Экономикалық тиімділік
ҚМГ мұнай-газ секторының сенімді жұмыс етуін қамтамасыз етеді, жұмыс істейтін аймақтарды қолдайды және басым тұрақты даму жобаларын жүзеге асырады. Компания инвестициялық қызмет, тұрақты қаржылық нәтижелер мен салық түсімдерін қамтамасыз ету, жұмыс орындарын құру, әлеуметтік бастамаларды жүзеге асыру және отандық өндірушілерді дамыту арқылы мүдделі тараптар үшін ұзақ мерзімді экономикалық құндылық жасайды.
Есепті кезеңде Компания жаһандық энергетика нарығының трансформациясы жағдайында операциялық тиімділікті, инвестициялық тартымдылықты және бизнес-моделінің тұрақтылығын арттыруға бағытталған стратегиялық басымдықтарды іске асыруды жалғастырды.
2025 жылы Компанияның экономикалық басымдықтары тұрақты даму қағидаттарын, климаттық және ESG факторларын, сондай-ақ жаһандық энергетикалық ауысу жағдайында бизнес-модельдің ұзақ мерзімді трансформациясын ескере отырып жүзеге асырылды. Есепті кезеңдегі Компанияның таза пайдасы 1 072 млрд теңге құрады. Акционерлерге дивидендтер 300 млрд теңгені құрады. IPO-дан бері ҚМГ бағалы қағаздарының құны 8 оң динамиканы көрсетті: акция бағасы 2025 жылы (2022 жылмен салыстырғанда) 158%-ға өсті.
Құрылған және таратылған экономикалық құндылық
GRI 3-3, GRI 201-1, GRI 201-4, GRI 415-1
КЕСТЕ 3. ҚҰРЫЛҒАН ЖӘНЕ ТАРАТЫЛҒАН ЭКОНОМИКАЛЫҚ ҚҰНДЫЛЫҚ КӨРСЕТКІШТЕРІ
| Көрсеткіш | 2023 | 2024 | 2025 |
|---|---|---|---|
| Құрылған тікелей экономикалық құн, млрд теңге | |||
| Жиынтық кіріс 9 | 9 242 | 9 238 | 10 445 A |
| Бөлінген экономикалық құн, млрд теңге | 8 303 | 8 269 | 9 697 A |
| Операциялық шығыстар 10 | 6 303 | 6 104 | 7 310 |
| Қызметкерлерге еңбекақы және төлемдер | 612 | 722 | 776 |
| Капитал жеткізушілерге төлемдер | 584 | 593 | 599 |
| Мемлекетке төлемдер | 798 | 846 | 1 007 |
| Жергілікті қоғамдастықтарға инвестициялар | 6 | 4 | 4 |
| Бөлінбеген экономикалық құн, млрд теңге | 939 | 969 | 748 A |
Есепті кезеңде ҚМГ мемлекеттен ешқандай ақшалай қаржылық көмек A алған жоқ және үкіметтік немесе саяси мақсаттар үшін қайырымдылық жасамайды. ҚМГ лоббилікпен немесе саяси қаржыландырумен айналыспайды. Ақшалай емес жарналарды қоса алғанда, лоббилік пен саяси шығындардың барлық түрлері ескеріледі.
ҚМГ елдегі ең ірі салық төлеушілердің бірі болып табылады. Есепті кезеңде Компания мемлекеттік бағдарламалар мен экономикалық дамуды қаржыландыруға бағытталған салықтар бойынша 1 242 млрд теңге төледі.
8 2022 жылдың 8 желтоқсанында «Астана» Халықаралық биржасында (AIX) және Қазақстан қор биржасында ҚМГ акцияларының қайталама саудасы басталды. Бір акцияға шаққандағы ұсыныс бағасы 8 406 теңгені құрады (2022).
9 Жиынтық кіріс – шоғырландырылған жиынтық кіріс туралы есептегі түсім мен өзге де кірістердің жиынтығы.
10 Операциялық шығыстар – шоғырландырылған жиынтық кіріс туралы есептегі шығыстар мен жұмсалған шығындардың жиынтығы, бұған корпоративтік табыс салығы мен өзге де салықтар бойынша шығыстар, еңбекақы төлеуге арналған шығыстар, қаржылық шығыстар және негізгі құралдардың құнсыздануынан болған залал кірмейді.
Салық саясаты және мемлекетке төленетін төлемдер
GRI 207-1, GRI 207-4
Салық салу тәсілі
ҚМГ-де Корпоративтік салықтық есеп саясаты (бұдан әрі – КСЕС) қолданылады, ол ҚМГ компаниялар тобының барлық ұйымдарында салықтық есепті жүргізудің бірыңғай қағидаттары мен тәсілдерін қамтамасыз етеді. Саясат Қазақстан Республикасының салық заңнамасының талаптарын, халықаралық қаржылық есептілік стандарттарын (IFRS), сондай-ақ Компанияның ішкі нормативтік құжаттарын ескере отырып әзірленген және салықтық ақпараттың салыстырмалылығы мен ашықтығын арттыруға бағытталған.
Салық саясаты келесі негізгі қағидаттарға негізделген:
- салық міндеттемелерін орындау – ҚМГ және оның еншілес және тәуелді ұйымдары салықтар мен Қазақстан Республикасының бюджетіне төленетін басқа да міндетті төлемдерді уақтылы және толық көлемде төлейді;
- салық салудың әділдігі – бір есепті кезең ішінде бір объектіге қосарланған салық салудың алдын алу;
- адал ниет – салықты оңтайландырудың агрессивті схемаларын пайдаланудан және негізсіз салық жеңілдіктерін алудан бас тарту.
Салық саясатын жүзеге асыру кезінде Компания өзінің операциялық қызметінің ерекшеліктерін, сондай-ақ қабылданған шешімдердің ықтимал экономикалық және әлеуметтік салдарын ескереді. Салық салу тәсілі ҚМГ-ның 2022–2031 жылдарға арналған даму стратегиясымен үйлеседі және бизнестің ұзақ мерзімді тұрақтылығын қолдайды.
Корпоративтік салықтық есеп саясаты ҚМГ компаниялар тобының барлық еншілес және тәуелді ұйымдарына қолданылады, мыналарды қоспағанда:
- арнайы салық режимі қолданылатын өнімді бөлу туралы келісімдер шеңберінде жер қойнауын пайдалану қызметін жүзеге асыратын компаниялар;
- Қазақстан Республикасынан тыс жерлерде тіркелген ұйымдар мен филиалдар.
КСЕС ережелерін ескере отырып, еншілес және тәуелді ұйымдар өз қызметінің ерекшеліктеріне және жүзеге асыратын юрисдикцияларына бейімделген жергілікті салықтық есеп саясатын әзірлейді.
Бюджетке аударылған салық төлемдерінің сомасы туралы ақпарат жыл сайын ҚМГ корпоративтік веб-сайтында жарияланады: https://www.kmg.kz/ru/ investors/reporting/
Салық әкімшілігі және бақылау
GRI 207-2
Салықтық тәуекелдерді басқару мәселелері корпоративтік тәуекелдерді басқару жүйесіне интеграцияланған. Қолданыстағы рәсімдер шеңберінде Компания салық заңнамасындағы өзгерістерді және оны қолдану практикасын тұрақты негізде талдайды, ҚМГ компаниялар тобы қызметіне ықтимал әсерлерді бағалайды және қажет болған жағдайда реттеуді жетілдіру бойынша ұсыныстар қалыптастырады.
Тәуекелдерді басқару процесі туралы толығырақ «Климаттық және ESG Тәуекелдерін басқару» бөлімінде.
Мүдделі тараптармен өзара әрекеттесу
GRI 207-3
ҚМГ Қазақстан Республикасының салық заңнамасына сәйкес салық мониторингіне жататын ірі салық төлеушілердің тізіміне енгізілген. Компания мемлекеттік органдармен қарым-қатынасты тек Қазақстан заңнамасы шеңберінде ғана сақтайды, барлық мүдделі тараптармен іскерлік хат алмасу, кездесулер мен қоғамдық талқылауларға қатысу, сондай-ақ ресми байланыс арналары арқылы жүйелі және үздіксіз диалог жүргізеді.
ҚМГ-де тұрақты негізде ҚМГ компаниялар тобында туындайтын салық заңнамасын қолданудың проблемалық мәселелеріне талдау жүргізіледі, оның нәтижелері бойынша оны жетілдіруге бағытталған негізделген ұсыныстар әзірленіп, ұсынылады. Компанияның бастамалары бағытталған:
- ҚМГ компаниялар тобының қызметіне салық салу үшін болжамды және қолайлы жағдайлар жасау;
- Қазақстан Республикасының салық заңнамасын, Қазақстан Республикасы мен Кеден одағының кеден заңнамасын, сондай-ақ Қазақстан Республикасының трансферттік баға белгілеу туралы заңнамасын жүйелі түрде жетілдіру;
- операциялық тиімділікті арттыру және ҚМГ-ның тұтастай алғанда корпоративтік құнын арттыру.
Реттеу саласында ҚМГ компаниялар тобының мүдделерін қорғау келесі жолдармен жүзеге асырылады:
- салық және онымен байланысты заңнама нормаларын түзету бойынша ұсыныстар пакеттерін (негіздемелерді, презентацияларды, есептеулерді қоса алғанда) әзірлеу;
- салық салу, жер қойнауын пайдалану және салық заңнамасының орындалуын қамтамасыз ету мәселелері бойынша нормативтік құқықтық актілердің жобалары бойынша сараптамалық қорытындыларды қарау және дайындау;
- ҚМГ компаниялар тобының заңнамалық бастамаларын ҚМГ өкілдерінің салалық қауымдастықтар мен мемлекеттік органдардың консультативтік және кеңесші органдарындағы (ҚР салық төлеушілер қауымдастығы), KAZENERGY қауымдастығының, «Атамекен» Қазақстан Республикасының Ұлттық кәсіпкерлер палатасының, сондай-ақ уәкілетті органдар мен Қазақстан Республикасы Парламентінің қатысуымен жұмыс топтарындағы тікелей қатысуы арқылы қолдау.
Компания акционерлермен, салалық қауымдастықтармен және басқа да мүдделі тараптармен өзара әрекеттесуді қолдайды, салық әкімшілігіндегі ашықтықты, заңнамалық талаптарды сақтауды және сұрауларға уақыттылы жауап беруді қамтамасыз етеді. Бұл тәсіл ҚМГ-ға тұрақты реттеуші ортаны сақтауға, заңнамалық және салықтық тәуекелдерді азайтуға және мүдделі тараптардың сенімін үнемі арттыруға мүмкіндік береді.
Инвестициялық жобалар
GRI 3-3, GRI 203-1, GRI 203-2
ҚМГ ресурстық базасын дамытуға, инфрақұрылымды жаңғыртуға, операциялық тиімділікті арттыруға және тұрақты даму жобаларын іске асыруға бағытталған инвестициялық бағдарламаны жүзеге асыруда. Есепті кезеңде стратегиялық мақсаттарды ескере отырып және климаттық және ESG тәуекелдерін бағалай отырып, инвестициялық жобаларға басымдық беру жалғасты. Бұл жобаларды іске асыру Қазақстан экономикасы үшін мультипликативті әсер етеді, байланысты салалардың дамуына және жұмыс орындарын құруға ықпал етеді.
Инвестициялық портфельге шолу
ҚМГ-ның 2022–2031 жылдарға арналған даму стратегиясына сәйкес, Компания ұзақ мерзімді өсуге, тұрақтылыққа және технологиялық инновацияларға бағытталған инвестициялық портфелін үнемі құрып келеді. Инвестициялық портфель бизнесті әртараптандыруға, өнім желісін кеңейтуге, құндылықтар тізбегінің тиімділігін арттыруға және ресурстық базаны нығайтуға бағытталған жобалардың кең ауқымын қамтиды. Портфель ҚМГ-ның дәстүрлі салаларындағы – геологиялық барлау, тасымалдау және мұнай өңдеу – бастамаларын, сондай-ақ жаңа даму векторларын: мұнай химиясын, баламалы энергияны және Компанияның қолданыстағы активтерінің көміртегі ізін азайту жобаларын қамтиды.
2025 жылдың соңында Компанияның қатысуымен инвестициялық жобалардың жалпы құны 62 499 млрд теңгені құрады, оның ішінде ҚМГ үлесі 22 354 млрд теңге11.
Ұзақ мерзімді өсу стратегиясының және бәсекелестік позициясын нығайтудың бөлігі ретінде ҚМГ 2025 жылы инвестициялық қызметін белсенді түрде дамытуды жалғастырды. Жыл ішінде жалпы құны 544 млрд теңге болатын жобалар бойынша түпкілікті инвестициялық шешімдер қабылданды, оның 531 млрд теңгесі Компанияның үлесінде.
КЕСТЕ 4. ИНВЕСТИЦИЯЛЫҚ ЖОБАЛАР ПОРТФЕЛІ
| Қызмет саласы | Инвестициялық портфельдің жалпы құны, млрд теңге | ҚМГ үлесіне тиесілі инвестициялық портфельдің құны, млрд теңге | ||
|---|---|---|---|---|
| 31.12.2024 | 31.12.2025 | 31.12.2024 | 31.12.2025 | |
| Мұнай мен газды геологиялық барлау және өндіру | 42 747 | 52 300 | 13 216 | 16 451 |
| ESG жобалары | 991 | 728 | 363 | 200 |
| Қызмет көрсету жобалары | – | – | – | – |
| Мұнай тасымалдау | 368 | 411 | 136 | 154 |
| Мұнайды өңдеу және мұнай өнімдерін сату | 587 | 573 | 501 | 364 |
| Мұнай-газ-химия өнеркәсібі | 6 460 | 8 353 | 5 063 | 5 051 |
| Басқа | 117 | 134 | 111 | 134 |
| Барлығы | 51 270 | 62 499 | 19 390 | 22 354 A |
11 ҚМГ-ның мегажобаларға (Теңіз, Қашаған, Қарашығанақ) және бірлескен кәсіпорындарға қатысуын қоса алғанда. Жобаның тарихи құны мен айырбас бағамының айырмашылықтарын қоса алғанда. Деректер болашақ жобаны іске асыруды ескере отырып, алдын ала барлау жобасының шығындарын қамтиды.
2025 жылы инвестициялық жобаларды іске асыру
МҰНАЙ МЕН ГАЗДЫ ГЕОЛОГИЯЛЫҚ БАРЛАУ ЖӘНЕ ӨНДІРУ
Жоба: Бес учаскеде озық сейсмикалық барлау жұмыстарын жүргізу үшін жер қойнауын геологиялық зерттеу (ЖҚГЗ 1.0) ( Мұгоджары, Березовский, Жарқын, Болашақ және Солтүстік Өзен)
Жоба аясында сейсмикалық далалық жұмыстар, жиналған деректерді өңдеу және түсіндіру жүргізілді. Жер қойнауын пайдаланудың үш учаскесі: Солтүстік Өзен, Болашақ және Березовский бойынша келісімшарттар жасалды.
Үш учаскеде (ЖҚГЗ 2.0) (Оңтүстік Шу – Сарысу, Шығыс, Береке) озық сейсмикалық барлау жұмыстарын жүргізу үшін жер қойнауын геологиялық зерттеу жобасы
Есепті кезеңде геологиялық тәуекелдерді азайту және геологиялық және техникалық-экономикалық бағалау үшін бастапқы деректерді анықтау мақсатында үш аумақта – Оңтүстік Шу-Сарысу, Шығыс, Берекеде – жер қойнауы ресурстарын геологиялық барлауға лицензиялар алынды.
Геологиялық барлауға арналған жер қойнауын пайдалануға арналған жаңа келісімшарттар
Күрделі жобалар үшін көмірсутектерді барлау және өндіруге арналған келісімшарттар жасалды:
- Солтүстік Өзен жер қойнауы учаскесінде (Маңғыстау облысы);
- Болашақ жер қойнауы учаскесінде (Маңғыстау облысы);
- Жылыой жер қойнауы учаскесінде (Атырау облысы);
- Березовский жер қойнауы учаскесінде (Батыс Қазақстан облысы).
Қаламқас-теңіз және Хазар кен орнын игеру жобасы
2025 жылы негізгі жобалау аяқталды және Қаламқас- теңіз және Хазар жобасы бойынша іске асырудың келесі кезеңіне өту үшін түпкілікті инвестициялық шешім қабылдау үшін құжаттар пакеті дайындалды.
Рожковское кен орнын игеру жобасы
Рожковское кен орнын игеру жобасы 1-кезеңнің жобалық жабдықтарына көшті, жобалық қуаты тәулігіне 1,6 млн текше метр газды құрайды. 2025 жылы нақты газ өндіру 469 млн текше метрді, ал газ конденсатын өндіру 343 мың тонна құрады.
Өріктау жобасы
2025 жылы Шығыс Өріктау кен орнында екі пайдалану ұңғымасын бұрғылау және игеру жұмыстары жүргізілді. Сондай-ақ мұнай құбырын күрделі жөндеу жұмыстары аяқталды.
Есепті кезеңнің негізгі бағыты кен орнының газ конденсатты бөлігін өнеркәсіптік игеруге дайындау болды. Жоба игеруге 30 млрд м³ табиғи газ қорын тартуды көздейді. 2026 жылға газ өндіруді жылына 1 млрд м³ газ әлеуетіне дейін біртіндеп ұлғайта отырып, Орталық Өріктау кен орнын өнеркәсіптік игеруге іске қосу жоспарланып отыр.
ІРІ ЖОБАЛАР ТЕҢІЗ, ҚАРАШЫҒАНАҚ, ҚАШАҒАН
ҚМГ елдің ең ірі мұнай-газ активтерін дамытуға қатысады – Теңіз кен орындары (қатысу үлесі – 20%), Қашаған (16,87%) және Қарашығанақ (10%), халықаралық стратегиялық инвесторлармен серіктестікте.
Теңіз
ТШО Болашақ кеңейту жобасын/Сағалық қысымды басқару жобасын (БКЖ/СҚБЖ) аяқтады. Жоба ТШО өндірісін жылына 12 млн тоннаға арттырады. 2025 жылдың соңындағы жағдай бойынша жоба құны 47,8 млрд АҚШ долларын құрады (бекітілген бюджет 48,9 млрд АҚШ долларын құрады).
ТШО қазіргі уақытта жобалық қуатына жетті: қазіргі уақытта тәуліктік өндіріс шамамен 33 000 тоннаны құрайды. ТШО-дағы жалпы тәуліктік мұнай өндірісі шамамен 120 000 тоннаны құрайды.
Қарашығанақ
2025 жылдың қаңтарында Бесінші газды қайта айдау компрессоры жобасының өндірістік сынақтары аяқталды. Іске қосу туралы куәлікке 2025 жылдың наурыз айында қол қойылды.
Алтыншы газды қайта айдау компрессорын орнату жобасы қазіргі уақытта белсенді құрылыс жұмыстары жүргізілуде. Жоспарланған іске қосу күні: 2026 жылдың наурыз айы. Жоба көмірсутек өндірісін жылына 10–11 млн тонна деңгейінде ұстап тұр.
Қашаған
Кен орнында мұнай өндіру 1-кезең аясында жүзеге асырылуда. Сонымен қатар, мұнай мен конденсаттың жалпы өндірісін тәулігіне ~710 мың баррель/тәулік (~89,5 мың т/тәулік) дейін арттыруға бағытталған 2-кезең жобалары қарастырылуда.
- 2A кезеңі. Шикі газды жылдық қуаты 2,5 млрд м³ болатын «QazaqGaz» ҰК» АҚ-ның жоспарланып отырған газ өңдеу зауытына жеткізу есебінен мұнай өндіру көлемін тәулігіне 6,3 мың тоннаға арттыру (тәулігіне 63 мың тоннаға дейін / 500 мың баррель/тәулік) көзделген. NCOC пен «QazaqGaz» ҰК» АҚ арасында базалық жобалауды жүргізу туралы келісімге қол қойылды; оның қорытындылары бойынша іске асыруға дайындықты бағалау, шикі газды іріктеу шарттарын келісу және бірлескен инвестициялық шешім қабылдау жоспарланған.
- 2Б кезеңі. Мұнай өндіру көлемін қосымша тәулігіне 26,5 мың тоннаға (210 мың баррель/ тәулік) арттыру – тәулігіне 89,5 мың тоннаға (710 мың баррель/тәулік) дейін жеткізу көзделеді, бұл ретте жылына 6 млрд м³ көлемінде шикі газды қосымша өндіру қарастырылған. Қазіргі уақытта Теңіз кен орнымен ықтимал синергия мүмкіндіктерін тұжырымдамалық тұрғыдан пысықтау жалғасуда.
МҰНАЙДЫ ӨҢДЕУ ЖӘНЕ МҰНАЙ ӨНІМДЕРІН САТУ
Елімізде мұнай өнімдерін тұтынудың күтілетін ұлғаюын ескере отырып, ҚМГ үшін отандық өңдеуді дамыту есебінен ішкі нарықты сенімді жабдықтауды қамтамасыз ету басым болып қала береді. Осыған байланысты «ПетроҚазақстан Ойл Продактс» ЖШС- нің өндірістік қуатын жылына 12 млн тоннаға дейін және «Павлодар мұнай-химия зауыты» ЖШС-нің өндірістік қуатын жылына 9 млн тоннаға дейін кеңейту нұсқаларын кеңейту жүргізілуде.
ҚМГ Жабдықтың сенімділігін арттыру жөніндегі іс-шаралар кешенін жүргізе отырып, барлық МӨЗ-де кеңейтілген жөндеу аралық кезеңге көшу жобаларын іске асырады.
«Атырау мұнай өңдеу зауыты» ЖШС. 2025 жылы зауыт қызметінің тиімділігін арттыру жөніндегі жоба шеңберінде жеңіл мұнай өнімдерін шығаруды ұлғайту мақсатында технологиялық шектеулерді жоюға бағытталған кіші жобаларды басымдыққа берілді.
«Павлодар мұнай-химия зауыты» ЖШС. Қысқы дизель отынын өндіру жобалары жүзеге асырылуда, оның ішінде парафинсіздендіру қондырғысын біріктіре отырып, дизельді гидротазарту қондырғысын қайта құру және сутегі өндірісі қондырғысын салу жобалары жүзеге асырылуда. Іске қосу 2026 жылға жоспарланған.
«CASPI BITUM» БК» ЖШС. 2024–2025 жылдары мұнай өңдеу қуатын жылына 1,5 млн тоннаға дейін, жол битумын өндіруді жылына 750 мың тоннаға дейін арттыру жобасы жүзеге асырылды.
Жаңаөзендегі газды өңдеу зауыт (ГӨ3) құрылысы
Жобаны «Қазақ газ өңдеу зауыты» ЖШС компаниясы жүзеге асыруда және көлемі 900 млн м³ дейін табиғи және ілеспе газды өңдеуді көздейді.
2025 жылғы 17 ақпанда жобаның 1-ші іске қосу кешені (бұдан әрі – КҚ-1) бойынша «Мемсараптама» РМК оң қорытындысы алынды. КҚ-1 бойынша жалпы құрылыс жұмыстары аяқталды, негізгі төмендету қосалқы станциясының жабдықтары жеткізілді және монтаждау жұмыстары жүргізілуде.
2025 жылғы 14 шілде алынған оң Мемлекеттік сараптама агенттігінің қорытындысы екінші іске қосуға арналған жұмыс жобасы кешен ( бұдан әрі – КҚ-2). КҚ-2 шеңберінде қосалқы ғимараттар мен құрылыстардың құрылыс-монтаждау жұмыстары жүргізілуде. Ұзақ дайындау циклінің жабдықтарын өндіру жүргізілуде, сондай-ақ дайындалған жабдықтарды құрылыс алаңына кезең-кезеңімен жеткізу жүзеге асырылуда. ҚХР зауыттарында EPC мердігер мен Тапсырыс берушінің қатысуымен аралық инспекциялар және жұмыс кезеңдерін қабылдау тұрақты негізде жүргізіледі.
МҰНАЙГАЗ-ХИМИЯ ӨНЕРКӘСІБІ
ҚМГ бүкіл ұлттық экономикаға мультипликативті әсер ету әлеуеті жоғары мұнай-химия бизнесін дамытуда. ҚМГ интеграцияланған газ-химия кешеніне келесі негізгі нысандар кіреді:
- полипропилен өндіру зауыты («Kazakhstan Petrochemical industries Inc.» ЖШС);
- полиэтилен өндіру зауыты;
- газ бөлу кешені (бұдан әрі – ГБК);
- Атырау облысында этан мен пропанды тасымалдауға арналған магистральдық құбырлар.
2025 жылы Атырау облысында полипропилен өндірісі зауытын салудың инвестициялық кезеңі («Kazakhstan Petrochemical Industries Inc.» ЖШС жобасы) аяқталды.
Атырау облысындағы алғашқы интеграцияланған газ-химия кешенінің құрылысы. II кезең (Полиэтилен өндірісі)
2025 жылдың 31 наурызында Атырау облысындағы арнайы экономикалық аймақта жылына 1,25 млн тонна қуаттылығы бар полиэтилен өндірісі зауытының негізгі құрылыс жұмыстары басталды.
Жоба екі негізгі қондырғының – пиролиз және полимерлеу қондырғыларының, сондай-ақ алаңнан тыс нысандардың құрылысын қамтиды.
Пиролиз қондырғысының құрылысы
Reunidas SA (Испания) және Sinopec Engineering Incorporation (Қытай) компанияларының консорциумымен пиролиз қондырғысына арналған EPC келісімшартына қол қойылды. Ұзақ қорғасынды жабдықтарға тапсырыстар 2025 жылдың қаңтарында берілген. 2025 жылдың наурыз айында EPC мердігері пиролиз қондырғысының құрылысын бастады. Қадаларды қағу және іргетас құрылысы жүргізілуде. Ұзақ өндіріс мерзімі бар жабдықтар (ҰӨМБЖ) жеткізу және металл конструкциялар мен жабдықтарды орнатуды бастау 2026 жылға жоспарланған.
Полимерлеу қондырғысын және алаңнан тыс нысандарды салу
2025 жылдың 29 мамырында Tecnimont S.p.A (Италия) компаниясымен Sinopec Shanghai Engineering Co. (Қытай) компаниясымен консорциумда полимерлеу және алаңнан тыс нысандарды орнату бойынша EPC келісімшартына қол қойылды. Қазба жұмыстары және қадалар қалау жұмыстары жүргізілуде. Инженерлік жұмыстар және ұзақ мерзімді және ірі көлемді жабдықтарға тапсырыстар жүргізілуде. Металл конструкциялары мен жабдықтарын орнату жұмыстары 2026 жылы жоспарлануда.
Газ бөлу кешенінің құрылысы
2025 жылдың 5 тамызында газ бөлу кешенін салуға арналған EPC келісімшартына қол қойылды. Кешен Теңіз кен орнынан жылына 9,1 млрд текше метрге дейін құрғақ газды өңдеуді және жылына 1,6 млн тоннаға дейін этан мен 360 000 тоннаға дейін пропан өндіруді жоспарлап отыр.
Жұмыс құжаттамасы дайындалып, ұзақ мерзімді жабдыққа тапсырыс берілуде. Алдын ала құрылыс жұмыстары басталды, соның ішінде алаңды дайындау: тегістеу, топырақтың үстіңгі қабатын алу және агрегаттарды жеткізу. Сонымен қатар, уақытша кеңсені орнатуды қоса алғанда, қолданыстағы мердігерлік лагерьді (CCIC) жаңғырту жұмыстары жүргізілуде. Нақты топырақ жағдайында қадалардың жүк көтеру қабілетін растау үшін сынақ қадалары 2025 жылдың қараша айында сынақтан өткізілді.
2026 жылы құрылыстың белсенді кезеңіне көшуге баса назар аударылады.
Атырау облысында бір дәлізде магистральдық құбырларды (этан, пропан) салу
2025 жылдың 2 тоқсанында жобаны құрылыс кезеңіне көшіру туралы түпкілікті инвестициялық шешім қабылданды. Жоба ТШО нысандарынан және Теңіз кен орнындағы газ бөлу кешенінен полиэтилен және полипропилен зауыттарына сұйытылған түрдегі этан мен пропан фракцияларын тасымалдау үшін әрқайсысының ұзындығы шамамен 210 км болатын екі магистральдық құбырдың (этан құбыры және пропан құбыры) құрылысын қамтиды.
2025 жылдың желтоқсан айында China Petroleum Pipeline Engineering Co., Ltd., CITIC Construction Co., Ltd. және CHPPI Kazakhstan LLP компанияларынан тұратын консорциуммен EPC келісімшартына қол қойылды.
2026 жылы этан құбырлары мен пропан құбырларына қойылатын талаптар туралы» Қазақстан Республикасының техникалық регламентін әзірлеу және бекіту, жобалау-сметалық құжаттама бойынша Мемлекеттік сараптама мемлекеттік кәсіпорнынан оң қорытынды ала отырып, жұмыс жобасын (ЖЖ) әзірлеу және бекіту, жабдыққа тапсырыс беру және құрылыс-монтаж жұмыстарын бастау жоспарлануда.
Келешегі зор мұнайгаз-химия жобалары
ҚМГ Қазақстанның химия өнеркәсібін дамытуға ықпал ететін перспективалы жобаларды жүзеге асыруды қарастыруда. Бұл жергілікті экономиканы нығайтуға, жұмыс орындарын құруға және салық түсімдерін арттыруға, сондай-ақ елдің экспорттық әлеуетін арттыруға және ішкі нарықтың қажеттіліктерін қанағаттандыруға көмектеседі.
«Терефталь қышқылы мен полиэтилентерефталат өндірісі бойынша зауыт салу» перспективалы жобасы
Жобаны «KMG PetroChem» ЖШС компаниясы жүзеге асырады деп жоспарлануда. Стратегиялық серіктес әлі анықталған жоқ, ал әлеуетті стратегиялық серіктестермен келіссөздер жүргізілуде. Қаржыландыру құрылымы және басқа да параметрлер стратегиялық серіктес пен жоба конфигурациясы анықталғаннан кейін нақтыланады.
«Карбамид өндіру бойынша газ-химиялық кешен құрылысы» перспективалы жобасы
2025 жылы Қытай Халық Республикасының Төрағасы Си Цзиньпиннің Қазақстан Республикасына ресми сапары барысында ҚМГ, Қытай Ұлттық мұнай корпорациясы (CNPC), Қазақстан Республикасының Энергетика министрлігі және Ақтөбе облысының әкімдігі арасында төртжақты негіздемелік келісімге қол қойылды. Мұнай-газ саласындағы ынтымақтастықты тереңдетуге бағытталған бірқатар негізгі келісімдерге, соның ішінде жобаны бірлесіп іске асыруға қол жеткізілді.
Ақтөбе облысында карбамид пен метанол өндіру кешенінің құрылысы аграрлық секторды азотты тыңайтқыштармен, ал өнеркәсіпті қажетті химиялық шикізатпен қамтамасыз етуге, екі өнім бойынша импортқа тәуелділікті төмендетуге және елдің аграрлық және индустриялық әлеуетін нығайтуға мүмкіндік береді. Алдын ала техникалық-экономикалық негіздемелер 2025 жылдың төртінші тоқсанында аяқталды
ТҰРАҚТЫ ДАМУ ЖОБАЛАРЫ
Маңғыстау облысында теңіз суын тұщыландыру зауытының құрылысы
Тұрақты даму басымдықтарын іске асыру және қызметінің әлеуметтік маңыздылығын арттыру аясында ҚМГ Қазақстанның батыс аймақтарын су ресурстарымен қамтамасыз етуге бағытталған инфрақұрылымдық жобаларды іске асыруды жалғастыруда.
2025 жылы Маңғыстау облысының Тоқымақ жер бедеріндегі Кендірлі теңіз суын тұщыландыру зауытының құрылысы аяқталып, нысан қазан айында пайдалануға берілді. 2025 жылдың желтоқсанында зауыт Маңғыстау облысы әкімдігінің коммуналдық меншігіне тегін берілді. Жобаның жалпы құны 120,8 млрд теңгені құрады. Жоба «ӨзенМұнайГаз» АҚ-ның мемлекет тарапынан берілген пайдалы қазбаларды өндіру салығы (ПҚӨС) жеңілдіктері арқылы алынған өз қаражаты есебінен жүзеге асырылды.
Маңғыстау облысында гибридті электр станциясының құрылысы
Маңғыстау облысында итальяндық Eni S.p.A энергетикалық компаниясымен бірлесіп, гибридті электр станциясын салу жобасы жүзеге асырылуда, жобадағы үлестің 51%-ы Eni компаниясына, ал 49%-ы ҚМГ тиесілі.
Жоба жаңартылатын энергия көздерін (жел және күн) газбен жұмыс істейтін электр станциясымен (ГазЭС) біріктіруді қамтиды. ГазЭС және күн электр станциясын салуға арналған EPC келісімшартына 2024 жылы қол қойылды. Күн электр станциясы 2025 жылдың қыркүйегінде пайдалануға берілді; ГазЭС құрылыс-монтаж жұмыстары жалғасуда.
«Мирный» жел электр станциясының құрылысы («Ақтас Энерджи» ЖШС)
«KMG Green Energy» ЖШС (20%), Qazaq Green Power PLC (20%) және TotalEnergies Renewables SAS (60%), бірлескен кәсіпорын шеңберінде «Ақтас Энерджи» ЖШС Жамбыл облысында қуаты 1 ГВт«Мирный» жел электр станциясын (ЖЭС) салу жөніндегі жобаны қуаты 300 МВт/600 МВт·сағ энергияны жинақтаудың аккумуляторлық жүйесін пайдалана отырып іске асырады. Бұл Қазақстан Республикасындағы жаңартылатын энергетика саласындағы ең ірі жоба. Жоба әрқайсысының қуаты 6,5-7,7 МВт болатын 150 жердегі жел генераторын орнатуды қарастырады. Жабдықтарды жеткізушілер ДДҰ-ның жаңартылатын энергия көздері (ЖЭК) секторына арналған жабдықтардың жетекші әлемдік өндірушілерінің қатарына кіретін Envision Energy және SANY Renewable Energy болып айқындалды. 2025 жылы базалық жобалау аяқталды, егжей-тегжейлі жобалау шамамен 81% дайын болды, Техникалық құжаттамаға сараптама жүргізілуде.
Жоба еліміздің оңтүстік өңірлерінде энергиямен жабдықтау сенімділігін арттыруға және электр энергиясының тапшылығын өтеуге, парниктік газдар шығарындыларын жылына 2 млн тоннадан астам CO₂-ға қысқартуды қамтамасыз етуге бағытталған. Ол ҚМГ-ның көміртегі ізін азайту, ESG-күн тәртібін іске асыру және компанияның энергетикалық портфелін әртараптандыру жөніндегі мақсаттарына қол жеткізуге елеулі үлес қосады деп жоспарлануда.
Тұрақты авиациялық отынды (SAF) дамыту жобасы
Тұрақты авиациялық отын (SAF) өндіру зауытын салу жобасын әзірлеу аясында – Орталық Азия мен ТМД-да алғашқы – 2025 жылы ҚМГ, Еуропалық қайта құру және даму банкі, ҚМГ-Аэро және Air Astana компанияларының қатысуымен техникалық-экономикалық негіздеме (ICF SH&E Limited) жүргізілді. Жоба Қазақстанның 2060 жылға қарай көміртегі бейтараптығына қол жеткізу стратегиясын және IATA-ның12 2050 жылға қарай нөлдік шығарындыларға қол жеткізуге деген міндеттемесін қолдайды. SAF көмірқышқыл газы шығарындыларын айтарлықтай төмендетуіне байланысты қазба отындарына перспективалы балама болып саналады.
Жүргізілген техникалық-экономикалық зерттеу нәтижелері бойынша Қазақстанда SAF өндірісі үшін бірінші кезеңде Қазақстан Республикасының аумағында шикізат базасының болуына байланысты alcohol-to-jet (AtJ) ең үздік технология болып айқындалды. Бұл технологияны кез келген шикізаттан, биологиялық немесе биологиялық емес болсын, алынған этанолмен бірге қолдануға болады және парниктік газдар шығарындыларын азайтуға, шығарындыларды 95%-ға азайтуға және энергия тиімділігін арттыруға айтарлықтай үлес қосады.
Экономиканы декарбонизациялауды және жасыл энергетиканы дамытуды одан әрі ілгерілету үшін 2025 жылдың 31 наурызында американдық LanzaJet компаниясы, «ҚазМұнайГаз-Аэро» ЖШС және «Dostyk Leasing» ЖШС (Bio Operations) арасында Қазақстан Республикасында тұрақты авиациялық отын өндіру зауытын салу жобасының техникалық-экономикалық негіздемесін дайындау туралы үш жақты келісімге қол қойылды. Жоба озық американдық технологияларды локализациялауды және аймақтағы алғашқы SAF өндірістік кешенін құруды қамтиды, бұл Қазақстанның климаттық және энергетикалық күн тәртібінің негізгі басымдықтарына сәйкес келеді және Америка Құрама Штаттарымен ұзақ мерзімді өнеркәсіптік және технологиялық серіктестік орнату мүмкіндіктерін ашады.
Толығырақ ақпарат алу үшін «Климаттың өзгеруі және төмен көміртекті даму» бөлімін қараңыз.
12 The International Air Transport Association.
Сатып алу тәжірибелері
GRI 3-3, GRI 204–1
2025 жылға арналған жылдық сатып алу жоспарының жалпы көлемі 1 299 млрд теңгені құрады, ҚҚС-сыз. ҚМГ сатып алу басымдықтары бір көзден сатып алу үлесін азайту және бәсекеге қабілетті рәсімдерді қолдануды кеңейту болып қала береді. Бәсекеге қабілетті сатып алу ашық тендерлер, баға ұсыныстарын сұрау, онлайн дүкен және тауар биржасы арқылы жүзеге асырылады.
2025 жылдың соңына қарай ҚМГ компаниялар тобы бойынша бәсекеге қабілетті сатып алу көлемі 626 млрд теңгеге жетті, бұл жылдық сатып алу жоспарының 48%-ын құрайды және Компанияның әділ бәсекелестік пен тұрақты даму қағидаттарына берілгендігін көрсетеді. Бір көзден сатып алу тек бәсекеге қабілетті рәсімдерді жүзеге асыру мүмкін болмаған ерекше жағдайларда ғана қолданылады.
КЕСТЕ 5. БӘСЕКЕЛЕС САТЫП АЛУ СОМАСЫ, МЛРД ТЕҢГЕ, ҚҚС-СЫЗ 13
| Жыл | Тауарлар | Жұмыстар мен қызметтер | Барлығы | |||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Қосынды | Үлесі, % | Қосынды | Үлесі, % | Қосынды | Үлесі, % | |
| 2025 | 285 | 22 | 341 | 26 | 626 | 48 |
| 2024 | 258 | 22 | 335 | 29 | 593 | 51 |
| 2023 | 302 | 25 | 320 | 26 | 622 | 51 |
Әлеуетті жеткізушілерді алдын ала біліктіліктен өткізу
ҚМГ үшін сатып алу қызметін қазақстандық және халықаралық тәжірибенің талаптары мен стандарттарына сәйкес жетілдіру басымдық болып табылады. Бұл мақсатқа жетудің тиімді құралы – әлеуетті жеткізушілер үшін алдын ала біліктілік механизмін енгізу.
Алдын ала біліктілік іріктеу (АБІ)14 – бұл әлеуетті жеткізушілердің «Самұрық-Қазына» АҚ сатып алу рәсіміне сәйкес анықталған біліктілік талаптарына сәйкестігін бағалау процесі, ол сауалнамалар мен аудиттер арқылы жүзеге асырылады.
АБІ-дің негізгі мақсаттары – білікті, дұрыс таңдалған жеткізушілерді анықтау және «Самұрық-Қазына» АҚ портфельдік компанияларының қажеттіліктері үшін тауарларды, жұмыстарды және қызметтерді сатып алу тиімділігін арттыру.
13 Бәсекелестік сатып алуларға ашық тендерлер, баға ұсыныстарын сұрату, интернет-дүкендер және тауар биржалары арқылы сатып алу кіреді.
14 Алдын ала біліктілік іріктеу (АБІ) рәсімінен өткен әлеуетті жеткізушілер біліктілік органы комиссиясының шешімімен «Самұрық-Қазына» АҚ-ның сатып алу порталының ашық қолжетімдігінде орналастырылған біліктілігі бар әлеуетті жеткізушілер тізіліміне енгізіледі.
Санат бойынша сатып алу
Сатып алу санаттарын басқару басым санаттарға енгізілген сатып алу қызметімен және ТЖҚ пайдаланумен байланысты шығындарды төмендетуге кешенді тәсілді әзірлеу процесі болып табылады.
Санаттау сатып алу нысанасының жалпы мойындаулары және (немесе) әлеуетті өнім берушілердің бірыңғай нарығы бойынша сатып алу санатына ТЖҚ біріктіру жолымен жүзеге асырылады. Санаттар бір немесе бірнеше тауарларды, жұмыстарды және қызметтерді қамтуы мүмкін. Басымдықтар ретінде шығындардың жоғары деңгейі, сыни, үнемдеу әлеуеті және басқарылуы бар категориялар анықталады.
Санатты басқару егжей-тегжейлі талдау және санатты сатып алу стратегиясын әзірлеу және бекіту арқылы үнемдеу әлеуетін арттыруға мүмкіндік береді. Бұл стратегия ұзақ және қысқа мерзімді перспективада пайданы барынша арттыруға негізделген тауарларды, жұмыстарды және қызметтерді сатып алудың оңтайлы тәсілін анықтайды. Санатты сатып алу стратегияларына мақсаттар мен міндеттер, ішкі және сыртқы ортаны талдау, сатып алу санаттарын басқару тәсілдері, жеткізушілерді дамыту талаптары, пайда есептеулері және іске асыру жоспары кіруі керек.
Санатты басқару стратегиялық жоспарлау, сатып алынған тауарлар мен қызметтердің егжей- тегжейлі талдауы және меншіктің жалпы құнын есептеу, сондай-ақ әртүрлі бизнес бөлімшелерімен функционалдық ынтымақтастық арқылы тауарларды, жұмыстарды және қызметтерді сатып алу және пайдалану шығындарын айтарлықтай азайтады. Бұл сатып алу әдісі тиімді, себебі ол сенімді өндірушілер мен жеткізушілермен жұмыс істеген кезде сапаның да, бағаның да ашықтығын қамтамасыз етеді.
Сатып алу санатын басқару мыналарды қамтиды:
- сатып алынған тауарларды, жұмыстарды және қызметтерді санаттарға бөлу және сатып алудың басым санаттарын анықтау;
- басымдық санаттар бойынша сатып алу санаттарының стратегияларын әзірлеу (жаңарту) және бекіту;
- санат бойынша сатып алу стратегияларын енгізу;
- санат бойынша сатып алу стратегияларының іске асырылуын бақылау;
- жеткізушіні дамыту.
КЕСТЕ 6. 2023–2025 ЖЫЛДАРДАҒЫ САНАТТЫҚ САТЫП АЛУДЫҢ КӨЛЕМІ МЕН ПАЙДАСЫ, МЛН ТЕҢГЕ
| Көрсеткіш | 2023 | 2024 | 2025 |
|---|---|---|---|
| Санат бойынша сатып алу көлемі | 115 545,23 | 124 942,2 | 112 183,33 |
| Санаттық сатып алуды басқарудың артықшылықтары | 7 534,63 | 13 368,3 | 18 296,6 |
Импортты алмастыру және жергілікті қамту
ҚМГ сатып алудағы жергілікті қамту үлесін арттыру, ұзақ мерзімді келісімшарттар жасау және Қазақстан Республикасында жаңа өндіріс орындарын құру арқылы жергіліктілендіруді дамыту және отандық өндірушілерді қолдау саясатын дәйекті түрде жүзеге асырады.
Сатып алудағы жергілікті қамту
2025 жылдың соңына қарай сатып алудың жалпы көлемі 2 253 млрд теңгені құрады, жергілікті қамтудың үлесі 78%-ға жетті (2024 - 81%). Бұл өзгеріс 2024 жылғы 28 сәуірдегі 15 жаңартылған Тауарлардың шыққан елін анықтау ережелеріне сәйкес СТ-ҚЗ сертификаттарындағы ішкі құнды есептеу әдіснамасына түзетулер енгізуге (ҚҚС және пайда есептеулерінен алып тастау) байланысты.
2026 жылдың 1 қаңтарынан бастап СТ-ҚЗ сертификаттары жойылып, олардың орнына қазақстандық өндірушілер шығарған тауарлардағы ішкі құнның үлесін көрсететін Қазақстандық өндірушілердің тізілімі енгізіледі.
КЕСТЕ 7. ҰЗАҚ МЕРЗІМДІ САТЫП АЛУ ШАРТТАРЫН ҚОСА АЛҒАНДА, ЖЕТКІЗІЛГЕН ТЖҚ ЖАЛПЫ КӨЛЕМІ ЖӘНЕ ТЖҚ САТЫП АЛУДАҒЫ ЖЕРГІЛІКТІ ҚҰНДЫЛЫҚ ҮЛЕСІ
| Жыл | Тауарлар | Жұмыстар мен қызметтер | Барлығы | |||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Жалпы сома(млрд теңге) | Жергілікті құндылық үлесі, % | Жалпы сома(млрд теңге) | Жергілікті құндылық үлесі, % | Жалпы сома(млрд теңге) | Жергілікті құндылық үлесі, % | |
| 2025 | 547 | 46 | 1 706 | 88 | 2 253 | 78 |
| 2024 | 503 | 55 | 1 550 | 89 | 2 053 | 81 |
| 2023 | 606 | 50 | 1 580 | 88 | 2 186 | 77 |
Ұзақ мерзімді сатып алу шарттарын қоса алғанда, жеткізілген тауарлардың, жұмыстардың және қызметтердің жалпы көлемі ерекше тәртіпті қолдану арқылы жүргізілген сатып алуларды, сондай-ақ ҚМГ-нің қатысу үлесі 50 %-дан төмен ұйымдарды есепке алмастан есептелді.
Компания жергілікті жеткізушілерден16 сатып алу сомасының үлесін бағалайды. Компания жергілікті жеткізушілерден сатып алу үлесін 2023 жылы - 92%, 2024 жылы - 96% және 2025 жылдың соңына қарай 87%A құрайды деп бағалайды.
15 Тауардың шығарылған елін, Еуразиялық экономикалық одақ тауарының немесе шетелдік тауардың мәртебесін айқындау, тауардың шығу тегі туралы сертификат беру және оның қолданысының күшін жою, тауардың шығарылған елін айқындау жөніндегі 28.04.2024 ж. Сертификат нысандарын белгілеу қағидаларына 5-қосымшаға өзгерістер енгізілді.
16 Жергілікті жеткізушілер – Қазақстан Республикасының резиденттері болып табылатын тауарлар мен қызметтерді жеткізушілер.
Офтейк-келісімшарттар және отандық өндірушілерді қолдау
ҚМГ 2021 жылғы 8 маусымдағы «Квазимемлекеттік сектордың жекелеген субъектілерін сатып алу туралы» Қазақстан Республикасының Заңының талаптарын басшылыққа ала отырып, сатып алуда импортты алмастыруды дамытуға белсенді жәрдемдеседі. Офтейк-келісімшарттар жасасуды көздейтін жаңа өндірістерді құруға жәрдемдесу бағдарламасы іске асырылуда.
Бағдарламаның негізгі мақсаты – «Самұрық- Қазына» АҚ компаниялары сұранысқа ие жаңа өндірістерді іске қосатын және өнім шығару үшін технологиялық қайта жарақтандыруды іске асыратын жеке кәсіпкерлерді қолдау. Офтейк- келісімшарттар компанияларға өндірісі Қазақстан Республикасының аумағында ұйымдастырылатын өнімге тапсырыс алуға кепілдік береді.
2025 жылы Компания елішілік құндылықты дамыту және отандық өндірушілермен ынтымақтастықты кеңейту саясатын іске асыруды жалғастырды. Есепті жыл ішінде Компанияның еншілес және тәуелді компаниялары 16 млрд теңгеге 124 сатып алу келісімшартын жасасты.
Жаңа өндірістерді құруға жәрдемдесу бағдарламасы шеңберінде бұрын Қазақстанда болмаған 55 жаңа өндіріс (31 компания) оқшауландырылды. Инвестициялардың жалпы көлемі 27 млрд теңгені құрады, бұл ретте 1 200-ге жуық жұмыс орны құрылды.
КЕСТЕ 8. ҚМГ ОФТЕЙК-КЕЛІСІМШАРТТАРЫНЫҢ КӨЛЕМІ
| Жыл | Саны, дана | Келісімшарттар сомасы, млн теңге |
|---|---|---|
| 2025 | 124 | 16 031 |
| 2024 | 137 | 58 688 |
| 2023 | 64 | 1 687 |
ТӘЖІРИБЕЛІК МЫСАЛ
2025 жылдың қазан айында Жаңаөзен қаласында «Өзенмұнайгаз» АҚ үшін мұнай жабдықтарын (ҰТК құбырлары, сорғы штангалары, жылыту пештері) өндіру бойынша «Қасқор-Машзавод» ЖШС зауыты пайдалануға берілді. Осы инвестициялық жобаны іске асыру «Самұрық-Қазына» АҚ сатып алуды жүзеге асыру тәртібінің 73-бабының 14-тармақшасы шеңберінде жүзеге асырылды, ол Жаңаөзен қаласында тауарлар өндірісін оқшаулауға кепілдік беретін кәсіпорындармен тікелей атаулы шарттар жасасу тетігін көздейді. Жобаға тартылған инвестициялардың жалпы көлемі 17 млрд теңгені құрады, бұл 251 тұрақты жұмыс орнын құруды қамтамасыз етуге мүмкіндік берді
Импорттық тауарлар
2025 жылы Қазақстандық сертификаты жоқ импорттық тауарлардың үлесі 34% немесе 186 млрд теңгені құрады.
КЕСТЕ 9. САТЫП АЛУДАҒЫ ИМПОРТТЫҚ ТАУАРЛАР
| Жыл | Сомасы, млрд теңге | Үлесі, % |
|---|---|---|
| 2025 | 186 | 34 |
| 2024 | 112 | 22 |
| 2023 | 158 | 28 |
Контрагенттермен жұмыс істеудегі тұрақты даму принциптері
ҚМГ іскерлік процестердің заңдылығы мен ашықтығын, шарттардың талаптарын сақтауды, сондай-ақ сыбайлас жемқорлыққа төзбеушілікті қамтитын орнықты даму қағидаттары негізінде контрагенттермен өзара іс-қимыл жасайды. Жеткізушілерді іріктеу кезінде ҚМГ негізгі факторлардың жиынтығына бағдарланады: баға мен сапаның оңтайлы арақатынасы, жеткізу шарттары, сондай-ақ контрагенттің іскерлік беделі.
Өз кезегінде, ҚМГ серіктестерге қарсы міндеттемелерді алға тартып, оларды талап етеді:
- Қолданыстағы заңнаманы сақтау
- Қызметкерлерге әділ қарауды қамтамасыз ету
- Балалар еңбегін пайдалануға тыйым салу
- Қауіпсіз еңбек жағдайларын жасау
- Экологиялық стандарттарды сақтау
- Бизнесті этикалық жүргізу қағидаттарын ұстану
Бұл талаптар ҚМГ контрагенттермен жасасатын шарттардың ажырамас бөлігі болып табылады. Оларды қосу қызметкерлердің еңбек құқықтарын қорғауға, Қазақстан Республикасының азаматтары үшін қолайлы еңбек жағдайларын қамтамасыз етуге, сондай-ақ экологиялық қауіпсіздікті нығайтуға ықпал етеді.
ҚМГ бұл шараларды іске асыру серіктес компаниялар арасында заңсыз қызмет жағдайларын азайтуға ықпал ететініне және сатып алу процестеріне қатысушылардың жауапкершілік деңгейін арттыратынына сенімді.
ТӘЖІРИБЕЛІК МЫСАЛ
2025 жылдың қазан айында Жаңаөзен қаласында «Өзенмұнайгаз» АҚ үшін мұнай жабдықтарын (ҰТК құбырлары, сорғы штангалары, жылыту пештері) өндіру бойынша «Қасқор-Машзавод» ЖШС зауыты пайдалануға берілді. Осы инвестициялық жобаны іске асыру «Самұрық-Қазына» АҚ сатып алуды жүзеге асыру тәртібінің 73-бабының 14-тармақшасы шеңберінде жүзеге асырылды, ол Жаңаөзен қаласында тауарлар өндірісін оқшаулауға кепілдік беретін кәсіпорындармен тікелей атаулы шарттар жасасу тетігін көздейді. Жобаға тартылған инвестициялардың жалпы көлемі 17 млрд теңгені құрады, бұл 251 тұрақты жұмыс орнын құруды қамтамасыз етуге мүмкіндік берді