері, ҚМГ компаниялары тобының заңды тұлғаларының атқарушы органдары басшыларын іздеу және іріктеу, тағайындауды (сайлауды) бекіту және өкілеттіктерін мерзімінен бұрын тоқтату ережелері және басқа да ішкі ережелер.
ҚМГ-ның 2025–2026 жылдарға арналған кадр саясаты бойынша іс-шара жоспарын іске асыру.
Корпоративтік мәдениетті, ішкі коммуникацияларды және команда құру бастамаларын дамыту.
Мансаптық мүмкіндіктер мен кәсіби даму бағдарламаларын құру.

ҚМГ кәсіби өсу, жұмысқа орналасу және қызметкерлерді ұзақ мерзімді ұстап тұру үшін тартымды жағдайлар жасау арқылы HR тәуекелдерін азайтуды жалғастыруда.

Терроризм қаупі

Тәуекел сипаттамасы	Тәуекелді азайту үшін қабылданған шаралар
Әлеуметтік аспект
Тәуекел Компанияның қызметкерлеріне, мердігерлеріне және активтеріне қарсы бағытталған террористік және басқа да зорлық-зомбылық әрекеттерінің мүмкіндігімен байланысты. ҚМГ қызметі қауіпсіздікке қатер төндіруі мүмкін аймақтарға дейін созылады, ал заманауи технологияларды пайдалану ықтимал осалдықты арттырады, бұл қызметкерлер мен нысандарды қорғау үшін жүйелі шараларды қажет етеді. Ықтимал әсер Жұмысшылардың өмірі мен денсаулығына қауіп төндіру. Операциялық қызметтің бұзылуы, Компания активтеріне зиян келтіру. Қауіпсіздік және инфрақұрылымды қалпына келтіру шығындарының өсуі. Беделдік және құқықтық тәуекелдер.	ҚМГ қауіпсіздікті қамтамасыз ету үшін бірқатар шараларды жүзеге асыруда: Қауіпсіздік жүйелерінің, инженерлік және техникалық қауіпсіздік жабдықтарының күйін тексеру, бейнебақылау жүйелерін, кіруді бақылау және эвакуация жоспарларын бақылау. Терроризмге қарсы қорғаныс мәселелері бойынша персоналды оқыту. Құқық қорғау органдарымен өзара іс-қимыл. Төтенше жағдайлардағы іс-қимылдар бойынша үнемі оқу сабақтарын өткізу. Қауіпсіздік және реттеу шараларын ұйымдастыру, кіруді бақылау, келушілерден, шетелдік азаматтардан және мердігерлерден келетін қауіптердің алдын алу. Терроризмге қарсы заңнаманың талаптарына сәйкес терроризмге осал нысандарды сертификаттауды жүргізу. Кіруді бақылау және ішкі нысан ережелерін бұзу анықталған кезде ресми тексерулер мен түзету шараларын жүргізу. ҚМГ қызметкерлер мен активтердің қауіпсіздігін қамтамасыз ете отырып, физикалық қауіпсіздік және терроризмге қарсы қорғаныс жүйелерін жетілдіруді жалғастыруда.

Тәуекел сипаттамасы

Тәуекелді азайту үшін қабылданған шаралар

Тәуекел Компанияның қызметкерлеріне, мердігерлеріне және активтеріне қарсы бағытталған террористік және басқа да зорлық-зомбылық әрекеттерінің мүмкіндігімен байланысты. ҚМГ қызметі қауіпсіздікке қатер төндіруі мүмкін аймақтарға дейін созылады, ал заманауи технологияларды пайдалану ықтимал осалдықты арттырады, бұл қызметкерлер мен нысандарды қорғау үшін жүйелі шараларды қажет етеді.

Ықтимал әсер

Жұмысшылардың өмірі мен денсаулығына қауіп төндіру.
Операциялық қызметтің бұзылуы, Компания активтеріне зиян келтіру.
Қауіпсіздік және инфрақұрылымды қалпына келтіру шығындарының өсуі.
Беделдік және құқықтық тәуекелдер.

ҚМГ қауіпсіздікті қамтамасыз ету үшін бірқатар шараларды жүзеге асыруда:

Қауіпсіздік жүйелерінің, инженерлік және техникалық қауіпсіздік жабдықтарының күйін тексеру, бейнебақылау жүйелерін, кіруді бақылау және эвакуация жоспарларын бақылау.
Терроризмге қарсы қорғаныс мәселелері бойынша персоналды оқыту.
Құқық қорғау органдарымен өзара іс-қимыл.
Төтенше жағдайлардағы іс-қимылдар бойынша үнемі оқу сабақтарын өткізу.
Қауіпсіздік және реттеу шараларын ұйымдастыру, кіруді бақылау, келушілерден, шетелдік азаматтардан және мердігерлерден келетін қауіптердің алдын алу.
Терроризмге қарсы заңнаманың талаптарына сәйкес терроризмге осал нысандарды сертификаттауды жүргізу.
Кіруді бақылау және ішкі нысан ережелерін бұзу анықталған кезде ресми тексерулер мен түзету шараларын жүргізу.

ҚМГ қызметкерлер мен активтердің қауіпсіздігін қамтамасыз ете отырып, физикалық қауіпсіздік және терроризмге қарсы қорғаныс жүйелерін жетілдіруді жалғастыруда.

Қатысу аймақтарындағы әлеуметтік жағдай

Тәуекел сипаттамасы	Тәуекелді азайту үшін қабылданған шаралар
Әлеуметтік аспект
ҚМГ еншілес және тәуелді компаниялары жұмыс істейтін аймақтардағы әлеуметтік жағдай жалақы, еңбек жағдайлары, жұмыспен қамту және әлеуметтік кепілдіктер мәселелеріне жоғары сезімталдықпен сипатталуы мүмкін, бұл белгілі бір жағдайларда әлеуметтік шиеленістерге, еңбек қақтығыстарына және еншілес және тәуелді компаниялар қызметкерлерінің рұқсатсыз ереуілдеріне әкелуі мүмкін. 2025 жылы ҚМГ ЕТҰ-да ереуілдер немесе наразылықтар тіркелген жоқ. Дегенмен, Маңғыстау облысындағы мердігерлерде 9 ереуіл тіркелді, олар тиісті мемлекеттік органдармен бірлесіп заңды түрде шешілді. Ықтимал әсер Беделге төнетін тәуекелдер және қызметкерлердің компанияға деген сенімінің төмендеуі. Өндірістік қызметтегі мүмкін болатын үзілістер. Еңбек дауларын шешумен байланысты пайдалану шығындарының артуы. Компанияның инвестициялық тартымдылығына әсері.	ҚМГ өзі жұмыс істейтін аймақтарда әлеуметтік тұрақтылықты сақтауға бағытталған бірқатар шараларды қабылдауда: ҚМГ ЕТҰ-да жұмыс жағдайларын және әлеуметтік инфрақұрылымды жақсарту бойынша жол карталарын іске асыру (тұрғын үйлерді, тамақтандыруды, санитарлық-гигиеналық нысандарды және қызметкерлердің демалыс аймақтарын жаңарту). 2026 жылдың басындағы жағдай бойынша 275 жобаның 190-ы аяқталды. Басшылық, жұмыс күші және кәсіподақтар арасында тұрақты есеп беру кездесулерін өткізу және ішкі коммуникациялар мен кері байланыс жүйесін әзірлеу. Мердігерлерді IR скринингілеу, заңнаманың және жұмыс жағдайларының сақталуын бақылау. Жаңаөзен қаласының әлеуметтік-мәдени құрамдас бөлігін дамытуға ықпал ету, жергілікті атқарушы және бақылаушы органдармен өзара іс-қимыл жасау. Жаңаөзендегі жұмыспен қамтудың цифрлық және ашық құралдарын әзірлеуді қоса алғанда, жұмыспен қамтуды қолдау. Әлеуметтік тұрақтылық индексін (SRS) өлшеу нәтижелеріне негізделген ҚМГ ЕТҰ-ның іс-шара жоспарларын әзірлеу және енгізу. Әлеуметтік жағдайды жедел бақылау және тәуекелдерді ерте анықтау үшін мердігерлердің дерекқорын автоматтандыру. Қызмет ететін аймақтардағы әлеуметтік күн тәртібінің сезімталдығының сақталуына қарамастан, енгізілген мониторинг және алдын алу шаралары жүйесі ҚМГ-ға бұл тәуекелді тиімді басқаруға және тұрақты әлеуметтік ортаны сақтауға мүмкіндік береді.

Тәуекел сипаттамасы

Тәуекелді азайту үшін қабылданған шаралар

ҚМГ еншілес және тәуелді компаниялары жұмыс істейтін аймақтардағы әлеуметтік жағдай жалақы, еңбек жағдайлары, жұмыспен қамту және әлеуметтік кепілдіктер мәселелеріне жоғары сезімталдықпен сипатталуы мүмкін, бұл белгілі бір жағдайларда әлеуметтік шиеленістерге, еңбек қақтығыстарына және еншілес және тәуелді компаниялар қызметкерлерінің рұқсатсыз ереуілдеріне әкелуі мүмкін.

2025 жылы ҚМГ ЕТҰ-да ереуілдер немесе наразылықтар тіркелген жоқ. Дегенмен, Маңғыстау облысындағы мердігерлерде 9 ереуіл тіркелді, олар тиісті мемлекеттік органдармен бірлесіп заңды түрде шешілді.

Ықтимал әсер

Беделге төнетін тәуекелдер және қызметкерлердің компанияға деген сенімінің төмендеуі.
Өндірістік қызметтегі мүмкін болатын үзілістер.
Еңбек дауларын шешумен байланысты пайдалану шығындарының артуы.
Компанияның инвестициялық тартымдылығына әсері.

ҚМГ өзі жұмыс істейтін аймақтарда әлеуметтік тұрақтылықты сақтауға бағытталған бірқатар шараларды қабылдауда:

ҚМГ ЕТҰ-да жұмыс жағдайларын және әлеуметтік инфрақұрылымды жақсарту бойынша жол карталарын іске асыру (тұрғын үйлерді, тамақтандыруды, санитарлық-гигиеналық нысандарды және қызметкерлердің демалыс аймақтарын жаңарту). 2026 жылдың басындағы жағдай бойынша 275 жобаның 190-ы аяқталды.
Басшылық, жұмыс күші және кәсіподақтар арасында тұрақты есеп беру кездесулерін өткізу және ішкі коммуникациялар мен кері байланыс жүйесін әзірлеу.
Мердігерлерді IR скринингілеу, заңнаманың және жұмыс жағдайларының сақталуын бақылау.
Жаңаөзен қаласының әлеуметтік-мәдени құрамдас бөлігін дамытуға ықпал ету, жергілікті атқарушы және бақылаушы органдармен өзара іс-қимыл жасау.
Жаңаөзендегі жұмыспен қамтудың цифрлық және ашық құралдарын әзірлеуді қоса алғанда, жұмыспен қамтуды қолдау.
Әлеуметтік тұрақтылық индексін (SRS) өлшеу нәтижелеріне негізделген ҚМГ ЕТҰ-ның іс-шара жоспарларын әзірлеу және енгізу.
Әлеуметтік жағдайды жедел бақылау және тәуекелдерді ерте анықтау үшін мердігерлердің дерекқорын автоматтандыру.

Қызмет ететін аймақтардағы әлеуметтік күн тәртібінің сезімталдығының сақталуына қарамастан, енгізілген мониторинг және алдын алу шаралары жүйесі ҚМГ-ға бұл тәуекелді тиімді басқаруға және тұрақты әлеуметтік ортаны сақтауға мүмкіндік береді.

Сәйкестік тәуекелдері

Тәуекел сипаттамасы	Тәуекелді азайту үшін қабылданған шаралар
Корпоративтік басқару
Комплаенс тәуекелдері қаржылық шығындарға, беделге нұқсан келтіруге және заңды салдарға әкелуі мүмкін инсайдерлік мәмілелер мен мүдделер қақтығысын қоса алғанда, ықтимал сыбайлас жемқорлыққа, заңдар мен ішкі ережелерді бұзуға қатысты. Бизнес-процестердің ашықтығын және этикалық стандарттарды сақтауды қамтамасыз ету ҚМГ үшін маңызды міндет болып табылады. Ықтимал әсер Қаржылық шығындар және айыппұлдар. Инвесторлар мен серіктестер арасындағы сенімді әлсірету. Компания мен қызметкерлердің заңды жауапкершілігі. Бизнестің тұрақты дамуына әсер ететін беделдік салдар.	ҚМГ сәйкестік тәуекелдерінің алдын алу үшін бірқатар шараларды жүзеге асыруда: Сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізу, кейіннен түзету шараларын әзірлеу. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы тұрақты мониторинг және сәйкестікті тексеру. Ішкі сәйкестік саясатын және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-шара жоспарларын жаңарту және енгізу. Адалдық пен этиканың корпоративтік мәдениетін, соның ішінде Комплаенс елшісі бастамаларын насихаттау. Анықталған бұзушылықтар мен мүдделер қақтығысына жедел желінің жұмыс істеуі және жауап беру. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясат бойынша семинарлар, тренингтер және ақпараттық-түсіндіру жұмыстарын ұйымдастыру, соның ішінде инсайдерлермен жұмыс істеу және жабық кезеңдер туралы хабардар ету. ҚМГ өзінің сәйкестік жүйесін жетілдіруді және нығайтуды жалғастыруда, бизнес-процестердің ашықтығын және заң бұзушылықтардың алдын алу тиімділігін арттырады.

Тәуекел сипаттамасы

Тәуекелді азайту үшін қабылданған шаралар

Корпоративтік басқару

Комплаенс тәуекелдері қаржылық шығындарға, беделге нұқсан келтіруге және заңды салдарға әкелуі мүмкін инсайдерлік мәмілелер мен мүдделер қақтығысын қоса алғанда, ықтимал сыбайлас жемқорлыққа, заңдар мен ішкі ережелерді бұзуға қатысты. Бизнес-процестердің ашықтығын және этикалық стандарттарды сақтауды қамтамасыз ету ҚМГ үшін маңызды міндет болып табылады.

Ықтимал әсер

Қаржылық шығындар және айыппұлдар.
Инвесторлар мен серіктестер арасындағы сенімді әлсірету.
Компания мен қызметкерлердің заңды жауапкершілігі.
Бизнестің тұрақты дамуына әсер ететін беделдік салдар.

ҚМГ сәйкестік тәуекелдерінің алдын алу үшін бірқатар шараларды жүзеге асыруда:

Сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізу, кейіннен түзету шараларын әзірлеу.
Сыбайлас жемқорлыққа қарсы тұрақты мониторинг және сәйкестікті тексеру.
Ішкі сәйкестік саясатын және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-шара жоспарларын жаңарту және енгізу.
Адалдық пен этиканың корпоративтік мәдениетін, соның ішінде Комплаенс елшісі бастамаларын насихаттау.
Анықталған бұзушылықтар мен мүдделер қақтығысына жедел желінің жұмыс істеуі және жауап беру.
Сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясат бойынша семинарлар, тренингтер және ақпараттық-түсіндіру жұмыстарын ұйымдастыру, соның ішінде инсайдерлермен жұмыс істеу және жабық кезеңдер туралы хабардар ету.

ҚМГ өзінің сәйкестік жүйесін жетілдіруді және нығайтуды жалғастыруда, бизнес-процестердің ашықтығын және заң бұзушылықтардың алдын алу тиімділігін арттырады.

Жүйені үздіксіз жетілдіру

ҚМГ-ның ESG және климаттық тәуекелдерді басқару жүйесі мыналарды ескере отырып, үнемі қайта қаралып және жаңартылып отырады:

сыртқы ортадағы және реттеудегі өзгерістер;
мониторинг нәтижелері және жүзеге асырылған тәуекелдер;
ТКДБ-2060 іске асырудың жинақталған практикалық тәжірибесі.

ҚМГ климаттық және ESG тәуекелдерін басқаруды ұзақ мерзімді бизнес тұрақтылығын қамтамасыз ету элементі ретінде қарастырады, оның мақсаттары мен басқару құралдары нормативтік база, технологиялар және корпоративтік басымдықтар дамыған сайын түзетіледі.

MSCI рейтингі

MSCI халықаралық қаржы компаниясының мәліметтері бойынша, ҚМГ есепті жылы ESG рейтингін «BBB» деңгейінде сақтап қалды, бұл салалық орташа көрсеткішке сәйкес келеді. Бұл экологиялық, әлеуметтік және корпоративтік тәуекелдерді теңгерімді басқаруды көрсетеді.

MSCI әдіснамасына сәйкес, «BBB» рейтингі Компанияның ESG елеулі тәуекелдерге орташа ұшырауын және оларды салалық әріптестермен салыстыруға болатын деңгейде басқару мүмкіндігін көрсетеді.

Экологиялық компонент (E)

Қоршаған ортаны қорғау бөлімінде MSCI ҚМГ-ның биоалуантүрлілік пен жерді пайдалану саласындағы жоғары көрсеткіштерін атап өтіп, қоршаған ортаға теріс әсерді азайту және бұзылған жерлерді қалпына келтіру шараларын жүзеге асыру бойынша күш-жігерін көрсетеді.

Климаттың өзгеруі және көміртегін басқару саласында MSCI климаттық мәселелерді Компанияның даму стратегиясы мен тәуекелдерді басқару жүйесіне біріктіруді атап өтеді. ҚМГ-ның энергия тиімділігі, таза энергия көздерін пайдалану және парниктік газдар шығарындыларын азайту саласындағы тәжірибесі орташа деп бағаланады, ал MSCI шығарындыларды азайту мақсаттарын орташа деп жіктейді.

Сонымен қатар, MSCI Компания қызметінің ерекшелігіне байланысты ластаушы заттардың шығарындылары мен қалдықтарына байланысты тәуекелдердің жоғары деңгейін көрсетеді. Белгіленген мақсаттары мен ресми басқару жүйесі бар кешенді ластаушы заттарды азайту бағдарламасын одан әрі дамыту Компанияның осы саладағы жұмысын нығайтудың қосымша мүмкіндігі ретінде қарастырылады.

Әлеуметтік компонент (S)

Әлеуметтік салада ҚМГ халықаралық салалық әріптестермен салыстырғанда орташа өнімділік деңгейін көрсетеді. Қоғаммен өзара әрекеттесу бойынша күш-жігерінде MSCI Компания операцияларының экожүйелер мен өмір сүруге әсер етуі мүмкін жоғары үлесін, сондай-ақ әлеуметтік тәуекелдерді бағалау мен басқаруға жүйелі тәсілді одан әрі дамыту қажеттілігін атап өтеді.

Сонымен қатар, Компания еңбекті қорғау және қауіпсіздіктің негізгі саласында салыстырмалы түрде жоғары нәтижелер көрсетіп отыр. «Еңбек қауіпсіздігі және денсаулық» саласында ҚМГ-ның 2025 жылға арналған көрсеткіштері дамыған еңбекті қорғау және қауіпсіздік басқару жүйесінің және салалық стандарттарға сәйкестігін көрсетеді.

Корпоративтік басқару (G)

Корпоративтік басқару тұрғысынан MSCI Директорлар кеңесінде тәуелсіз көпшіліктің болуын атап өтеді, бұл Компания қызметін тиімді бақылауға ықпал етеді. MSCI сонымен қатар директорлар кеңесінің гендерлік әртүрлілігі, сыйақы туралы ақпаратты ашу және этикалық тәуекелдерді басқару сияқты жетілдіру салаларын анықтайды.

MSCI халықаралық қаржы компаниясы (Нью-Йорк, АҚШ)

MSCI Inc. – жаһандық акциялар, облигациялар және жылжымайтын мүлік индекстерін, сондай-ақ портфель аналитикасын, ESG өнімдерін және климаттық шешімдерді ұсынатын қаржылық қызметтер компаниясы. Компания бүкіл әлемдегі инвесторларға активтер кластары бойынша тәуекелдер мен мүмкіндіктерді бағалау үшін деректер мен аналитика ұсыну арқылы хабардар инвестициялық шешімдер қабылдауға көмектеседі.

MSCI бағалау әдіснамасы

MSCI ESG рейтингі – компаниялардың маңызды экологиялық, әлеуметтік және басқару (ESG) тәуекелдері мен мүмкіндіктерін басқаруының салалық эталондық бағасы. Бағалау компанияның қаржылық көрсеткіштерінің тұрақтылығына, беделіне және құндылық жасауына әсер етуі мүмкін факторларды ескереді. Рейтингтер AAA (ESG тәуекелдерін басқарудың ең жоғары деңгейі) деңгейінен CCC (ең төменгі) деңгейіне дейін жеті балдық шкала бойынша беріледі. Талдау сол саладағы әріптестермен салыстыруға бағытталған және қаржылық тұрғыдан маңызды ESG факторларын ескереді.

Анықтама үшін

ESG-рейтингі – бұл бизнестің экологиялық және әлеуметтік тәуекелдерін, сондай-ақ корпоративтік басқару тәуекелдерін бағалау. ESG-рейтингі инвесторлар үшін инвестициялық шешімдер қабылдау кезінде стратегиялық құрал болып табылады және компанияның ұзақ мерзімді тұрақтылығын анықтау үшін тәуекелдер мен мүмкіндіктерді анықтауға көмектеседі.

Стратегия және тұрақты даму