АДАМ ҚҰҚЫҚТАРЫН ҚАМТАМАСЫЗ ЕТУ ТӘСІЛДЕРІ
GRI 2-23, GRI 2-24, GRI 2-25, GRI 2-26, GRI 3-3, GRI 406-1, GRI 408-1
Этика және адалдық
Компанияда 2025 жылдың басында жаңартылған Іскерлік әдеп кодексі (Кодекс) қолданылады. Кодекс ережелері Компанияның барлық қызметкерлері үшін, оның ішінде басшылық құрам үшін міндетті болып табылады және ЕТҰ-ларға, сондай ақ іскерлік серіктестер мен мердігерлерге қолданылады. Кодекс Компанияның корпоративтік мәдениетінің негізін құрайтын этикалық мінез құлықтың іргелі қағидаттарын айқындайды:
- Этикалық мінез құлық: жоғары моральдық және этикалық нормаларды сақтау, дәстүрлерге, мәдени ерекшеліктерге және заңнама талаптарына құрметпен қарау.
- Кәсібилік: құзыреттерді үздіксіз дамыту және қызметтік міндеттерді жауапкершілікпен орындау.
- Әділдік және меритократия: барлық қызметкерлер үшін тең мүмкіндіктерді қамтамасыз ету, жұмысқа қабылдау және мансаптық ілгерілеудің ашық рәсімдері.
- Құрмет: әріптестермен, серіктестермен, акционерлермен және мемлекеттік органдармен өзара қарым қатынаста әдептілік таныту.
- Ашықтық: бизнес-процестердегі адалдық пен ашықтық, ақпаратпен еркін алмасу және сындарлы диалог.
- Экологиялық жауапкершілік: қоршаған ортаны қорғау стандарттарын сақтау және ресурстарды ұтымды пайдалану.
- Еңбекті қорғау және өнеркәсіптік қауіпсіздік үшін жауапкершілік: қауіпсіз еңбек жағдайларын қамтамасыз ету және жазатайым оқиғалар тәуекелдерін азайту.
- Тұрақты даму қағидаттары: Компанияның, қоғамның және болашақ ұрпақтардың ұзақ мерзімді мүдделерін ескеру.
- Кемсітушілік пен қудалауға тыйым салу: қысым көрсету, қорқыту немесе этикаға жат мінез құлықтың кез келген түріне жол бермеу.
Компанияда Кодекстің сақталуын мониторингтеу мақсатында Комплаенс қызметі мен Омбудсмен қызметі жұмыс істейді. Әрбір қызметкер Кодекспен танысуға және оның ережелерімен келісетінін растауға міндетті. Кодексті бұзу Компанияның ішкі нормативтік құжаттарына және Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес тәртіптік шаралардың қолданылуына әкеп соғуы мүмкін.
Компания Кодекстің ықтимал бұзушылықтары туралы хабарлау үшін құпия әрі қолжетімді тетіктерді қамтамасыз етеді, сондай ақ адал негізде жасалған өтініштер үшін қудалауға жол берілмейтініне кепілдік береді. ҚМГ омбудсмені Кодекс ережелерін түсіндіру және қызметкерлердің әлеуметтік-еңбек мәселелері мен этикалық нормалардың бұзылуына қатысты өтініштерін қарау бағытында белсенді жұмыс жүргізеді.
Өтініштер мен шағымдарды беру тетіктері
Компания өтініштер мен шағымдарды беру тетіктерінің қолжетімділігі мен ашықтығын қамтамасыз етіп, бұзушылықтар туралы хабарлау, кеңес алу және өтініштердің қаралу мәртебесін қадағалау үшін бірнеше арнаны ұсынады.
Өтініш беруге арналған негізгі арналары
Комплаенс және этика мәселелері бойынша жедел желі (Hotline)
ҚМГ-ның комплаенс мәселелері бойынша жедел желісін KPMG халықаралық компаниясы тәуелсіз негізде әкімшілендіреді, бұл өтініштерді қараудың объективтілігін және өтініш берушілердің қорғалуын қамтамасыз етеді. Аталған арна сыбайлас жемқорлық тәуекелдері, алаяқтық, мүдделер қақтығысы және корпоративтік стандарттардың өзге де бұзушылықтары туралы хабарлау үшін арналған.
Өтінішті қалай беруге болады:
- Сенім телефоны: 8 (800) 080-47-47
- WhatsApp: 8 (771) 191-88-16
- Электрондық пошта: mail@sk-hotline.kz
- Интернет порталы: www.sk-hotline.kz
Бұл арна келесі мәселелер бойынша сұраныстарды қабылдайды:
- Сыбайлас жемқорлыққа, алаяқтыққа және өкілеттіктерді теріс пайдалануға күмәнді жағдайлар
- ҚМГ қызметкерлері мен серіктестерінің мүдделер қақтығыстары
- Корпоративтік әдеп нормалары мен сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясаттың бұзылуы
- Заңнаманың бұзылуына қатысты күдіктер
Компания құпиялылықты сақтауға және өтініш берушілердің жауап алудан қорғалуына кепілдік береді. Өтініштерді қарау іскерлік этиканың халықаралық стандарттарына қатаң сәйкестікте жүзеге асырылады.
Өтініштерді тіркеу және өңдеу үдерісі толық автоматтандырылған: жедел желі операторы қабылдаған барлық хабарламалар нақты уақыт режимінде ҚМГ компаниялар тобының комплаенс офицерлеріне жолданады.
Тоқсан сайын Комплаенс қызметі келіп түскен өтініштерді қарау нәтижелері туралы ҚМГ-ның Аудит комитеті мен Директорлар кеңесін хабардар етеді.
«Нысана» бірыңғай орталықтандырылған жедел желісі
«Нысана» жедел желісі әлеуметтік-еңбек мәселелері бойынша өтініштерді қабылдау үшін құрылған. Бұл арна Компания қызметкерлеріне де, ықтимал бұзушылықтарға тап болған сыртқы мүдделі тұлғаларға да қолжетімді.
Қалай хабарласуға болады:
- Сенім телефоны: 8 (800) 080-30-30
- WhatsApp: 8 (778) 120 99 11
- Электрондық пошта: nysana@cscc.kz
- Интернет-портал: nysana.cscc.kz
- ҚМГ ішкі корпоративтік порталы арқылы кіру
Аталған арна арқылы келесі мәселелер бойынша хабарлауға болады:
- Еңбекті қорғау және өнеркәсіптік қауіпсіздік саласындағы бұзушылықтар
- Еңбек даулары
- Әлеуметтік еңбек қатынастарына байланысты өзге де мәселелер
Орталықтандырылған желінің жұмыс істеуі өтініштерге жедел әрекет етуді, оларды қараудың ашықтығын қамтамасыз етеді және ҚМГ компаниялар тобында қызметкерлердің құқықтарын қорғау тетіктерін нығайтуға ықпал етеді.
Жедел желі тәулік бойы жұмыс істейді және анонимді түрде жүгіну мүмкіндігін көздейді. Барлық хабарламалар құпиялылық талаптарын және өтініш берушілерді қорғау қағидаттарын сақтай отырып қаралады.
Азаматтардың өтініштеріне арналған бірыңғай ақпараттық жүйе E-Otinish
E-Otinish платформасы – Қазақстан Республикасының жеке және заңды тұлғалардың өтініштерін беруіне арналған мемлекеттік цифрлық жүйесі. Платформа өтініштер мен арыздарды құрылымдалған, ашық және заңнамамен реттелген тәртіпте қарауды қамтамасыз етеді.
Өтініш беру әдістері:
- Ресми веб-сайт: https://eotinish.gov.kz
- E-Otinish мобильді қосымшасы (App Store-да және Google Play-де қол жетімді)
- Қазақстан Республикасының барлық аумағында жұмыс істейтін халыққа қызмет көрсету орталықтары (ХҚКО)
Жүйенің негізгі мүмкіндіктері:
- Өтінішті автоматты түрде тіркеу және бірегей сәйкестендіру нөмірін беру
- Өтініштің қаралу мәртебесін онлайн режимде қадағалау
- Заңнамада белгіленген мерзімдерде ресми жауап алу
E-Otinish платформасын пайдалану өтініштерді өңдеу үдерістерінің ашықтығын арттыруға және оларды қараудың регламенттелген мерзімдерінің сақталуын қамтамасыз етуге ықпал етеді.
Өтініштер статистикасы
Комплаенс және этика мәселелері бойынша жедел желі (Hotline)
2025 жылы комплаенс мәселелері бойынша жедел желіге 136 өтініш келіп түсті. Өтініштердің негізгі тақырыптары сыбайлас жемқорлық, еңбек даулары және сатып алу рәсімдеріне қатысты болды.
Келіп түскен хабарламалар қажетті тексерулер мен нақты жағдайларды талдау жүргізіле отырып қаралды. Қарау нәтижелері бойынша өтініш берушілерге кері байланыс беріліп, негіздер болған жағдайда түзету шаралары қабылданды.
«Нысана» бірыңғай орталықтандырылған жедел желісі
Есепті кезеңде «Нысана» байланыс арнасы арқылы 87 өтініш келіп түсті. Өтініштер қызметкерлердің еңбек құқықтарының сақталуына, еңбек және тұрмыс жағдайларына, еңбекақы төлеуге, басшылықпен өзара қарым-қатынастарға, сондай ақ әлеуметтік-еңбек қатынастарының өзге де аспектілеріне қатысты болды.
Өтініштер қажетті тексерулер жүргізіле отырып және белгіленген мерзімдерде ресми түсіндірмелер беру арқылы қаралды.
Азаматтардың өтініштеріне арналған бірыңғай ақпараттық жүйе E-Otinish
2025 жылы E-Otinish платформасы арқылы Компанияның атына жеке және заңды тұлғалардан 1 115 өтініш келіп түсті.
Өтініштермен жұмыс істеу регламенті
ҚМГ-ға келіп түскен өтініштерді қарау Директорлар кеңесі 2024 жылы бекіткен Өтініштерді қарау регламентіне сәйкес жүзеге асырылады. Аталған құжат өтініштерді тіркеуге, талдауға және қарау нәтижелері бойынша шаралар қабылдауға қойылатын бірыңғай талаптарды белгілейді.
Белгіленген тәртіп шеңберінде мыналар қамтамасыз етіледі:
- E-Compliance жүйесі арқылы алынған хабарламаларды қоса алғанда, барлық сұраныстарды міндетті түрде тіркеу;
- өтініштерді мазмұнына байланысты жіктеу (сыбайлас жемқорлық, іскерлік этика, еңбек қатынастары және басқа да бұзушылықтар мәселелері);
- жауапты тұлғаларды анықтау және қажет болған жағдайда жұмыс топтарын құру;
- белгіленген қарау мерзімдерін сақтау;
- объективтілік, талдаудың толықтығы, құпиялылық және өтініш берушілерді қудалаудан қорғау қағидаттарын сақтау;
- кері байланысты қамтамасыз ету – өтініштерді қарау барысы мен нәтижелері туралы өтініш берушілерді хабардар ету.
Бұл рәсім сұраныстарға жауап берудің ашық және әділ жүйесін құруға, сондай-ақ қызметкерлер мен басқа да мүдделі тараптар тарапынан сенімді нығайтуға бағытталған.
Адам құқықтарын қорғау
ҚМГ адам құқықтарын сақтау мен қорғаудың маңыздылығын түсіне отырып, халықаралық стандарттар мен ұлттық заңнама талаптарын басшылыққа алады. Компания құн тізбегінің барлық кезеңдерінде адам құқықтарын құрметтеуді қамтамасыз ету бойынша міндеттемелерді өзіне алады және осындай ұстанымды серіктестерінен, жеткізушілерінен және мердігерлерінен де күтеді.
ҚМГ өз қызметін келесі халықаралық стандарттар мен құжаттарда айқындалған қағидаттарға негіздейді:
- Адам құқықтарының жалпыға бірдей декларациясы;
- Азаматтық және саяси құқықтар туралы халықаралық пакт;
- Экономикалық, әлеуметтік және мәдени құқықтар туралы халықаралық пакт;
- БҰҰ-ның Адам құқықтары аспектісіндегі кәсіпкерлік қызметтің басшылық қағидаттары;
- Халықаралық еңбек ұйымының еңбек саласындағы негізгі қағидаттар мен құқықтар туралы декларациялары;
- БҰҰ-ның жергілікті құқықтар туралы декларациясы;
- БҰҰ-ның қауіпсіздігі мен адам құқықтарына қатысты ерікті қағидаттар;
- БҰҰ-ның Жаһандық шарты
Компания Бірлестіктер бостандығы құқығын, қауіпсіз еңбек жағдайларына құқықты таниды, кемсітушілік пен пайдалану тәжірибесінің кез келген түріне жол бермейді, сондай-ақ қатысу аймақтарындағы жергілікті қауымдастықтардың мәдени ерекшеліктерін құрметтейді.
Біз балалар еңбегін пайдаланбаймыз, мәжбүрлі еңбекпен айналыспаймыз, нәсіліне, дініне және жынысына қарамастан барлық қызметкерлердің тең құқықтарын мойындаймыз.
Есепті кезеңде кемсітушілік фактілері тіркелмегенA.
ҚМГ өз қызметінің адам құқықтарына ықтимал және нақты әсерін бағалайды және бақылайды. Компания сондай-ақ ықтимал бұзушылықтар туралы шағымдар мен хабарламалар, соның ішінде анонимді хабарлау тетіктері үшін қолжетімді арналардың жұмысын қамтамасыз етеді.
Әртүрлілік және инклюзивтілік
ҚМГ мүмкіндіктер теңдігі, инклюзивтілік және кемсітушілік пен біржақтылықтан бос жұмыс ортасын құру қағидаттарын ұстанады. Компания әртүрлі жұмыс күші мен инклюзивті корпоративтік мәдениет тиімділікті арттыруға және тұрақты дамуға ықпал ететінін мойындайды.
Гендерлік теңдік
- ҚМГ барлық басқару деңгейлерінде әйелдер мен ерлерге тең мүмкіндіктер беруді қолдайды. Әйелдерді өз қызметінің барлық аспектілеріне толық тартуға тырысады.
- Компания тең жұмыс үшін тең жалақыны қамтамасыз етеді.
- Басқарушылық лауазымдардағы әйелдердің үлесін арттыру бойынша бастамаларды, атап айтқанда, сабақтастық қорларындағы әйелдердің үлесін арттыру арқылы жүзеге асырады.
- Мұнай-газ саласындағы жұмыстың ерекшелігін ескере отырып, ҚМГ жұмыстағы әйелдер денсаулығына төнетін тәуекелдерді азайту бойынша шаралар қабылдайды.
Жергілікті кадрлар мен әлеуметтік осал топтарды қолдау
- ҚМГ қатысатын өңірлерде жергілікті кадрларды жұмысқа белсенді тартып, олардың кәсіби өсуіне жағдай жасайды.
- Мигранттар мен қандастарды (тарихи отанына оралған этникалық қазақтарды) жұмысқа орналастыруды қолдайды.
Мүмкіндігі шектеулі жандарға инклюзивтілік
- ҚМГ мүмкіндігі шектеулі адамдардың жұмысы үшін қолайлы жағдайлар жасауға ұмтылады.
- Жұмыс орындарын бейімдеу қамтамасыз етіледі, қызметкерлердің ұтқырлығын және бірлескен ғимараттың қолайлы жұмыс жағдайларын жақсарту үшін ассистивтік технологиялар мен басқа да құралдар туралы ақпарат беріледі.
Инклюзивті корпоративтік мәдениетті құру
- ҚМГ-да әрбір қызметкер өзін қабылдап, құрметтейтін жұмыс атмосферасы сақталады,
- Компания айырмашылықтарды құрметтеу мәдениетін қалыптастыруға және кемсітушіліктің алдын алуға бағытталған ішкі Білім беру бағдарламаларын дамытады.
ҚМГ әртүрлілік пен инклюзивтілік тек әлеуметтік жауапкершілік емес, сонымен қатар тиімділік пен инновацияға ықпал ететін бәсекеге қабілеттілікті арттыру факторы екенін түсінеді.
Еңбекті және қызметкерлердің құқықтарын қорғау
ҚМГ барлық қызметкерлер үшін қауіпсіз және салауатты еңбек жағдайларын қамтамасыз етеді, бұл адам құқықтарын сақтаудың ажырамас бөлігі болып табылады. Компанияда енгізілген:
- Халықаралық стандарттарға сәйкес келетін еңбекті қорғау саясаты.
- Қауіпсіздік мәселелері бойынша тұрақты оқыту бағдарламалары.
- Еңбекті қорғау және кәсіптік тәуекелдерді азайту нормаларының сақталуын бақылау жүйелері.
Компания қызметкерлердің Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес бірлестіктер бостандығына және Ұжымдық келіссөздер жүргізу құқығын құрметтейді.
Мәжбүрлі және балалар еңбегіне жол бермеу
ҚМГ мәжбүрлі және балалар еңбегіне абсолютті төзбеушілік саясатын қатаң ұстанады. Компания:
- ХЕҰ-ның мәжбүрлі еңбек туралы № 29 Конвенциясына сәйкес жазалау қатерімен немесе қызметкерге қарсы орындалатын кез келген жұмыс нысандарын жояды.
- Компания ішінде және оның жеткізушілері мен мердігерлері арасында еңбек нормаларының сақталуын бақылайды.
- Барлық қызметкерлердің ерікті түрде жасалған еңбек шарттары негізінде жұмыс істейтініне және заңнамаға сәйкес еңбек қатынастарын тоқтатуға құқығы бар екеніне кепілдік береді.
Өтініштерді қарау және адам құқықтарының мониторингі
ҚМГ шағымдарды қараудың көп деңгейлі жүйесін енгізді, оған мыналар кіреді:
- Сенім телефондары және анонимді хабарлау механизмдері.
- Өтініштерді бейтарап қарауды қамтамасыз ететін омбудсмен және комплаенс қызметі.
Адам құқықтары саласындағы саясатты іске асыру
Адам құқықтары саласындағы саясатты тиімді іске асыру үшін ҚМГ келесі шараларды қабылдайды:
Оқыту және хабардарлықты арттыру
- ҚМГ қызметкерлерді адам құқықтарын сақтау мәселелеріне, оның ішінде алуан түрлілік пен инклюзивтілік қағидаттарына тұрақты негізде оқытады.
- Қызметкерлерге, жеткізушілерге және мердігерлерге арналған хабардарлықты арттыру бастамалары
Тәуекелдерді бағалау және басқару
ҚМГ адам құқықтарының ықтимал бұзылуына байланысты тәуекелдерді мерзімді талдауды жүзеге асырады және ден қою бағдарламаларын әзірлейді. Адам құқықтарына қатысты тиісті тексеру қағидатын қолданады.
Ашықтық және есеп беру
- ҚМГ халықаралық стандарттарға сәйкес өзінің қаржылық емес есептерінде адам құқықтары саласындағы саясатты іске асыру туралы ақпаратты ашады.
- Адам құқықтарын сақтау жөніндегі шаралардың тиімділігін қадағалау және бұзушылықтарды анықтау кезінде түзету іс-әрекеттерін енгізу жүзеге асырылады.
Мүдделі тараптармен өзара әрекеттесу
- Компания адам құқықтарын қорғау мәселелерінде мемлекеттік органдармен, ҮЕҰ-мен және халықаралық ұйымдармен белсенді өзара іс-қимыл жасайды.
- Жобаларды жүзеге асыру кезінде жергілікті қоғамдастықтармен қоғамдық тыңдаулар мен консультациялар өткізіледі.
- ҚМГ Адам құқықтары саласындағы саясатты іске асыруды үздік халықаралық практикаларға сәйкес тұрақты жетілдіруді талап ететін динамикалық процесс ретінде қарастырады.