Өнеркәсіптік процестердің қауіпсіздігін басқару
Есепті жыл ішінде ҚМГ компаниялар тобы процестердің қауіпсіздігін басқару тәсілдерін әзірледі және өндірістік процестердің тұрақтылығын жақсартты. Негізгі назар Корпоративтік орталық пен оның ЕТҰ арасындағы үйлестіруді қамтамасыз ету үшін бірыңғай басқару және әдіснамалық негізді құруға, сондай-ақ процестердің тәуекелдерін бағалау мен азайту бойынша салыстырмалы тәсілдерді қолдануға аударылды.
Жұмыстың маңызды бағыты – мақсатты процестер қауіпсіздігін басқару (PSM) моделін жетілдіру және одан әрі дамыту, оның ішінде негізгі функциялар арасындағы өзара әрекеттесу қағидаттарын ресімдеу және өндірістік бөлімше деңгейінде процестерді енгізу мен қолдаудың бірыңғай стандартты тәсілдерін белгілеу. Жоспарлар өндірістік өзгерістердің басқарылуын, техникалық деректердің өзектілігін және басқару шешімдерінің ашықтығын қамтамасыз ететін негізгі элементтер ретінде өзгерістерді басқару (MOC) жүйесін үнемі нығайтуды және процестер қауіпсіздігі туралы ақпарат (PSI) дерекқорын әзірлеуді көздейді. Қайталанатын басқару құрылымдарын жасамай, олардың практикалық қолданылуын қамтамасыз ету үшін осы процестерді қолданыстағы басқару жүйелерімен және ішкі процедуралармен біріктіруге ерекше назар аударылады.
2026 жылы технологиялық қауіпсіздік бастамаларын іске асырудың ұйымдастырушылық тетіктері әзірленеді деп күтілуде, оның ішінде:
- Жобаны басқаруды жетілдіру.
- Процеске қатысушылардың рөлдері мен міндеттерін үйлестіру.
- Корпоративтік деңгей мен өндіріс орындары арасындағы өзара әрекеттесудің тұрақты арналарын құру.
Бұл тәсіл тапсырмаларды орындаудың болжамдылығын, бақылау сапасын және технологиялық тәуекелдер деңгейіне әсер ететін өзгерістер мен іс-шараларды енгізу кезінде басқарушылық шешімдердің уақыттылығын жақсартады.
Қызметкерлердің біліктілігін арттыру бөлек басымдық болып қала береді. Жыл бойы өзгерістерді басқару және қауіптерді анықтау мен талдау тәсілдерін қоса алғанда, негізгі процестер қауіпсіздігі қағидаттары мен құралдары бойынша оқытуды кеңейту жоспарлануда. Оқыту талаптарды ортақ түсінуді дамытуға, мүдделі бөлімдер арасындағы ынтымақтастықты жақсартуға және әзірленген тәсілдерді күнделікті операцияларда қолданудағы практикалық дағдыларды нығайтуға бағытталады. Сонымен қатар, біз процестерге әдіснамалық қолдау көрсетуге және енгізілген шешімдердің тұрақтылығын қамтамасыз етуге қабілетті бейіндік мамандарды дамытуды жалғастырамыз.
Ақпараттық қолдау тұрғысынан алғанда, процестердің қауіпсіздігі бойынша шешімдерді қолдау үшін пайдаланылатын техникалық және ұйымдастырушылық ақпаратты басқару тәсілдерін одан әрі дамыту жоспарлануда. Өзгерістер кезінде дәл тәуекелдерді бағалау және шешім қабылдау үшін қажетті деректерді ұйымдастыруды, қолжетімділікті және өзектілікті жақсартуға, сондай- ақ осы ақпаратты өндірістік процестерде пайдалану тәжірибесін жетілдіруге басымдық беріледі. Бұл сала ақпаратты жүйелі түрде тіркеу мен талдауды қолдайтын негізгі дерекқорлар мен тізілімдерді әзірлеуді қамтиды:
- Технологиялық тәуекелдер тізімі – бұл тәуекелдерді бағалау және жіктеу мүмкіндігі бар дерекқор.
- Оқиғаларды тіркеу жүйесі – бұл апаттардың алдын алу мақсатында оқиғаларды тіркеу және талдау жүйесі.
Жалпы алғанда, жоспарланған іс-шаралар процестер қауіпсіздігіне бірыңғай тәсілді нығайтуға, процестерді басқаруды дамытуға, негізгі тәжірибелердің жетілуін арттыруға және тұрақты құзыреттіліктерді дамытуға бағытталған. Бұл бізге процестердің күрделену ықтималдығын үнемі азайтуға және ҚМГ тобының өндірістік қызметінің сенімділігін арттыруға мүмкіндік береді.
Еңбекті қорғау және өндірістік қауіпсіздігін цифрландыру
Өнеркәсіптік қауіпсіздік және еңбекті қорғау саласындағы цифрландыру жұмыстарының бөлігі ретінде Компания жер асты ұңғымаларын жөндеуді қоса алғанда, қауіпті операциялар кезіндегі оқиғалардың алдын алуға және жұмысшыларға теріс әсерді азайтуға бағытталған автоматтандырылған, интеллектуалды өнеркәсіптік қауіпсіздік жүйесін «TUMAR» әзірлеуді және енгізуді жалғастырды.
2024 жылы «Oil Services Company» ЖШС-нің Жетібай кен орнындағы ұңғымаларды күрделі жөндеу жөніндегі бригадалардың бірінде «TUMAR ПБ бойынша АЖИ» сервисі тәжірибелік-өнеркәсіптік пайдаланудан өткізілді. 2025 жылдың қаңтар айында Жетібай және Қаламқас кен орындарындағы КЖЖ/ АЖЖ бойынша 10 бригадада жүйені пилоттық іске қосу жүзеге асырылды, оның барысында барлық үш модуль штаттық режимде жұмыс істеді.
TUMAR жүйесін кезең-кезеңімен енгізу Oil Services компаниясының Жетібай және Қаламқас кен орындарындағы 60 жөндеу/шеберлік бригадасында жалғасуда. 2026 жылы жобаны «Өзенмұнайгаз» АҚ, «Өзенмұнайсервис» ЖШС, «Қаражанбасмұнай» АҚ және «Қазақтүрікмұнай» ЖШС еншілес және тәуелді компанияларына енгізу жоспарлануда.
Сонымен қатар, өнеркәсіптік қауіпсіздікті басқару процестерін цифрландыру аясында электронды жұмыс рұқсаты жүйесін енгізу жалғасуда. 2023 жылдың желтоқсан айынан бастап жүйе «Ембімұнайгаз» АҚ барлық өндірістік бөлімшелерінде коммерциялық пайдалануда. Шешімнің енгізілуін қамтамасыз ету үшін 2025 жылы «Қазгермұнай» БК» ЖШС-да жұмыстар жүргізілетін болады.
Негізгі өнімділік көрсеткіштері
GRI 403-9
Қазақстан Республикасындағы ең ірі өнеркәсіптік кәсіпорындардың бірі болып табылатын ҚМГ қауіпсіз еңбек жағдайларын қамтамасыз етуге және қызметкерлерінің, сондай-ақ өндірістік нысандары орналасқан аудандарда тұратын халықтың денсаулығын қорғауға басымдық береді. Компания өндірістік тәуекелдерді азайтуға және апаттардың алдын алуға бағытталған жоғары еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау стандарттарын үнемі енгізіп отырады. Ішкі сауалнамаларға сәйкес, қызметкерлер компания қауіпсіз жұмыс ортасын жасайтынын атап өтеді.
Есепті жылы жұмыспен байланысты жазатайым оқиғалардан жарақат алғандардың саны 2024 жылмен салыстырғанда өзгеріссіз қалды, 21 адамды құрады. Жол-көлік оқиғаларының саны өткен жылмен бірдей деңгейде қалды, 6-ны құрады. 2025 жылы өрт тіркелген жоқ.
Есепті жыл ішінде «Өзенмұнайгаз» АҚ-да бір өліммен аяқталған апат болды. Су-май эмульсиясы қыздыру пешін жөндеу кезінде жөндеуші жұмысшының үстіне оттық құлап, ауыр жарақаттар мен өлімге әкеп соқты. Марқұмның отбасына ұжымдық келісімшарттың шарттарына сәйкес қаржылық көмек көрсетілді.
Тергеу барысында оқиға жәбірленушінің өрескел немқұрайлылығынан, қауіпсіздік және еңбекті қорғау ережелерін бұзуынан және жұмысты ұйымдастырудағы кемшіліктерден болғаны анықталды. Тергеуден кейін түзету шаралары қолданылды, соның ішінде:
- қосымша брифингтер мен түсіндіру жұмыстарын жүргізу,
- қауіпсіз жұмыс тәжірибелерін қоса отырып, технологиялық ережелерді қайта қарау;
- қызметкерлерді жаңартылған талаптармен міндетті түрде таныстыру.
КЕСТЕ 12. ЕҢБЕК ҚАУІПСІЗДІГІ ЖӘНЕ ЕҢБЕКТІ ҚОРҒАУ САЛАСЫНДАҒЫ НЕГІЗГІ КӨРСЕТКІШТЕР 20
| 2023 | 2024 | 2025 | |
|---|---|---|---|
| Жұмысқа байланысты жазатайым оқиғалардың жалпы саны, бірлік | 28 | 21 | 20A |
| Жұмысқа байланысты жазатайым оқиғалардан зардап шеккендердің жалпы саны, адам | 29 | 21 | 21A |
| Оның ішінде өлім-жітім, адамдар | 2 | 1 | 1A |
| Жол-көлік оқиғалары, бірлік | 19 | 6 | 6 |
| Өрттер, бірлік | 0 | 0 | 0 |
20. Жазатайым оқиғаларды жіктеу және есепке алу Қазақстан Республикасы Еңбек кодексінің талаптарына сәйкес жүзеге асырылады. 2025 жылы өндірістік қызметпен байланысты емес бір өлім жағдайы тіркелді. Тергеу нәтижелері бойынша бұл жағдай Қазақстан Республикасы Еңбек кодексінің 186-бабына сәйкес өндірістік емес деп жіктелді.
КЕСТЕ 13. ӨНЕРКӘСІПТІК ҚАУІПСІЗДІКТІҢ НЕГІЗГІ КОЭФФИЦЕНТТЕРІ
| 2023 | 2024 | 2025 | IOGP21 | |
|---|---|---|---|---|
| Жұмыс уақытын жоғалтумен байланысты жазатайым оқиғалар коэффициенті (LTIR), 1 млн адам-сағатқа | 0,30 | 0,22 | 0,21A | 0,21 |
| Өлім-жітім жағдайларының коэффициенті (FAR), 100 млн адам-сағатқа | 2,11 | 1,03 | 1,01A | 0,57 |
| Жол-көлік оқиғаларының коэффициенті (MVCR), 1 млн жүріп өткен километрге | 0,25 | 0,08 | 0,07 | 0,04 |
| Жұмыс істеген адам-сағаттардың жалпы саны | 95 674 570 | 98 413 639 | 99 157 257 |
21. 2024 жылға арналған қолжетімді IOGP индикаторлары (https://www.iogp.org/).
Көлік қауіпсіздігі
GRI 3-3, GRI 403-1, GRI 403-2, GRI 403-9
Компания өндірістік тәуекелдерді азайту және қызметкерлерінің қауіпсіздігін қамтамасыз етудің негізгі факторы ретінде көлік қауіпсіздігіне басымдық береді.
«Сапарларды басқару» жобасының аясында мұнай кен орындарына қызмет көрсету ЕТҰ-да («Oil Services Company» ЖШС, «Oil Transport Corporation» ЖШС және «Oil Construction Company» ЖШС) негізгі тасымалдауды басқару процестерін цифрлық форматқа көшіру аяқталды. Көлік және мамандандырылған жабдықтарға арналған электрондық сұраныс модулі толықтай жұмыс істеп, қағазбастылықты толығымен жойды. Сұранысты жоспарлауды, тапсырыс жоспарларын құруды және орындауды, көлік құралдары мен жүргізушілердің бос уақытын бақылауды автоматтандыру енгізілді. толық бақылауға, кейіннен есеп жүйелеріне интеграциялауға мүмкіндік береді.
Жүйе GPS-платформаларымен біріктірілген, бұл жол қозғалысын бақылауға және жол қауіпсіздігі оқиғалары (жылдамдықты арттыру, кенеттен тежеу және үдеу) туралы онлайн хабарландыруларды алуға мүмкіндік береді. Сұраныс көлемін, олардың орындалу қарқынын, автопаркті пайдалануды және көлік құралдарын іс жүзінде пайдалануын нақты уақыт режимінде бақылауды қамтамасыз ететін негізгі аналитикалық құралдар енгізілді. «Жол құжаттары» және «Жөндеу» модульдерінің функционалдық модельдері әзірленіп, бекітілді, бұл сапарларды, жүріп өткен жолды және көлік құралдарының техникалық жағдайын
2026 жылы «Саяхаттарды басқару» жобасын «Қаражанбасмұнай» АҚ, «Маңғыстаумұнайгаз» АҚ және «Өзенмұнайгаз» АҚ өндірістік активтеріне енгізу, негізгі модульдерді (электрондық тасымалдау сұраныстары, тарату жоспарлары және аналитикалық басқару тақтасы) енгізу жоспарлануда.
Есепті жылы 6 жол-көлік оқиғасы тіркелді. Апат деңгейі 2024 жылмен салыстырғанда жүрілген 1 млн шақырымға шаққанда 0,004 апатқа төмендеді.
Жол қозғалысы қауіпсіздігі мәдениетін арттыру және жұмысшылардың қауіпсіздік белдіктерін тағу қажеттілігі туралы хабардарлығын арттыру үшін 2025 жылы «ҚазақОйл Ақтөбе» ЖШС және «Ембімұнайгаз» АҚ үшін екі «Конвинсер» фронтальды соқтығысу тренажері сатып алынды. Есепті кезеңдегі жағдай бойынша ҚМГ компаниялар тобы бес «Конвинсер» тренажерін («ҚазТрансОйл» АҚ, «ӨзенМұнайГаз» АҚ, «Мұнай тасымалдау корпорациясы» ЖШС, «ҚазақОйл Ақтөбе» ЖШС және «Ембімұнайгаз» АҚ) пайдалануда. «Жол апаттарын тоқтату» науқаны аясында 2025 жылы 22 394 адамның, оның ішінде 20 073 ЕТҰ қызметкерінің және мердігерлердің 2 321 қызметкерінің қатысуымен тренажердің практикалық көрсетілімдері өткізілді.
Көлік қауіпсіздігін арттырудың маңызды құрамдас бөлігі - RoSPA халықаралық стандарттарына сәйкес Defensive Driving (қорғаныштық жүргізу) курсы бойынша оқыту болып табылады. Аталған оқытудан 5 002 адам өтті, оның ішінде 1 592 адам - ЕТҰ қызметкерлері, сондай-ақ 3 410 адам - мердігер ұйымдардың қызметкерлері.
Өрт қауіпсіздігі
GRI 3-3, GRI 403-1, GRI 403-2, GRI 403-9
Есепті жыл ішінде ҚМГ нысандарында өрт оқиғалары тіркелген жоқ. Компанияның ЕТҰ-дағы өрт қауіпсіздігін жақсарту үшін ҚМГ компаниялар тобында 2025–2027 жылдарға арналған өнеркәсіптік, еңбек және экологиялық қауіпсіздікті жақсарту жөніндегі жол картасы әзірленіп, бекітілді. Жол картасын іске асыру аясында есепті жыл ішінде өрттің алдын алу бойынша бірқатар шаралар жүзеге асырылды, сондай-ақ барлық ЕТҰ-да жоспарлы өрт- тактикалық жаттығулар ұйымдастырылып, өткізілді.
Әзірбайжан Республикасының Мемлекеттік мұнай компаниясы, ҚМГ, «Татнефть» ААҚ және «Өзбекмұнайгаз» АҚ арасындағы төтенше жағдайлардың алдын алу және жою саласындағы ынтымақтастық туралы төртжақты меморандумға сәйкес, 2025 жылдың 29 тамызында «Ембімұнайгаз» АҚ ұңғымасында болған өрт шығу және зардап шеккен адамға көмек көрсету бойынша оқ-жаттығуын өткізді. Жаттығуға Қазақстан Республикасы Төтенше жағдайлар министрлігінің Атырау облысы Төтенше жағдайлар департаментінің Мемлекеттік өртке қарсы қызметінің күштері мен құралдары, сондай-ақ шетелдік серіктестердің делегациялары қатысты.
Сонымен қатар, «Самұрық-Қазына» АҚ және ҚР Төтенше жағдайлар министрлігінің Маңғыстау облысының Төтенше жағдайлар департаменті өкілдерінің қатысуымен «CASPI BITUM» БК» ЖШС-да тік болат мұнай багындағы имитациялық өртті сөндіру бойынша жаттығулар өткізілді.
Жыл ішінде ҚМГ корпоративтік орталығында персоналды эвакуациялау және ғимараттағы өртті сөндіру бойынша іс-қимылдарды жаттықтыру бойынша екі өрт сөндіру жаттығуы өткізілді.
Әдістемелік көмек көрсету және персоналдың дайындығын жақсарту мақсатында ҚМГ еншілес және тәуелді ұйымдары өрт, жылыту және мерекелік кезеңдер кезінде өрттен қорғауды күшейту шараларын жүзеге асырды, сондай-ақ өрт қауіпсіздігі талаптарын сақтау бойынша түсіндірме жұмыстарын жүргізді.
