Компанияның тұрақты дамуды басқару жүйесі
GRI 2-22
ҚМГ экономикаға, қоршаған ортаға және қоғамға әсерінің сипаты мен ауқымын мойындайды және тұрақты дамуды ұзақ мерзімді бизнес тұрақтылығы мен өнімділігінің негізгі факторы ретінде қарастырады. Сондықтан, Компания тұрақты даму қағидаттарын өзінің негізгі бизнес-процестеріне және корпоративтік басқару жүйесіне үнемі енгізеді.
Компанияда тұрақты дамуды басқару БҰҰ‑ның Жаһандық шарты сияқты халықаралық стандарттар мен бастамалардың талаптары мен ұсынымдарын ескере отырып, сондай‑ақ «Самұрық‑Қазына» АҚ‑ның Корпоративтік басқару кодексіне сәйкес жүзеге асырылады. Компания БҰҰ‑ның Тұрақты даму мақсаттарын (БҰҰ ТДМ) да қолдайды және оларды стратегиялық басымдықтарды қалыптастыру мен операциялық қызметті іске асыру кезінде назарға алады.
ҚМГ-ның 2022–2031 жылдарға арналған даму стратегиясында тұрақты даму негізгі стратегиялық мақсаттарының бірі ретінде белгіленген. Оны іске асыру аясында Компания мүдделі тараптармен жүйелі өзара іс-қимыл орнату, ESG факторларын басқарушылық шешімдер қабылдау процестеріне интеграциялау және тұрақты даму саласындағы нысаналы нәтижелік көрсеткіштеріне қол жеткізу бойынша міндеттемелер қабылдайды.
Тұрақты дамуды басқару жүйесі
Тұрақты дамуды басқару жүйесі келесі өзара байланысты элементтерді қамтиды:
- Стратегия, саясат және мақсаттар – ұзақ мерзімді көзқарасты қалыптастыру және тұрақты даму қағидаттарын корпоративтік басқару мен операциялық қызметке енгізу.
- Тәуекелдер мен мүмкіндіктерді анықтау және басқару – корпоративтік тәуекелдерді басқару жүйесіндегі ESG тәуекелдерін қарастыру, сондай-ақ тұрақты дамуға байланысты мүмкіндіктерді талдау.
- ESG тәсілдерін бизнес-процестерге біріктіру – тұрақтылық аспектілерін стратегиялық және операциялық жоспарлауға, инвестициялық қызметке, адами ресурстарды басқаруға және жеткізу тізбегін басқаруға енгізу.
- Мүдделі тараптармен өзара әрекеттесу – негізгі мүдделі тараптармен олардың күткендері мен мүдделерін ескере отырып, тұрақты және жүйелі диалог орнату.
- Есеп беру және мониторинг – халықаралық стандарттарға сәйкес жылдық қаржылық емес есептерді дайындау және ашылған ақпаратты тәуелсіз тексеру.
- Корпоративтік мәдениет пен құзыреттілікті дамыту – оқыту бағдарламаларын енгізу және қызметкерлердің ESG саласында хабардарлығын арттыру, жауапты бизнес жүргізу мәдениетін қалыптастыру.
Корпоративтік саясат және негізгі нормативтік құжаттар
Тұрақты дамуды басқару жүйесін нығайту және ESG қағидаттарын ҚМГ компаниялар тобының қызметіне дәйекті түрде енгізуді қамтамасыз ету мақсатында 2025 жылы топ қызметінің экологиялық, әлеуметтік және басқару аспектілерін қамтитын негізгі корпоративтік саясаттар, бағдарламалар және нормативтік құжаттар қабылданды, жаңартылды және енгізілді.
Негізгі құжаттарға мыналар жатады:
Экологиялық блок (E)
- Экологиялық саясат.
- Энергетикалық саясат.
- Шығарындыларды басқару саясаты.
- ҚМГ жер қойнауы учаскелері мен кен орындарындағы нысандарды жабу және бұзылған жерлерді қалпына келтіру саясаты.
- 2060 ТКДБ.
- Су ресурстарын басқарудың корпоративтік стандарты.
- Жоспарланған іс-шаралардың қоршаған ортаға әсерін бағалауды жүргізу стандарты.
- Қалдықтарды басқару стандарты.
- Еңбекті қорғау, қауіпсіздік және қоршаған орта саласындағы басқару жүйесіне арналған нұсқаулық.
- ҚМГ компаниялары тобында энергия үнемдеу және энергия тиімділігін басқару жөніндегі регламент.
- Анықталған экологиялық аспектілердің, экологиялық тәуекелдер мен мүмкіндіктердің, 2025 жылға қарай қоршаған ортаға әсерді азайту шараларының тізімі.
Корпоративтік басқару блогы (G)
- Корпоративтік басқару кодексі.
- Тұрақты даму саясаты.
- Тұрақты даму саласындағы тұжырымдама.
- Тұрақты дамуды басқару жүйесіне арналған нұсқаулық.
- Тұрақты даму туралы есепті дайындау ережелері.
- Іскерлік этика кодексі.
- Сыбайлас жемқорлыққа қарсы стандарттар.
- Сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясат.
- Ақпараттық қауіпсіздік саясаты.
- Ақпараттық қауіпсіздікті басқару жүйесінің нұсқаулығы.
- Құпиялылық саясаты.
- Қызметкерлер мен лауазымды тұлғалар арасындағы мүдделер қақтығысын шешу саясаты.
- Ішкі бақылау жүйесінің саясаты.
- Корпоративтік тәуекелдерді басқару саясаты.
- Жер қойнауы учаскелеріндегі және ҚМГ кен орындарындағы нысандарды жабу және бұзылған жерлерді қалпына келтіру саясаты.
- ҚМГ және оның еншілес және тәуелді ұйымдарының жер қойнауы учаскелері мен кен орындарындағы нысандарды жабу және бұзылған жерлерді қалпына келтіру ережелері.
- Қауіпсіздік саясаты.
- ҚМГ-да сыбайлас жемқорлыққа қарсы мониторинг жүргізу және сыбайлас жемқорлық тәуекелдерінің ішкі талдау ережелері.
- ҚМГ физикалық қауіпсіздігі және терроризмге қарсы қорғаныс бойынша корпоративтік ережелер.
- Ішкі бақылау жүйесінің ережелері.
- ҚМГ экономикалық қауіпсіздік ережелері.
- ҚМГ мұнайын сыртқы нарықтарға жеткізу ережелері.
- Экономикалық қауіпсіздік ережелері.
- Сапа саясаты.
- Сапа нұсқаулығы.
- Тұтынушылардың қанағаттанушылығын бағалау ережелері.
- ҚМГ компаниялары тобында мұнай өңдеуді және мұнай өнімдерін өндіруді жоспарлау ережелері.
- Қазақстан Республикасының заңнамасын, ҚМГ және оның еншілес және тәуелді ұйымдарының ішкі құжаттарын бұзушылықтарға қатысты өтініштерді қарау ережелері.
- ҚМГ компаниялар тобының еншілес және тәуелді ұйымдарының омбудсмені туралы үлгі ереже.
- ҚМГ-ның корпоративтік қақтығыстарды реттеу ережелері.
Тұрақты дамудағы жоғары басқару органдарының рөлі
GRI 2-12, GRI 2-13, GRI 2-14
Директорлар кеңесі тұрақты даму мәселелері бойынша стратегиялық жауапкершілікті өзіне алады, оның ішінде осы саладағы негізгі саясаттарды және шоғырландырылған есептілікті бекіту.
ESG-нің ең маңызды мәселелері, бастамалары және оларды іске асыру нәтижелері тұрақты отырыстарда, сондай-ақ тұрақты даму мәселелеріне арналған бөлек жыл сайынғы отырыста және Директорлар кеңесінің қауіпсіздік, еңбекті қорғау, қоршаған ортаны қорғау және тұрақты даму жөніндегі арнайы комитетінің отырыстарында қарастырылады.
Қауіпсіздік, еңбекті, қоршаған ортаны қорғау және орнықты даму комитеті тұрақты даму процестерін үйлестіреді, негізгі өнімділік көрсеткіштерін әзірлейді және олардың орындалуын бақылайды.
Сонымен қатар, тұрақты дамуды басқару жүйесіне мыналар қатысады:
- Басқарма тұрақты даму қағидаттарының енгізілуін қамтамасыз етеді, мақсаттар мен өнімділік көрсеткіштеріне қол жеткізуді бақылайды және іс-шаралардың жүзеге асырылуын бақылайды.
- Тұрақты даму мәселелеріне жетекшілік ететін басқарма төрағасының орынбасары мақсаттар мен өнімділік көрсеткіштеріне қол жеткізу тәсілдерін үйлестіреді, корпоративтік стандарттарды енгізуді бақылайды және есептер дайындайды.
- Тұрақты дамуға жауапты құрылымдық бөлімше әдіснамалық қолдауды, климаттық және ESG тәуекелдері мен мүмкіндіктерін басқару процестерін үйлестіруді және тұрақтылық туралы есепті дайындауды қамтамасыз етеді.
- Мүдделі тараптардың құрылымдық бөлімшелері бастамаларды жүзеге асырады, тәуекелдер мен мүмкіндіктерді бағалауға және есеп беру үшін деректер жасауға қатысады.
Тұрақты даму бастамаларын іріктеу және іске асыру
Тұрақты даму бастамалары климаттық және ESG тәуекелдері мен мүмкіндіктерін, мүдделі тараптардың күтулерін және Компанияның стратегиялық басымдықтарын талдау негізінде әзірленеді. Процесс келесі қадамдарды қамтиды:
- экономикалық, экологиялық (климаттық) және әлеуметтік аспектілерді ескере отырып, маңызды тақырыптарды анықтау;
- мүдделі тараптардың пікірлерін ескере отырып, басымдықтарды қалыптастыру;
- бастамалардың экономикалық және технологиялық орындылығын бағалау;
- мақсаттарды, ҚНК, мерзімдерді және жауапты тұлғаларды белгілей отырып, іс-шара жоспарларын әзірлеу және енгізу;
- тәсілдер мен іс-шараларды түзету мүмкіндігімен тиімділікті бақылау және бағалау.
Басқару жүйесінің тиімділігін бағалау және жетілдіру
Компания экономикалық, экологиялық және әлеуметтік аспектілерді қамтитын тұрақты даму саласындағы негізгі көрсеткіштер жүйесін пайдалана отырып, өз бастамаларының тиімділігін үнемі бақылап отырады.
Тұрақты дамуды басқару жүйесін үздіксіз жетілдіру мақсатында келесі жұмыстар жүргізілуде:
- мақсатты индикаторларға қол жеткізуді бақылау;
- басқарушылық шолу;
- есеп берудің ішкі және сыртқы аудиттері;
- басқару жүйесінің жетілгендігін бағалау;
- түзету шараларын әзірлеу және енгізу.
Талдау нәтижелері стратегиялық басымдықтарды жаңарту, басқару жүйесінің тиімділігін арттыру және тұрақты даму саласындағы жаңа бастамаларды тұжырымдау үшін пайдаланылады.